බෙහෙත් පෙත්තක මිල තීරණය වන්නේ නීති පොතකින් නොවේ. ඒ පිටුපස තිබෙන්නේ සරල ආර්ථික විද්යාවකි.
වෙළෙඳපොළ තුළ එකම වර්ගයේ ඖෂධ සපයන සමාගම් කිහිපයක් සිටින විට මිල ඉබේම පහළ බසී. සැපයුම්කරුවන් එක් අයෙකුට හෝ දෙදෙනෙකුට සීමා වූ විට ඒකාධිකාරියක් ගොඩනැගෙයි.
මේ දිනවල සමාජයේ දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇති 'ඉමියුනොග්ලොබියුලින්' (Immunoglobulin) නඩු විභාගය හරහාද යළිත් කරළියට පැමිණ ඇත්තේ, මෙරට ඖෂධ වෙළෙඳපොළ තුළ පැවති එම තරගකාරිත්වයේ අඩුව පිළිබඳ කතාවයි.
නඩු විභාගයෙන් මතුවන වෙළෙඳපොළ යථාර්ථය
රෝහල් පද්ධතිය තුළ ඖෂධ හිඟයක් මතු වූ අවස්ථාවලදී හදිසි මිලදී ගැනීම්වලට යොමු වීමට සිදුවූ පසුබිම පිළිබඳව පසුගිය දිනවල අධිකරණය හමුවේ කරුණු විභාග විය.
එම සිදුවීම් පෙළ දෙස ආර්ථික විද්යාත්මක ඇසකින් බලන විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ වැදගත් කරුණකි. ඕනෑම භාණ්ඩයක සාධාරණ මිලක් තීරණය වන්නේ විවෘත වෙළෙඳපොළ මූලධර්ම මත බව ඔවුන්ගේ අදහසයි.
බලහත්කාරයෙන් මිල පාලනය කිරීම කිසිසේත්ම සාර්ථක විසඳුමක් නොවේ. ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ කිසිදු සම්මුතියකින් තොරව, නව ඖෂධ ලියාපදිංචි කිරීම හරහා වෙළෙඳපොළ තරගකාරී කිරීම ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ (NMRA) ප්රධාන වගකීමකි.
වසර 5ක් ගොඩගැසී තිබූ ඉමියුනොග්ලොබියුලින් අයදුම්පත්
යුරෝපීය සන්නාමවල මිල අධික වීම නිසා රජයේ ටෙන්ඩර්වලට තරග කිරීමට ඒවාට නොහැකි විය. අඩු මිල පරාසය තුළ සිටියේ සමාගම් එකක් හෝ දෙකක් පමණි.
මේ හේතුවෙන් වසර ගණනාවක් පුරා ඉමියුනොග්ලොබියුලින් සැපයීමේ වැඩි ඉඩකඩ තනි සමාගමක් සතුව පැවතුණි.
2023 වසරේදී කළ නිරීක්ෂණවලදී හෙළි වූයේ, ඉමියුනොග්ලොබියුලින් ලියාපදිංචිය සඳහා වසර 5කටත් පෙර ඉදිරිපත් කළ අයදුම්පත් පවා අනුමත නොවී පැවති බවයි. එම ප්රමාදයන් සෘජුවම වෙළෙඳපොළ තරගය සීමා කිරීමට බලපෑවේය.
තරගය ඇරඹුණු පසු මිල අඩකින් පහළට
2023 වසරේදී මෙම අයදුම්පත් 7කට වැඩි ප්රමාණයක් තාක්ෂණික ඇගයීමට ලක් කෙරුණි. ඉන් නිෂ්පාදන 4ක් සාර්ථකව ලියාපදිංචිය ලබා ගත්තේය.
කලාපීය වශයෙන් තරගකාරී මිල ගණන් සහිත මෙම නව ඖෂධ වෙළෙඳපොළට පැමිණීමත් සමඟ, පැවති මිල රටාව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය.
පෙර පැවති මිල:
වසර ගණනාවක් පුරා තනි සමාගමක් ඉමියුනොග්ලොබියුලින් කුප්පියක් (Vial) සැපයුවේ ඇමරිකානු ඩොලර් 130ත් 160ත් අතර මිලකටය.
වත්මන් මිල:
2027 වසරේ ඖෂධ ප්රසම්පාදනය සඳහා ඉදිරිපත් වූ නවතම ටෙන්ඩර් අනුව, එම සමාගමම එම ඖෂධය ඩොලර් 80ක් වැනි අඩු මිලකට සැපයීමට එකඟ වී තිබේ.
තරගකාරී සැපයුම්කරුවන් පැමිණීම නිසා පැරණි සැපයුම්කරුටද සිය මිල ගණන් අඩකින් පමණ පහළ දැමීමට සිදුවිය.
ටෙනෙක්ටෙප්ලේස් (Tenecteplase) ඖෂධයෙනුත් ලක්ෂ ගණනක ඉතිරියක්
හෘදයාබාධ සඳහා භාවිත කරන 'ටෙනෙක්ටෙප්ලේස්' (Tenecteplase) ඖෂධය සම්බන්ධයෙන්ද නඩු විභාගයේදී වාර්තා වුයේ මීට සමානම අත්දැකීමකි.
එක් සමාගමක් පමණක් සැපයුම් කළ කාලයේ රුපියල් 250,000ක් වැනි ඉහළ මිලක පැවති එම ඖෂධය, නව සැපයුම්කරුවන්ට අවස්ථාව ලැබීමත් සමඟ රුපියල් 60,000ක් දක්වා පහළ බැස තිබේ.
බිලියන ගණනක මහජන මුදල් රැකගත් තීරණය
අවිද්යාත්මක මිල පාලන නීති පැනවීම වෙනුවට නිසි වේලාවට ගත් මෙම වෙළෙඳපොළ තීරණ නිසා රජයට රුපියල් බිලියන ගණනක මුදලක් ඉතිරි කර ගැනීමට හැකි වී ඇත.
දේශීය සැපයුම්කරුවන් හරහා ගුණාත්මක නිෂ්පාදන ලියාපදිංචියට උනන්දු කරවීම රටේ ආර්ථිකයට මෙන්ම රෝගීන්ටද සෘජුවම සහනයක් ගෙන දෙයි.
වෙළෙඳපොළ තුළ සාධාරණ තරගයක් නිර්මාණය කිරීම ඒකාධිකාරිය බිඳ දැමීමට ඇති හොඳම විසඳුම බව මෙම දත්ත මගින් යළිත් තහවුරු වී තිබේ.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්ර සබැඳියක්
ඖෂධ හිඟය මැද ගත් තීන්දුවල වගකීම කාගේද?:



