නවසීලන්ත වැඩ වීසා ක්‍රමයට දැඩි සීමා පැනවීමේ සූදානමක්

රැකියා විරහිතභාවය සහ වීසා ප්‍රතිසංස්කරණ යෝජනාව

නවසීලන්තය තුළ මේ වන විට 171,000කට ආසන්න පිරිසක් රැකියා විරහිතව පසුවන අතර, ශ්‍රම භාවිත ඌනතා අනුපාතය (Underutilisation rate) සියයට 13.8ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව එරට නිල සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි.  

මෙම පසුබිම මත, දැනට ක්‍රියාත්මක පිළිගත් සේවායෝජක වැඩ වීසා ක්‍රමය (Accredited Employer Work Visa - AEWV) අහෝසි කර, වඩාත් දැඩි කොන්දේසි සහිත 'දක්ෂතා පාදක වැඩ වීසා' (Skilled Work Visa) ක්‍රමයක් හඳුන්වා දීමට 'New Zealand First' පක්ෂය ප්‍රතිපත්තිමය යෝජනාවක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

දේශීය ශ්‍රමිකයන් පුහුණු කිරීම හෝ බඳවා ගැනීම වෙනුවට විදෙස් ශ්‍රමිකයන් සාමාන්‍ය රැකියා සඳහා යොදාගැනීම පාලනය කිරීම මෙහි මූලික අරමුණ බව එම පාර්ශ්වය පවසයි.  

සිල්ලර වෙළඳ ක්ෂේත්‍රයට එල්ල විය හැකි බලපෑම  

නව යෝජනාව යටතේ විශේෂයෙන්ම සිල්ලර වෙළඳාම (Retail) වැනි සාමාන්‍ය සේවා අංශ සඳහා විදෙස් ශ්‍රමිකයන් ගෙන්වීම දැඩි ලෙස සීමා කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

කිසියම් ප්‍රදේශයක හෝ නිශ්චිත වෘත්තියක සැබෑ ශ්‍රම හිඟයක් පවතින බව සේවායෝජකයා විසින් ලිපිලේඛන මගින් ඔප්පු කළ යුතු අතර, ප්‍රමාණවත් වැටුපක් ලබා දෙමින් දේශීය ශ්‍රමිකයන් බඳවා ගැනීමට අවංක උත්සාහයක් ගත් බව තහවුරු කිරීම අනිවාර්ය කෙරේ.

විදෙස් ශ්‍රමිකයන් සූරාකෑමට ලක්වීම වැළැක්වීම මෙන්ම දේශීය ශ්‍රමිකයන්ගේ වැටුප් මට්ටම් ආරක්ෂා කිරීම මෙමගින් අපේක්ෂා කරන බවට කරුණු දක්වා තිබේ.

යෝජනාව සහ වත්මන් නීතිමය තත්ත්වය  

මෙය ඉදිරි මැතිවරණයක් ඉලක්ක කරගනිමින් ඉදිරිපත් වූ දේශපාලන ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශයක් පමණක් වන අතර, නවසීලන්ත ආගමන නීතියේ ක්ෂණික සංශෝධනයක් නොවන බව ආර්ථික හා සමාජ විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

නව නීතියක් සම්මත වන තෙක් දැනට පවතින AEWV රෙගුලාසි කිසිදු වෙනසකින් තොරව බලාත්මකව පවතී.  

එමෙන්ම 2026 වසරේ අප්‍රේල් මාසයේදී ක්‍රියාත්මක වූ විවෘත වැඩ වීසා (Open work visas) සහ ජූනි මාසයේදී එකතු වූ අවම ඉංග්‍රීසි භාෂා ප්‍රවීණතා රීති හැරුණු විට, වත්මන් වීසා හිමියන්ට මෙම මැතිවරණ යෝජනාවෙන් ක්ෂණික බලපෑමක් එල්ල නොවන බවට තහවුරු වේ.

විදෙස්ගත ශ්‍රමිකයන් විමසිලිමත් විය යුතු කරුණු

මෙම යෝජනාව රජයේ නිල නීතියක් බවට පත්වන්නේද, එසේ වුවහොත් පවතින වීසා කාලසීමාවන් දීර්ඝ කරගැනීමට හෝ නව වීසා බලපත්‍ර ලබාගැනීමට එය කෙසේ බලපාන්නේද යන්න තීරණය වන්නේ ඉදිරි දේශපාලන තීන්දු මතය.

එබැවින් අනවශ්‍ය කලබලයකට හෝ තැතිගැන්මකට පත් නොවී, නවසීලන්ත ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුවේ (Immigration New Zealand) නිල නිවේදන පිළිබඳව පමණක් විමසිලිමත්ව කටයුතු කිරීම වඩාත් සුදුසු බව නීති විශාරදයෝ සිහිපත් කරති.

විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි :

Aviation A2Z: 171,000 Unemployed and Underutilisation as New Zealand First Pushes Work Visa Overhaul  

Immigration New Zealand: Official Updates on Work Visa Settings and Directives