ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය අර්බුදයෙන් පසු ක්‍රමයෙන් ස්ථාවර වෙමින් පවතින පසුබිමක, රට තුළට විදේශ විනිමය ආකර්ෂණය කරගැනීමේ අරමුණින් නව දේශීය ඩොලර් බැඳුම්කර (DDB) නිකුතුවක් ආරම්භ කිරීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ.
මේ හරහා එක්සත් ජනපද ඩොලර් මිලියන 300ක් දක්වා වූ මුදලක් එක්රැස් කරගැනීමට බලාපොරොත්තු වන අතර, එහි පළමු අදියර ඩොලර් මිලියන 100කින් ආරම්භ වේ. ආයෝජකයන්ගේ උනන්දුව සහ රජයේ මූල්‍ය අවශ්‍යතාව අනුව තවත් ඩොලර් මිලියන 200ක් දක්වා අදියර දෙකකින් එය පුළුල් කිරීමට නියමිතය.
මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන හා ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) විසින් මෙම නිකුතුව මෙහෙයවනු ලබයි.
මෙවර වෙනස කුමක්ද?
ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු මෙරට ඩොලර් බැඳුම්කරයක් නිකුත් කෙරෙන දෙවැනි අවස්ථාව මෙයයි. 2025 වසරේදීද මෙවැනිම බැඳුම්කරයක් මඟින් ඩොලර් මිලියන 50ක් රැස් කළ නමුත්, එවර ආයෝජන අවස්ථාව හිමිවූයේ වාණිජ බැංකුවලට පමණි. අවම ආයෝජන සීමාව ද ඩොලර් මිලියනයක් විය.
නමුත් මෙවර සාමාන්‍ය විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට (ඩයස්පෝරාවට), මෙරට ව්‍යාපාරිකයන්ට සහ විදේශ විනිමය ඉතිරි කිරීම් ඇති පුද්ගලයන්ට ද ආයෝජනය කිරීමට ඉඩ විවර කර ඇත. අවම ආයෝජන සීමාව ඩොලර් 10,000 දක්වා පහත දමා තිබීම මෙහි ඇති ප්‍රධානම සුවිශේෂත්වයයි.
බැඳුම්කරයේ ප්‍රධාන කොන්දේසි
* කල්පිරීමේ කාලසීමාව: වසර 1, 2 සහ 3 යන කාලසීමා යටතේ බැඳුම්කර නිකුත් කෙරේ.
* පොලී අනුපාත: ස්ථාවර පොලී අනුපාතයක් කලින් නියම නොකෙරේ. තරගකාරී ලංසු තැබීමේ ක්‍රමවේදයක් (Competitive Bidding) හරහා වෙළඳපොළ ඉල්ලුම මත පොලිය තීරණය වේ.
* පොලී ගෙවීම: සෑම වසරකම අප්‍රේල් 30 සහ ඔක්තෝබර් 30 යන දිනවල අර්ධ වාර්ෂිකව පොලිය ගෙවනු ලැබේ.
* මුදල් ආපසු ගැනීම: මූලික ආයෝජනය මෙන්ම පොලී මුදල්ද ඩොලර්වලින්ම ගෙවන අතර, එම මුදල් කිසිදු බාධාවකින් තොරව විදේශයන් වෙත සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රේෂණය කළ හැකිය.
* දින වකවානු: අයදුම්පත් භාරගැනීම 2026 ඔක්තෝබර් 19 වන දින පෙ.ව. 9:00ට ආරම්භ වී ඔක්තෝබර් 23 මධ්‍යාහ්න 12:00ට අවසන් වේ. ගනුදෙනු පියවීම ඔක්තෝබර් 30 දින සිදුවේ.
ආයෝජනය කළ හැක්කේ කාටද?
විදේශිකයන්, Inward Investment Accounts (IIA) හරහා ආයෝජනය කරන විදේශගත ශ්‍රී ලාංකිකයන්, පෞද්ගලික හා ව්‍යාපාරික විදේශ ව්‍යවහාර මුදල් ගිණුම් හිමියන් (PFCA/BFCA), අක්වෙරළ (Offshore) බැංකු ගිණුම් හිමියන් සහ අනුමත මූල්‍ය ආයතනවලට මේ සඳහා අවස්ථාව හිමිවේ.
කෙසේ වෙතත්, එක්සත් ජනපදයේ පවතින නීතිමය හා නියාමන හේතු මත ඇමරිකානු පුරවැසියන්ට හෝ ඇමරිකාව තුළ සිදුවන ගනුදෙනුවලට මේ සඳහා අවස්ථාව හිමි නොවේ.
මෙම ආයෝජන බලපත්‍රලාභී වාණිජ බැංකු සහ ප්‍රාථමික අලෙවිකරුවන් ඇතුළු නම් කරන ලද නියෝජිත ආයතන 15ක් හරහා සිදුකළ යුතු අතර, ගෙවීම් නියෝජිතයා ලෙස ලංකා බැංකුව කටයුතු කරයි.
නව ණය කළමනාකරණ ක්‍රමෝපාය
2024 අංක 33 දරන රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණ පනත යටතේ සහ 2017 අංක 12 දරන විදේශ විනිමය පනතේ අනුමැතිය මත මෙම ක්‍රියාවලිය සිදුවේ.
රජයේ දිගුකාලීන මූල්‍ය උපායමාර්ගය වන්නේ, කෙටිකාලීන ණය වෙනුවට දිගුකාලීන ණය ලබාගැනීමත්, විදේශ මුදල්වලින් පවතින ණය අවදානම ක්‍රමයෙන් රුපියල්වලින් පියවිය හැකි ණය බවට පරිවර්තනය කිරීමත්ය. ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය වෙළඳපොළ තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ විශ්වාසනීයත්වය මැන බැලෙන ප්‍රධාන පරීක්ෂණයක් ලෙස මෙම බැඳුම්කර නිකුතුව ක්‍රියාත්මක වන බවයි.
වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා නිල මූලාශ්‍ර:
ලංකා නිව්ස් - Government Opens Dollar Bond Market to Diaspora as Debt Strategy Shifts
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව - නිල නිවේදන හා මුදල් ප්‍රතිපත්ති
මුදල්, ක්‍රමසම්පාදන හා ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්‍යාංශය