ඊයේ (30 ) මධ්‍යම රාත්‍රියේ සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) සියලුම ඉන්ධන මිල ගණන් ඉහළ දැමූ අතර, ඊට සමගාමීව ලංකා IOC සහ සයිනොපෙක් (Sinopec) යන සමාගම් ද සිය මිල ගණන් ඉහළ දමා තිබේ.
ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවේ නව මිල සංශෝධනයට අනුව ඔක්ටේන් 92 පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල රුපියල් 24කින් ඉහළ දමා ඇති අතර එහි නව මිල රුපියල් 434කි. ඔක්ටේන් 95 පෙට්‍රල් රුපියල් 25කින් (නව මිල රු. 495), ඔටෝ ඩීසල් රුපියල් 15කින් (නව මිල රු. 407), සුපිරි ඩීසල් රුපියල් 20කින් (නව මිල රු. 478) සහ භූමිතෙල් මිල රුපියල් 20කින් (නව මිල රු. 285) ඉහළ ගොස් ඇත.
චීන සයිනොපෙක් සමාගම ද මෙම මිල ගණන්වලට අනුගත වී ඇති නමුත්, ඔවුන් සිය සුපිරි ඩීසල් ලීටරයක් වෙනස් කිරීමකින් තොරව තවදුරටත් රුපියල් 600ක ඉහළ මිලකට අලෙවි කරනු ලබයි.
නව මිල සංශෝධනයට අනුව විවිධ ඉන්ධන වර්ගවල මිල ඉහළ ගොස් ඇති ආකාරය සහ නව මිල ගණන් පහත පරිදි වේ.
ඉන්ධන සහ ත්‍රිරෝද රථ ගාස්තු සංශෝධනයේ ස්වභාවය
මෙම තත්ත්වය හමුවේ, ඉන්ධන මිල සංශෝධනයට සාපේක්ෂව ත්‍රිරෝද රථ ගාස්තු ද ඉහළ දැමීමට සිදුවන බව ජාතික ඒකාබද්ධ ත්‍රිරෝද රථ රියදුරන්ගේ හා කර්මාන්තකරුවන්ගේ සංගමය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කර ඇත.
පෙට්‍රල් මිල මෙලෙස ඉහළ යාම හමුවේ ගාස්තු මීටර භාවිත කරන කොළඹ, ගම්පහ සහ කළුතර යන දිස්ත්‍රික්කවල ත්‍රිරෝද රථ සඳහා පළමු කිලෝමීටරයේ ගාස්තුව රුපියල් 130ක් දක්වා ඉහළ දැමීමට තීරණය කර ඇත. මෙම යෝජනාව බස්නාහිර පළාත් මාර්ගස්ථ මගී ප්‍රවාහන අධිකාරියේ මිල පාලන කමිටුව වෙත නිල වශයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.
ක්ෂේත්‍රයේ බිඳ වැටීම සහ රියදුරන්ගේ පාර්ශ්වය
ජාතික ඒකාබද්ධ ත්‍රිරෝද රථ රියදුරන්ගේ හා කර්මාන්තකරුවන්ගේ සංගමයේ ප්‍රධාන ලේකම් එල්. රෝහණ පෙරේරා පෙන්වා දෙන්නේ, ආසන්නතම අවස්ථා දෙකේදී පමණක් පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල රුපියල් 36කින් (පසුගිය වර රු. 12ක් සහ මෙවර රු. 24ක් ලෙස) ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. පසුගිය වතාවේ මිල වැඩි වූ අවස්ථාවේදී පාරිභෝගිකයා ගැන සිතා ගාස්තු වැඩි නොකළ ද, මෙවර සිදුවූ රුපියල් 24ක විශාල මිල ඉහළ යාම හමුවේ පැරණි මිල ගණන් යටතේ තවදුරටත් සේවය සැපයිය නොහැකි බව ඔහු අවධාරණය කරයි.
ත්‍රිරෝද රථ කර්මාන්තය මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම ගැටලුව ඉන්ධන මිල පමණක් නොවේ. කර්මාන්තයට අත්‍යවශ්‍ය වන,
* ග්‍රීස් සහ එන්ජින් ඔයිල් ඇතුළු ලිහිසි තෙල් වර්ගවල මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම.
* වාහන අමතර කොටස්වල (Spare parts) මිල අධික ලෙස ඉහළ යාම.
මෙම සමස්ත පිරිවැය ඉහළ යාම හමුවේ වහාම ගාස්තු සංශෝධනයක් නොලැබුණහොත්, මෙරට ස්වයං රැකියා නියුක්තිකයන් විශාල පිරිසක් යැපෙන සමස්ත ත්‍රිරෝද රථ කර්මාන්තයම සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැටීමේ අවදානමකට ලක්ව ඇත.
ආර්ථික අර්බුදය සහ දාම ප්‍රතිඵලය පිළිබඳ පුළුල් විග්‍රහය
ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දෙන මෙම තත්ත්වය හුදෙක් මිල ගණන් වෙනස් වීමක් පමණක් නොව, එය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) කොන්දේසි සහ වත්මන් රජයේ දේශීය ආර්ථික පිළිවෙත්වල සෘජු ප්‍රතිඵලයකි. රාජ්‍ය ආදායම් වර්ධනය කරගැනීම සහ ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවේ පාඩු පියවා ගැනීම වෙනුවෙන් හඳුන්වා දුන් "පිරිවැය පියවා ගැනීමේ මිල සූත්‍රය" (Pricing Formula) හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොළේ මිල වෙනස්වීම් සහ රුපියලේ අගය උච්චාවචනය වීම් සෘජුවම මහජනතාව මත පැටවේ.
රජයේ මෙම ආර්ථික පිළිවෙත් දැඩි ලෙස විවේචනය කරන ත්‍රිරෝද රථ සංගම් පවසන්නේ, IMF කොන්දේසි හමුවේ පීඩාවට පත්ව සිටින තමන් වැනි සුළු කර්මාන්තකරුවන් කෙරෙහි රජය කිසිදු අවධානයක් යොමු නොකරන බවයි. "IMF එකෙන් හෙන ගහද්දී අපි එළියට දාන යකඩ කෑලි වගේ මේ රජය අපිව ගණන් අරගෙන තියෙන්නේ" යනුවෙන් ප්‍රධාන ලේකම්වරයා දැක්වූ අදහසින් පැහැදිලි වන්නේ ක්ෂේත්‍රය තුළ ඇති වී තිබෙන දැඩි කලකිරීමයි.
සමාජය පුරා දාම ප්‍රතිඵලයක්....
ආර්ථික විද්‍යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, මෙම මිල ඉහළ යාම සමාජය පුරා දාම ප්‍රතිඵලයක් (Ripple Effect) නිර්මාණය කරයි.
1- උද්ධමනය ඉහළ යාම:
ඩීසල් සහ පෙට්‍රල් මිල ඉහළ යාම නිසා භාණ්ඩ ප්‍රවාහන පිරිවැය ඉහළ යයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වෙළෙඳපොළේ පවතින එළවළු, සහල් ඇතුළු අත්‍යවශ්‍ය ආහාර ද්‍රව්‍යවල මිල ගණන් ඉබේම ඉහළ යයි.
2- පොදු ප්‍රවාහන පීඩනය:
ත්‍රිරෝද රථ ගාස්තු ඉහළ යාම නිසා දෛනිකව කාර්යාල සහ පාසල් යන මගී ජනතාවගේ ගමන් වියදම් අධික ලෙස ඉහළ යයි. මෙය මධ්‍යම සහ අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල ආර්ථිකය තවදුරටත් සෝදාපාලුවකට ලක් කරයි.
3- ජීවන මට්ටම කඩා වැටීම:
ආදායම් මාර්ග සීමිත වී ඇති පසුබිමක, දෛනික ජීවන වියදම මෙලෙස දරාගත නොහැකි මට්ටමකට පත්වීම රට තුළ පවතින සමාජයීය අසහනය තවදුරටත් තීව්‍ර කිරීමට හේතු වේ.
රජය සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් (Macroeconomic stability) පෙන්වීමට උත්සාහ කළ ද, ක්ෂුද්‍ර මට්ටමින් (Micro level) සාමාන්‍ය ජනතාවගේ සහ සුළු පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන්ගේ දෛනික ජීවිතය පවත්වාගෙන යාම බරපතළ අභියෝගයක් වී ඇති බව මෙම තත්ත්වයෙන් මැනවින් පැහැදිලි වේ.
(විශේෂ ලියුම්කරුවකු විසිනි )
