කොළඹ නගරයට ඇතුළු වන අධික රථවාහන තදබදයට පිළියමක් ලෙස හඳුන්වා දුන් බහුවිධ ප්‍රවාහන පද්ධතිය වෙත මගී ජනතාවගේ යහපත් නැඹුරුවක් දක්නට ලැබෙන බව නිරීක්ෂණය වේ. පසුගිය අප්‍රේල් මාසයේදී මෙට්‍රෝ බස් රථ 10ක් යොදවමින් අරඹන ලද සේවාව සමඟ මාකුඹුර බහුවිධ ප්‍රවාහන මධ්‍යස්ථානයේ (Park & Ride) මෝටර් රථ ගාල් කිරීමේ පහසුකම භාවිත කරන පිරිස සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වී තිබේ.
විශේෂයෙන්ම දෛනිකව කාර්යාල හා ව්‍යාපාරික අවශ්‍යතා සඳහා තමන්ගේම වාහනවලින් කොළඹට පැමිණෙන මධ්‍යම පාන්තික වෘත්තිකයින් මෙලෙස තම වාහන මාකුඹුරේ නවතා පොදු ප්‍රවාහනයට මාරුවීම කැපී පෙනෙන ලක්ෂණයකි.
කාර්තු දෙකක් තුළ 55%ක වෙනසක්
ප්‍රවාහන අමාත්‍යාංශය නිකුත් කළ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, 2026 වසරේ මුල් කාර්තුව හා තෙවන කාර්තුව අතර කාලය තුළ මෙම පහසුකම භාවිතය කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත:
* පළමු කාර්තුව: රථවාහන 34,284ක් (දෛනික සාමාන්‍යය 380)
* තෙවන කාර්තුව: රථවාහන 53,129ක් (දෛනික සාමාන්‍යය 590)
* වර්ධන ප්‍රතිශතය: 54.97%ක ඉහළ යාමක්
මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ දිනකට සාමාන්‍යයෙන් තවත් පෞද්ගලික වාහන 210කට වැඩි ප්‍රමාණයක් කොළඹ නගර සීමාවට ඇතුළුවීම මේ හරහා සීමාවීමයි.
විශ්වාසනීය පොදු සේවයක අවශ්‍යතාව
නාගරික සැලසුම්කරුවන් පෙන්වා දෙන්නේ පෞද්ගලික වාහන හිමියෙකු පොදු ප්‍රවාහනයට යොමු කරවීමට නම් කාලය ඉතිරිවීම, විශ්වාසනීය කාලසටහනක් තිබීම සහ සුවපහසුව අත්‍යවශ්‍ය වන බවයි.
සිංගප්පූරුව, ජපානය හෝ බ්‍රිතාන්‍යය වැනි සංවර්ධිත නගරවල 'Park and Ride' සංකල්පය සාර්ථක වී ඇත්තේ දුම්රිය හෝ අධිවේගී බස් සේවාවන් විනාඩි කිහිපයක නිරවද්‍යතාවකින් යුතුව ධාවනය වන බැවිනි. ලංකාවේ මෙට්‍රෝ බස් ක්‍රමය හරහාද එම විශ්වාසය යම් පමණකට ගොඩනැගීමට හැකිවීම මෙම සංඛ්‍යාත්මක වර්ධනයට මූලික හේතුවක් ලෙස සැලකේ.
තදබදයට සහ ඉන්ධන වියදමට තිරසාර විසඳුමක්?
කොළඹ නගරයට ඇතුළු වන රථවාහන සංඛ්‍යාව අඩුවීමෙන් මගීන්ට මෙන්ම ආර්ථිකයටද ධනාත්මක බලපෑම් කිහිපයක් එක්වේ:
1- ඉන්ධන හා නඩත්තු වියදම් අඩුවීම: නගරයේ තදබදය තුළ නිකරුණේ දැවී යන ඉන්ධන ප්‍රමාණය සහ වාහන ඇඳී යාමේ වියදම සාමාන්‍ය පවුල් අයවැයට සැලකිය යුතු ඉතිරියක් ගෙනදෙයි.
2- මාර්ග ධාරිතාව කළමනාකරණය: අධිවේගී මාර්ගයෙන් පිටවන සහ හයිලෙවල් මාර්ගයේ ගමන් ගන්නා වාහන තදබදය අවම වීමෙන් කාර්යාල වේලාවන්හිදී මගීන්ගේ කාලය ඉතිරි වේ.
3- පරිසර දූෂණය අවම වීම: කාබන් විමෝචනය අඩු වීම නාගරික පරිසරයට හිතකර වාතාවරණයක් නිර්මාණය කරයි.
රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශ ඒකාබද්ධ කරමින් මෙම සේවාව ඉදිරියටත් පුළුල් කිරීම ප්‍රමුඛ ඉලක්කය බව ප්‍රවාහන අංශ සඳහන් කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉල්ලුම තවදුරටත් ඉහළ යන විට මාකුඹුර රථගාලේ ඉඩකඩ ප්‍රමාණවත් පරිදි කළමනාකරණය කිරීම සහ බස් රථ වාර ගණන තවදුරටත් ඉහළ නැංවීම ඉදිරි ප්‍රධාන අභියෝගය වනු ඇත.