"ගුටි කාපු අවිශ්ක ගයාන් එල්ලිලා මැරුණා කියන්නේ බොරු රංගනයක්" - වැලිකඩ, බූස්ස සහ Dumbara බන්ධනාගාර තුළ සිදුවන වධහිංසා ගැන CPRP සංවිධානයෙන් අංක 03 හදිසි වාර්තාව එළියට
"කටුවැල්ලෙගම සුරේෂ්ගේ කොඳු නාරටිය කඩා අංශභාග කරලා" - යාපනය බන්ධනාගාරය නීතිගරුක වෙද්දී දකුණේ සහ මධ්‍යම පළාතේ බන්ධනාගාර මානව හිමිකම් නියෝග සඟවයි
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ ඇති වූ ගැටුමෙන් පසු දිවයින පුරා වෙනත් බන්ධනාගාර වෙත තාවකාලිකව විතැන් කරන ලද රැඳවියන් ඉලක්ක කර ගනිමින් බන්ධනාගාර පරිපාලනය විසින් සැලසුම්සහගත වධහිංසා පැමිණවීම්, සාක්ෂි විනාශ කිරීම් සහ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් මාලාවක් ක්‍රියාත්මක කරන බව බන්ධනාගාර රැඳවියන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීමේ කමිටුව (CPRP) නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්‍රකාශ කරයි.
ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL) විසින් ඊයේ නිකුත් කළ අනිවාර්ය නියෝග පවා නොතකා හරිමින්, ඇතැම් බන්ධනාගාර නිලධාරීන් විසින් වගවීම් පැහැර හරිමින් සිටින බව CPRP සංවිධානයේ සභාපති/ලේකම් පාර්ශ්වයන් නිකුත් කළ අංක 03 දරන හදිසි තත්ත්ව වාර්තාවේ (Situation Report 03) දැක්වේ.
කාන්තා රැඳවියන්ට ප්‍රහාර සහ සන්නිවේදන අඳුර
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිට මාරු කළ කාන්තා රැඳවියන් 73 දෙනා අතරින් පිරිසක් බරපතළ ප්‍රචණ්ඩත්වයකට මුහුණ දී සිටින බව ක්ෂේත්‍ර විමර්ශන මඟින් තහවුරු වී ඇත.
පිරිමි නිලධාරීන්ගේ ප්‍රහාර:
පල්ලෙකැලේ (දුම්බර) බන්ධනාගාරය වෙත ඊයේ මාරු කරන ලද කාන්තා රැඳවියන් පිරිසකට, එම පරිශ්‍රය තුළදී පිරිමි බන්ධනාගාර නිලධාරීන් විසින් අමානුෂික ලෙස ශාරීරික ප්‍රහාර එල්ල කර තිබේ. මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ 'බැංකොක් රීති' (The Bangkok Rules) සහ දේශීය නීති පද්ධතිය සහමුලින්ම උල්ලංඝනය කිරීමකි.
මාසයක බාහිර තහනම:
ප්‍රහාරවලින් රැඳවියන්ගේ ශරීර මත ඇති වූ තුවාල, සීරීම් සහ ලේ වැගිරීම් බාහිර පාර්ශ්වයන්ට පෙනී යාම වැළැක්වීම සඳහා පල්ලෙකැලේ සහ බූස්ස බන්ධනාගාර පරිපාලනය විසින් විශේෂ උපක්‍රමයක් යොදා ඇත. ඒ අනුව මීගමුවෙන් ආ රැඳවියන් බැලීම ඥාතීන්ට සහ නීතිඥයන්ට මාසයක කාලයකට (දින 30ක්) සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර තිබේ.
'සියදිවි නසාගැනීම්' රංගනය සහ සුරේෂ්ගේ කොන්ද කැඩීම
බන්ධනාගාරය තුළ සිදුවන රැඳවියන්ගේ මරණ ස්වාභාවික හෝ සියදිවි නසාගැනීම් ලෙස පෙන්වීමට බලධාරීන් උත්සාහ කරන බවට CPRP සංවිධානය චෝදනා කරයි.
වැලිඩක සිදුවීම:
ජූලි 7 වැනිදා රාත්‍රියේ ප්‍රවාහනය අතරතුර සිදු වූ පහරදීමකින් වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේදී මියගිය අවිශ්ක ගයාන් නමැති රැඳවියා රෙදි පටියකින් ගෙල වැලලාගෙන සියදිවි නසාගත් බව බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව අද උදෑසන නිල වශයෙන් ප්‍රකාශ කළේය. නමුත් ජූලි 7 වැනිදා රාත්‍රී 11:00ට CPRP වෙත ලැබුණු තොරතුරුවලින් කියවුණේ නිලධාරීන් විසින්ම මළසිරුරේ ගෙල වටා රෙදි පටියක් ගැටගසා අපරාධ ස්ථානය වෙනස් කිරීමට සූදානම් වන බවයි. පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණ අවස්ථාවේදී මානව හිමිකම් කොමිසමේ කණ්ඩායමට වැලිකඩට ඇතුළු වීමට ඉඩ නොදීම හරහා මෙම පරිපාලන වාර්තාව සකස් කරගෙන ඇත.
බූස්ස බන්ධනාගාරයේ වධකාගාරය:
මීගමුව බන්ධනාගාරයේ කැරැල්ල මෙහෙයවූ බවට බලධාරීන් චෝදනා කරන 'කටුවැල්ලෙගම සුරේෂ්' නමැති රැඳවියා අධි ආරක්ෂිත බූස්ස බන්ධනාගාරය වෙත මාරු කර යැවීමෙන් පසු එහිදී දැඩි වධහිංසාවකට ලක් කර තිබේ. ප්‍රහාරය හේතුවෙන් ඔහුගේ කොඳු නාරටිය බිඳී ගොස් සම්පූර්ණයෙන්ම අංශභාග (Paralyzed) තත්ත්වයට පත්ව ඇති අතර, ඔහුට නැගී සිටීමට හෝ චලනය වීමට නොහැකි බව වෛද්‍ය තොරතුරු සනාථ කරයි.
යාපනය බන්ධනාගාරයේ නීතිගරුක ස්වභාවය
දිවයිනේ සෙසු ප්‍රදේශවල තත්ත්වය දරුණු වුව ද, මීගමුව බන්ධනාගාරයේ සිට යාපනය බන්ධනාගාරය වෙත මාරු කරන ලද රැඳවියන්ගේ ආරක්ෂාව සහ මානව හිමිකම් සුරක්ෂිත වී තිබේ.
නීතිමය ප්‍රවේශය:
යාපනය බන්ධනාගාර බලධාරීන් විසින් එහි රැඳවියන්ට සිය පවුල්වල සාමාජිකයන් සමඟ සෘජුව දුරකථනයෙන් කතා කිරීමට අවස්ථාව සලසා දී ඇති අතර, තුවාල ලැබූවන්ට වහාම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා දී ඇත. එමෙන්ම මානව හිමිකම් කොමිසමේ (HRCSL) නිලධාරීන්ට ද බාධාවකින් තොරව රැඳවියන් හමුවීමට එහිදී ඉඩ කඩ සලසා දී තිබේ.
CPRP සංවිධානය ඉදිරිපත් කරන හදිසි ඉල්ලීම්
රැඳවියන්ගේ ජීවිත තවදුරටත් අනතුරේ වැටීම වැළැක්වීම සඳහා අධිකරණ සහ මානුෂීය මැදිහත් වීම් යටතේ පහත පියවර වහාම ගන්නා ලෙස අදාළ සංවිධානය ඉල්ලා සිටී.
විසිට් තහනම ඉවත් කරනු:
පල්ලෙකැලේ සහ බූස්ස බන්ධනාගාරවල පනවා ඇති දින 30ක නීති විරෝධී සන්නිවේදන තහනම වහාම අහෝසි කර නීතිඥයන්ට සහ ඥාතීන්ට රැඳවියන් බැලීමට ඉඩ දිය යුතුය.
සුරේෂ් වහාම ICU එකට:
බූස්ස බන්ධනාගාරයේ කොන්ද කැඩී අංශභාග වී සිටින කටුවැල්ලෙගම සුරේෂ් වෙත ස්වාධීන අධිකරණ වෛද්‍ය නිලධාරියෙකු (JMO) යොමු කර, ඔහුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීම සඳහා බාහිර රෝහලක දැඩි සත්කාර ඒකකයකට (ICU) වහාම ඇතුළත් කළ යුතුය.
කාන්තා නිරීක්ෂණ කණ්ඩායම්:
පල්ලෙකැලේ බන්ධනාගාරයේ පහරදීමට ලක්වූ කාන්තා රැඳවියන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමේ සහ සිවිල් සංවිධානවල සාමාජිකාවන්ගෙන් පමණක් සමන්විත හදිසි කාන්තා නිරීක්ෂණ මෙහෙයුමක් දුම්බර බන්ධනාගාරය වෙත වහාම පිටත් කර හැරිය යුතුය.
වැඩ තහනම් කරනු:
වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ ප්‍රධාන ජේලර්වරයා ඇතුළු පල්ලෙකැලේ සහ අඟුණකොළපැලැස්ස බන්ධනාගාරවල වධහිංසාවලට සහ සාක්ෂි විනාශ කිරීමට සම්බන්ධ වූ ඉහළ නිලධාරීන්ගේ වැඩ වහාම තහනම් කර, ඔවුන්ට එරෙහිව අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව හරහා පක්ෂපාතී නොවන විමර්ශනයක් ඇරඹිය යුතුය.
