විදේශ සංචිත ඉහළට: දේශීය ණය දත්ත කියන ඇත්ත කතාව

රටේ බැංකු පද්ධතිය තුළ පසුගිය අගෝස්තු මාසයේදී පෙර නොවූ විරූ ආකාරයේ වෙනස් ආර්ථික චලනයන් කිහිපයක් එකවර සටහන් වී තිබේ. එක් පසෙකින් රටේ විදේශ විනිමය වත්කම් ශක්තිමත් වන ලකුණු පෙනෙන්නට තිබුණ ද, අනෙක් පසින් දේශීය ආර්ථිකයේ රුධිර නාල බඳු ව්‍යාපාරික ණය දීමනා මන්දගාමී ස්වභාවයක් ගැනීම ඒ අතර ප්‍රධානය.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම තාවකාලික සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, අගෝස්තු මාසය තුළ සමස්ත බැංකු පද්ධතියේ ශුද්ධ විදේශ වත්කම් (Net Foreign Assets) රුපියල් බිලියන 109.5කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් ට්‍රිලියන 1.67ක මට්ටමකට පැමිණ ඇත.

මෙහි කැපී පෙනෙන ලක්ෂණය වන්නේ එම වර්ධනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ මෙහෙයවා ඇත්තේ මහ බැංකුව වීමයි. මහ බැංකුවේ ශුද්ධ විදේශ වත්කම් රුපියල් බිලියන 168.1කින් කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ යද්දී, මෙරට වාණිජ බැංකු සතු විදේශ වත්කම් රුපියල් බිලියන 58.6කින් අඩුවී තිබේ.

සංචිත පිරුණත් ප්‍රශ්න ඉතිරිද?

විදේශ වත්කම් ඉහළ යෑම පිටතින් බලන විට අස්වැසිල්ලක් ගෙනෙන පුවතකි. එහෙත් මූල්‍ය විශ්ලේෂකයන් මතු කරන ප්‍රධාන තර්කයක් වන්නේ, මෙම වර්ධනය සැබෑ ලෙසම අපනයන ආදායම් හෝ ප්‍රේෂණ වැනි ස්ථාවර මූලාශ්‍රවලින් සිදුවූවක් ද, නැතහොත් හුදු මුදල් හුවමාරු (Swaps) හෝ මුදලේ අගය ප්‍රතිඇගයීම් (Valuation changes) නිසා සිදුවූවක් ද යන්න පිළිබඳව පැහැදිලි දත්ත ඉදිරිපත් විය යුතු බවයි.

වාණිජ බැංකුවල විදේශ වත්කම් පහත වැටීමෙන් පෙනී යන්නේ වෙළෙඳපොළ තුළ විදේශ විනිමය ගනුදෙනු තවමත් පූර්ණ සමතුලිතතාවකට පැමිණ නැති බවයි.

රජයේ ණය ගැනීම් සහ පෞද්ගලික අංශයේ ඉඩකඩ

අගෝස්තු මාසයේදී සමස්තයක් ලෙස රජය බැංකු පද්ධතියෙන් ලබාගත් ශුද්ධ ණය ප්‍රමාණය රුපියල් බිලියන 83.2කින් පහත වැටී තිබේ. මෙහිදී මහ බැංකුව රජයට ලබාදුන් ණය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවීම මූල්‍ය විනය අතින් යහපත් සලකුණකි.

එහෙත් පෞද්ගලික වාණිජ බැංකු පැත්තෙන් කතාව මීට වඩා වෙනස්ය. වාණිජ බැංකු විසින් රජයට දුන් ණය එම මාසයේදී පමණක් රුපියල් බිලියන 31.2කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් ට්‍රිලියන 6.3ක් දක්වා වැඩිවී ඇත.

වාණිජ බැංකු තවදුරටත් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් සහ බැඳුම්කර වැනි රජයේ සුරැකුම්පත් වෙත වැඩි නැඹුරුවක් දැක්වීමෙන්, පෞද්ගලික ව්‍යාපාරිකයන්ට සහ සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයන්ට සාධාරණ පොලියකට ණය ලබාගැනීමේ අවස්ථා සීමාවිය හැකි බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

රාජ්‍ය ව්‍යවසාය ණය අඩුවීම: ප්‍රතිසංස්කරණයක් ද? අර්බුදයක් ද?

රාජ්‍ය සංස්ථා සහ ව්‍යවස්ථාපිත ව්‍යාපාර සඳහා ලබාදී ඇති ණය ප්‍රමාණය අගෝස්තු මාසයේදී තවත් රුපියල් බිලියන 6.2කින් පහත වැටී රුපියල් බිලියන 479.8ක් බවට පත්ව තිබේ. එහි වාර්ෂික හැකිලීම 22.3%කි.

මෙම අඩුවීම පැති දෙකකින් විග්‍රහ කළ හැකිය:

* එක් අතකින්, රාජ්‍ය ආයතන සිය වියදම් පාලනය කරගනිමින් මූල්‍ය විනයක් සහිතව පැරණි ණය පියවීමක් විය හැකිය.
* අනෙක් අතින්, එම ආයතනවල මෙහෙයුම් කටයුතු හෝ ප්‍රාග්ධන ආයෝජන ඇනහිටීම නිසා අලුතින් ණය නොගැනීමක් ද විය හැකිය.

රාජ්‍ය ආයතන සැබෑ ලෙසම ලාභ උපයමින් ස්වයංපෝෂිත මාවතකට පිවිස ඇත්දැයි මහජනතාවට හෙළිදරව් කිරීම මෙහිදී අතිශය වැදගත් වේ.

සැබෑ ප්‍රතිඵලය ජනතාවගේ අතමිට සරු වීමයි

මුදල් සැපයුම සහ සංචිත පිළිබඳ සංඛ්‍යාලේඛන මොනවා කීවත්, සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ සැබෑ ප්‍රතිලාභය මැනිය හැක්කේ පොදු ජන ජීවිතයෙනි. විදේශ සංචිත රැස්වීමෙන් පමණක් ආර්ථිකයක් ගොඩනැඟිය නොහැක.

එම මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය හරහා දේශීය ව්‍යාපාර දිරිමත් වී, නව රැකියා බිහිවී, සාමාන්‍ය මිනිසුන්ගේ ජීවන මට්ටම ඉහළ යාමට අවශ්‍ය මූල්‍ය ඉඩකඩ බැංකු පද්ධතිය හරහා නිසි ලෙස විවෘත විය යුතු බව ආර්ථික විද්වතුන්ගේ පොදු එකඟතාවයි.

වැඩිදුර කියවීම් සහ මූලාශ්‍ර:

ලංකා නිව්ස් - Foreign Assets Rise as Domestic Credit Reveals Sri Lanka’s Economic Imbalances

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව - නිල වෙබ් අඩවිය සහ ආර්ථික දර්ශක (CBSL)

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල - ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික සමාලෝචන වාර්තා (IMF Sri Lanka)