ඥානසාර හිමියන් සම්බන්ධයෙන් මෑතකදී ඇති වූ සිදුවීම් මාලාවත් සමඟ, භික්ෂූන් වහන්සේ නමකගේ පැවිදිභාවය, අධිකරණ බලය සහ බන්ධනාගාර නීති රීති පිළිබඳ සංවාදය යළි කරළියට පැමිණ තිබේ.
කොළඹ මල් පාර දේශපාලන කාර්යාලයේදී අද පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී ජනතාවාදී ඒකාබද්ධ විපක්ෂය වෙනුවෙන් අදහස් දැක්වූ නියෝජිතයන් පෙන්වා දුන්නේ, මෙය එක් භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට පමණක් සීමා නොවූ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය අතර පවතින ගැඹුරු නෛතික සම්බන්ධතාවක් බවයි.
විනය නීතිය සහ අධිකරණ දඬුවම
මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් මහතා මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් අවධාරණය කළේ අධිකරණයකින් ලබා දෙන දඬුවමක් සහ භික්ෂුවකගේ චීවරය ඉවත් කිරීම යනු එකිනෙකට හාත්පසින්ම වෙනස් ක්‍රියාවලීන් දෙකක් බවයි.
පාරාජිකා විනය කඩවීම්:
භික්ෂුවකගේ කැමැත්තෙන් තොරව උපසම්පදාව හෝ පැවිදිභාවය අහෝසි වන්නේ විනය පිටකයේ සඳහන් සතර පාරාජිකාවන්ගෙන් එකක් උල්ලංඝනය වීමෙන් පමණි.
සංඝ සභාවේ බලය:
එවැනි කරුණකදී වුවද තීරණය ගැනීමේ බලය හිමිවන්නේ අදාළ නිකායේ මහානායක ස්වාමීන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ කාරක සංඝ සභාවට මිස බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට හෝ අධිකරණයට නොවේ.
චෝදනාවේ ස්වභාවය:
අධිකරණයට අපහාස කිරීම සම්බන්ධයෙන් වසර 6ක සිරදඬුවමක් නියම වීම විනය විරෝධී පාරාජිකා තත්ත්වයකට නොවැටෙන බවද මෙහිදී පෙන්වා දුන්නේය.
ව්‍යවස්ථාවේ 9 සහ 16 වගන්ති
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වැනි වගන්තිය මගින් බුද්ධ ශාසනය සුරක්ෂිත කොට පෝෂණය කිරීම රජයේ වගකීමක් ලෙස දක්වා ඇති පසුබිමක, ලිඛිත හා ලිඛිත නොවන සාම්ප්‍රදායික නීතිවල වලංගුභාවය 16 (1) වගන්තිය යටතේ රැකවරණය ලබන බව විපක්ෂය පෙන්වා දෙයි.
එමෙන්ම බන්ධනාගාර නිත්‍ය නියෝගවල 550 වගන්තිය අනුව, සිරකරුවෙකු අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමේදී ඔහු සමාජයේ ඇඳීමට පුරුදුව සිටි ඇඳුමට හෝ ආගමික පසුබිමට ගැලපෙන වස්ත්‍රයක් භාවිත කිරීමට ඉඩකඩ සලසා තිබිය යුතු බවට වන නීතිමය ප්‍රතිපාදන පිළිබඳවද මෙහිදී මතක් කර දෙන ලදී.
ඓතිහාසික පූර්වාදර්ශ සහ විධායක සමාව
එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ සභාපති වජිර අබේවර්ධන මහතා ඉතිහාසයේ විවිධ යුගවල ක්‍රියාත්මක වූ සමාව දීමේ සම්ප්‍රදායන් සංසන්දනය කරමින් අදහස් දැක්වීය.
දේශපාලන හා සන්නද්ධ අර්බුද:
1971 සහ 1987-89 කැරලි සමයන්හිදී අත්අඩංගුවට පත් වූවන්ට මෙන්ම, පසුකාලීනව එල්.ටී.ටී.ඊ. සාමාජිකයන්ට පවා සමාජගත වීම සඳහා රාජ්‍ය නායකයන් විසින් විධායක සමාව පිරිනැමූ අයුරු ඔහු සිහිපත් කළේය.
තාක්ෂණික දෝෂ:
මීට පෙර මෛත්‍රීපාල සිරිසේන හිටපු ජනාධිපතිවරයා විසින් ලබා දුන් සමාව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මගින් අවලංගු කළේ ක්‍රියා පටිපාටික දෝෂයක් හේතුවෙන් බැවින්, වත්මන් ජනාධිපතිවරයාටද මහානායක හිමිවරුන්ගේ ඉල්ලීම සලකා බලා නිසි පටිපාටිය ඔස්සේ කටයුතු කිරීමේ නෛතික හැකියාව පවතින බව විපක්ෂයේ ස්ථාවරය විය.
ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරය සහ පාලනයේ වගකීම
එක්සත් ජනරජ පෙරමුණේ නායක පාඨලී චම්පික රණවක මහතා අවධාරණය කළේ, නීතිය සහ විනය ආරක්ෂා විය යුතු අතරම, ආණ්ඩු විසින් සංස්කෘතික ආයතන හා භික්ෂු සංස්ථාව දෙස බලන දෘෂ්ටිය පක්ෂග්‍රාහී නොවිය යුතු බවයි. අතීතයේ සිට මෙරට නිදහස් අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය සහ ජාතික නිදහස් අරගලයන්හි පෙරමුණ ගත් භික්ෂු පරපුරේ ගෞරවය ආරක්ෂා වන පරිදි පාලකයන් තීන්දු තීරණ ගත යුතු බවත්, පුද්ගල කේන්ද්‍රීය දේශපාලන න්‍යායපත්‍ර වෙනුවට ව්‍යවස්ථාපිත සම්ප්‍රදායන්ට මුල්තැන දිය යුතු බවත් ඔහු පැවසීය.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, අධිකරණ තීන්දු ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී පවතින පරිපාලන රීති, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ආගමික ආරක්ෂණ ප්‍රතිපාදන සහ සංඝ සම්මුතීන් එකිනෙක ඝට්ටනය නොවී සමබරව පවත්වා ගැනීම රාජ්‍ය පාලනයේ මූලික වගකීමක් ලෙස පවතින බව මෙම දේශපාලන නිරීක්ෂණවලින් පෙන්නුම් කෙරේ.