සාලයේ ටීවී එකෙන් පැතිරෙන අලුත්ම AI අවදානම

විශාල පරිගණක පද්ධති හෝ දත්ත මධ්‍යස්ථාන (Data Centers) වල ආධාරයකින් තොරව, අප එදිනෙදා භාවිත කරන සාමාන්‍ය ස්මාර්ට් උපාංග තුළට රිංගා තනිවම ගුණනය වීමේ (Self-replicate) හැකියාව කුඩා පරිමාණයේ AI මොඩලයන් සතු බව නවතම පර්යේෂණයකින් හෙළිව තිබේ. ප්‍රමුඛ පෙළේ AI තාක්ෂණ සමාගමක් වන Anthropic ආයතනය සිදු කළ පර්යේෂණ වාර්තාවක් පදනම් කරගනිමින් රොයිටර්ස් පුවත් සේවය මේ බව අනාවරණය කළේය.

සුපිරි පරිගණක නැතිව AI ක්‍රියාත්මක වන්නේ කොහොමද?

සාමාන්‍යයෙන් කෘත්‍රිම බුද්ධි පද්ධතියක් පවත්වාගෙන යාමට දැවැන්ත සේවාදායක පද්ධති (Servers) සහ අතිවිශාල විදුලි බලයක් අවශ්‍ය වේ. එහෙත් නවතම පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ පැරාමීටර බිලියන 30කට වඩා අඩු කුඩා AI මොඩලවලට, නිවෙස්වල තිබෙන අනාරක්ෂිත ඉලෙක්ට්‍රොනික මෙවලම් හරහා ක්‍රියාත්මක වීමේ හැකියාව ලැබෙමින් පවතින බවයි.

ඉලක්කය සාමාන්‍ය උපකරණ: 
ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් ටීවී බොක්ස් (Android TV boxes), ස්මාර්ට් උඳුන් (Smart ovens) ඇතුළු අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වන ගෘහස්ත භාණ්ඩ (IoT Devices).

දුර්වල ආරක්ෂාව: 
මෙවැනි උපකරණවල සයිබර් ආරක්ෂණ මුරපද හෝ යාවත්කාලීන කිරීම් (Security updates) ඉතා දුර්වල මට්ටමක පැවතීම.

තනිවම පැතිරීම: 
මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව අනාරක්ෂිත උපාංග හඳුනාගෙන, ඒවා තුළට පිටපත් වෙමින් දිගින් දිගටම ව්‍යාප්ත වීමේ හැකියාව.

සාම්ප්‍රදායික වෛරසවලට වඩා මෙය වෙනස් ඇයි?

මෙතෙක් කාලයක් පරිගණක ලෝකයේ පැවති සාමාන්‍ය වෛරස් හෝ මැල්වෙයාර් (Malware) ක්‍රියාත්මක වූයේ කලින් ලියන ලද පරිගණක කේතයකට අනුව පමණි. එහෙත් AI පද්ධතියකට තමන්ට නුහුරු ඕනෑම නව පරිසරයක් වුවද තනිවම අධ්‍යයනය කර ඒ අනුව හැඩගැසීමේ හැකියාව පවතී.

එමෙන්ම මෙවැනි ක්‍රියාවලියක් පාලනය කිරීමට හෝ එකවර ක්‍රියා විරහිත කිරීමට මධ්‍යගත ස්විචයක් (Central switch-off point) නොමැති වීම තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි කනස්සල්ලට හේතුවී තිබේ. ලොව පුරා විසිරී ඇති දහස් ගණනක් කුඩා උපකරණ හරහා ඉතා සෙමින් නමුත් ස්ථාවරව මේවාට පැතිරී යා හැකිය.

ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට මෙයින් ඇති බලපෑම කුමක්ද?

මෙම අනතුරු ඇඟවීම ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවලට ඍජුවම අදාළ වන කරුණක් බව තාක්ෂණ විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. මෙරට බොහෝ නිවෙස්වල ප්‍රමිතියෙන් තොර, මිලෙන් අඩු ඇන්ඩ්‍රොයිඩ් ටීවී උපාංග සහ ස්මාර්ට් උපකරණ බහුලව භාවිත වේ.

බොහෝ දෙනෙක් මෙවැනි උපකරණ අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ කළ පසු ඒවායේ මුල් මුරපද (Default passwords) වෙනස් නොකරන අතර, කිසිදු ආරක්ෂිත මෘදුකාංග යාවත්කාලීන කිරීමක් ද සිදු නොකරයි. එම අනාරක්ෂිත බව මෙවැනි ස්වයංක්‍රීය AI තාක්ෂණයන්ට පහසුවෙන්ම ප්‍රයෝජනයට ගත හැකි පසුබිමක් නිර්මාණය කරයි.

තාක්ෂණික විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ නිවෙස්වල සහ ආයතනවල භාවිත වන අන්තර්ජාල උපාංගවල මූලික ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද දැඩි කිරීම සහ ආරක්ෂිත නොවන උපාංග අන්තර්ජාලයට නිරාවරණය වීම සීමා කිරීම මේ සඳහා ඇති ප්‍රායෝගිකම විසඳුම බවයි.

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා:

Reuters: AI models may soon self-replicate without access to data centers, Anthropic warns

Anthropic Research Portal