බැංකු පද්ධතිය නවීකරණය වුවත් රජයේ ගෙවීම් සහ දත්ත පද්ධතිවල පවතින ප්‍රමාදයන් ජාවාරම්කරුවන්ට මඟ පාදයි
ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය මූල්‍ය පරිපාලනය තුළ පවතින ආයතනික දුර්වලතා, දුර්වල පාලන ව්‍යුහයන් සහ සම්බන්ධීකරණයේ පවතින අඩුපාඩු හේතුවෙන් මෙරට සමස්ත මූල්‍ය පද්ධතියම සූක්ෂ්ම සයිබර් මූල්‍ය වංචාවලට (Cyber Scams) ගොදුරු වීමේ බරපතල තර්ජනයකට මුහුණ පා සිටී. සයිබර් තර්ජන යනු හුදෙක් තාක්ෂණික ගැටලුවක් පමණක් නොව, රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණයේ පවතින ගැඹුරු ආයතනික දුර්වලතාවල ප්‍රතිඵලයක් බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික විද්‍යාඥයින්ගේ සංගමයේ (SLEA) ආර්ථික සංසදයේදී අදහස් දක්වමින් ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නියෝජ්‍ය අධිපති කේ.ජී.පී. සිරිකුමාර මේ පිළිබඳව විශේෂ අනතුරු ඇඟවීමක් සිදු කළේය.
සාම්ප්‍රදායික දර්ශක සහ නවීන සයිබර් අවදානම
මහ බැංකු නියෝජ්‍ය අධිපතිවරයා අවධාරණය කරන්නේ මින් ඉදිරියට මූල්‍ය පද්ධතියක ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ප්‍රාග්ධන ප්‍රමාණවන්තභාවය, ද්‍රවශීලතාව හෝ ලාභදායීත්වය වැනි සාම්ප්‍රදායික මූල්‍ය දර්ශක මත පමණක් තීරණය කළ නොහැකි බවයි. වත්මන් මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය රඳා පවතින්නේ ආයතන විසින් අවදානම් කල්තියා හඳුනා ගන්නේ කෙසේද, තොරතුරු හුවමාරු කර ගන්නේ කෙසේද සහ වේගයෙන් පරිණාමය වන සයිබර් තර්ජනවලට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කෙසේද යන්න මත බව හෙතෙම පෙන්වා දෙයි.
මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වන මහ බැංකුවේ හිටපු නියෝජ්‍ය අධිපති ජේ.පී.ආර්. කරුණාරත්න පෙන්වා දෙන්නේ වත්මන් මූල්‍ය අංශයේ දර්ශක මඟින් මෙවැනි මෙහෙයුම් අවදානම් සහ සයිබර් දුර්වලතා නිසි පරිදි නිරූපණය නොවන බවයි. මෙමඟින් බැංකු පද්ධතිය මුහුණ දෙන ඩිජිටල් තර්ජනවල සැබෑ බරපතලකම අවතක්සේරු කෙරෙන බව ද ඔහු සඳහන් කරයි.
භාණ්ඩාගාරයේ පරිපාලන ප්‍රමාදයන් ජාවාරම්කරුවන්ට අවස්ථාවක්
ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසුව මෙරට වාණිජ බැංකු සිය සයිබර් ආරක්ෂණ ආයෝජන සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවා ඇති අතර, 2023 අංක 16 දරන ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකු පනත සහ නව බැංකු නීති මඟින් මූල්‍ය ස්ථාවරත්වය ශක්තිමත් කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ. එහෙත් රාජ්‍ය මූල්‍ය පරිපාලන පද්ධතිය තුළ තවමත් පවතින යල්පැන ගිය පරිපාලන ක්‍රමවේද, අසමතුලිත ඩිජිටල්කරණය සහ ලිපිගොනු අතින් පරීක්ෂා කිරීමේ (Manual procedures) ක්‍රමවේද හේතුවෙන් මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල උපරිම ප්‍රතිඵල අත්කර ගැනීමට බාධා මතුව ඇත.
විමර්ශන වාර්තාවලට අනුව, සයිබර් ජාවාරම්කරුවන් ප්‍රධාන වශයෙන්ම ඉලක්ක කර ගන්නේ තාක්ෂණික මෙවලම්වල පවතින දුර්වලතා පමණක් නොව, රාජ්‍ය ගිණුම් සැසඳීමේ ප්‍රමාදයන් (Delayed reconciliations), දුර්වල සත්‍යාපන ක්‍රියා පටිපාටි, එකිනෙකට සම්බන්ධ නොවුණු දත්ත පද්ධති (Fragmented databases) සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ පවතින පුහුණුවීම් මදිකම වැනි පරිපාලනමය දුර්වලතාවන්ය.
රජයේ ගෙවීම් පද්ධති සහ රාජ්‍ය අංශයේ මූල්‍ය ගනුදෙනු ඉලක්ක කර ගනිමින් සිදුවන මෙවැනි සයිබර් ප්‍රහාර හේතුවෙන් සෘජු මූල්‍ය අහිමිවීම්වලට අමතරව මහජන විශ්වාසය බිඳවැටීම, රාජ්‍ය සේවාවන් ප්‍රමාද වීම සහ රටේ ආර්ථික පුනරුත්ථාපන ක්‍රියාවලිය අඩාල වීම වැනි බරපතල ප්‍රතිවිපාක ඇති විය හැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති. මේ හේතුවෙන්, බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ සිදුවන ප්‍රතිසංස්කරණවලට සමාන්තරව මහා භාණ්ඩාගාරයේ මෙහෙයුම්, ප්‍රසම්පාදන පද්ධති සහ ඩිජිටල් පාලන ව්‍යුහයන් ද කඩිනමින් නවීකරණය කළ යුතු බව ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන්ගේ මතය වී තිබේ.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
Treasury Inefficiency Fuels Cyber Scam Risks Across Financial System
