ජී.එල්. පීරිස් විසින් මෑතකදී සමාජයේ කතාබහට ලක්වූ මාතෘකාවක් සම්බන්ධයෙන් ආන්දෝලනාත්මක මෙන්ම නෛතිකව වැදගත් ප්‍රකාශයක් සිදු කරන ලදී.
ඒ "ජනාධිපතිවරයෙකුගේ නිල සහ පෞද්ගලික කාර්යයන් අතර විභේදනයක් තිබේද?" යන්න පිළිබඳවයි.
එවැනි විභේදනයක් කිසිසේත්ම නොමැති බවත්, ජනාධිපතිවරයෙකු යනු පැය 24 පුරාම රාජ්‍ය නායකයා බැවින් ඔහුගේ ආරක්ෂාව සහ ඊට අනුශාංගික පහසුකම් සැපයීම රාජ්‍යයේ වගකීමක් බවත් ඔහු එහිදී අවධාරණය කළේය.
මෙම ලිපිය තුළින් අප විමසා බලන්නේ, මහාචාර්යවරයාගේ මෙම තර්කය ශ්‍රී ලංකාවේ නීතියට සහ ජාත්‍යන්තර සම්ප්‍රදායන්ට කෙතරම් දුරට අනුකූලද යන්න පිළිබඳවයි.
මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස්ගේ මූලික තර්කය
ඔහුගේ ප්‍රකාශයේ හරය කරුණු කිහිපයක් මත පදනම් වේ:
* පැය 24 පුරා ක්‍රියාත්මක වන තනතුර:
ජනාධිපතිවරයෙකු දිවුරුම් දුන් මොහොතේ සිට තනතුර දරන තාක් කල්, සතියේ දින හතේම, පැය 24 ම ඔහු ජනාධිපතිවරයා වේ.
* ආරක්ෂාවේ වගකීම:
ඔහු පෞද්ගලික කටයුත්තක නිරත වුවද (උදා: මුහුදේ නෑමට යාම, ඥාතියෙකුගේ සාදයකට යාම, ගොල්ෆ් ක්‍රීඩා කිරීම), ජනාධිපතිවරයාට නිසි ආරක්ෂාව සැපයීම රාජ්‍යයට අනිවාර්ය වේ.
* ජාත්‍යන්තර සම්ප්‍රදාය:
අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා (උදා: ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්) පෞද්ගලික සංචාරවල නිරත වීමේදී පවා ආරක්ෂාව අහිමි නොවන බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
ලෝකයේ රාජ්‍ය නායකයින් සහ පැය 24 ආරක්ෂාව: ගෝලීය යථාර්ථය
මහාචාර්යවරයා මතු කරන "ජනාධිපතිවරයෙකුට පෞද්ගලික ජීවිතයක් යනුවෙන් වෙන් කළ හැකි කාලයක් නොමැත" යන තර්කය රාජ්‍ය ආරක්ෂාව (State Security) පැත්තෙන් ගත් කල සම්පූර්ණයෙන්ම සත්‍යයකි. ලෝකයේ ඕනෑම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී හෝ වෙනත් රටක රාජ්‍ය නායකයෙකු යනු හුදු පුද්ගලයෙකු පමණක් නොව, රාජ්‍යයේ සංකේතයකි.
* අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය:-
අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයාගේ ආරක්ෂාව බාරව සිටින 'Secret Service' ආයතනයේ නීතිරීති (18 U.S. Code § 3056) අනුව, ජනාධිපතිවරයාට සිය ආරක්ෂාව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැක. ජනාධිපතිවරයා නිවාඩුවක් සඳහා හවායි දුපත්වලට ගියත්, ස්කොට්ලන්තයේ ගොල්ෆ් ක්‍රීඩා කළත්, රහස් ඔත්තු සේවය, වෙඩි නොවදින වාහන (The Beast) සහ අවශ්‍ය නම් ගුවන් පහසුකම් පවා ඔහු සමඟ ගමන් කරයි. එය පෞද්ගලික සංචාරයක් වුවද, ආරක්ෂක වියදම දරන්නේ ඇමෙරිකානු රජයයි. මන්දයත් ජනාධිපතිවරයාට සිදුවන අනතුරක් යනු සමස්ත රාජ්‍යයටම බලපාන ජාතික ආරක්ෂක අර්බුදයක් වන බැවිනි.
* එක්සත් රාජධානිය:
බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිවරයාට සහ රාජකීය පවුලට ස්කොට්ලන්ඩ් යාර්ඩ් පොලිසියේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ආරක්ෂක කණ්ඩායම විසින් පැය 24 පුරාම ආරක්ෂාව සපයයි. අගමැතිවරයා පවුල සමඟ නිවාඩුවක් ගත කිරීමට ස්පාඤ්ඤයට ගියද, බ්‍රිතාන්‍ය ආරක්ෂක අංශ ඔහු සමඟ යයි.
ඒ අනුව, ගමනාගමනය සහ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් මහාචාර්ය පීරිස් මහතා දක්වන අදහස ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වේ. ජනාධිපතිවරයෙකුට "ටැක්සියක නැගී" පෞද්ගලික ගමන් යා නොහැකි අතර, ඒ සඳහා රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය යොදාගැනීම අනිවාර්ය වේ.
නිල සහ නොනිල ක්‍රියා අතර නෛතික විභේදනය: ජනාධිපති මුක්තිය (Presidential Immunity)
ආරක්ෂාව අතින් විභේදනයක් නොතිබුණද, නීතිය ඉදිරියේ "නිල" සහ "පෞද්ගලික" ක්‍රියා අතර යම් විභේදනයක් ලෝක මට්ටමින් සහ ශ්‍රී ලංකා නීතිය තුළ පවතී.
ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව (35 වන ව්‍යවස්ථාව):
* ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 35(1) වගන්තියට අනුව, ජනාධිපතිවරයා විසින් නිල තත්ත්වයෙන් හෝ පෞද්ගලික තත්ත්වයෙන් කරනු ලබන හෝ නොකර හරිනු ලබන කිසිදු ක්‍රියාවක් සම්බන්ධයෙන් ඔහු තනතුර දරන කාලය තුළ ඔහුට එරෙහිව කිසිදු අධිකරණයක සිවිල් හෝ අපරාධ නඩු කටයුත්තක් පවත්වාගෙන යා නොහැක. (මෙය අපරාධ නඩු සඳහා පරම මුක්තියකි).
* කෙසේ වෙතත්, 19 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හරහා මෙයට යම් සීමාවක් ගෙන එන ලදී. එනම්, ජනාධිපතිවරයාගේ "නිල ක්‍රියාවක්" මගින් යම් පුරවැසියෙකුගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වන්නේ නම්, ඒ සඳහා නීතිපතිවරයා වගඋත්තරකරු කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට (126 ව්‍යවස්ථාව යටතේ) පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කළ හැකිය. මෙහිදී නීතිය පැහැදිලිවම ජනාධිපතිවරයාගේ "නිල ක්‍රියා" වෙන් කොට හඳුනාගෙන ඇත.
ජාත්‍යන්තර නීතිය තත්වය (Customary International Law):
- ජාත්‍යන්තර නීතියට අනුව, ධූරය දරන රාජ්‍ය නායකයෙකුට පූර්ණ පුද්ගල මුක්තියක් (Ratione Personae) හිමිවේ. එනම්, ඔහු නිල වශයෙන් කළත්, පෞද්ගලිකව කළත්, වෙනත් රටක අධිකරණයකට ඔහුව අපරාධ චෝදනා මත විභාග කළ නොහැක. කෙසේ වෙතත්, ධූරයෙන් ඉවත් වූ පසු පෞද්ගලිකව සිදුකළ වැරදි සඳහා නඩු පැවරීමේ හැකියාව ගෝලීයව වර්ධනය වෙමින් පවතී.
වියදම් දැරීම: රේඛාව අඳින්නේ කොතැනින්ද?
මහාචාර්ය පීරිස් ගේ ප්‍රකාශයේ ඇති වඩාත්ම සංවේදී සහ කතිකාවට ලක්විය යුතු කොටස මෙයයි. ජනාධිපතිවරයාගේ පෞද්ගලික කාර්යයකදී ආරක්ෂාව සහ ප්‍රවාහනය රාජ්‍යයෙන් ලැබුණද, එම පෞද්ගලික කාර්යයේම වියදම් දරන්නේ කවුරුන්ද?
දියුණු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල මේ සඳහා පැහැදිලි මාර්ගෝපදේශ ඇත:
* ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා ධවල මන්දිරයේ ජීවත් වුවද, ඔහුගේ සහ පවුලේ අයගේ පෞද්ගලික ආහාරපාන, පෞද්ගලික ඇඳුම් පැලඳුම් සහ පෞද්ගලික නිවාඩු කාලයන්හි හෝටල් ගාස්තු සඳහා ඔහු සිය පෞද්ගලික මුදලින් (වැටුපෙන්) ගෙවිය යුතුය. රාජ්‍යයෙන් ගෙවන්නේ ආරක්ෂක නිලධාරීන්ගේ වියදම් සහ ගුවන් යානාවේ (Air Force One) මෙහෙයුම් පිරිවැය පමණි.
* මෙය ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවල බොහෝ විට ව්‍යාකූල වී ඇත. බොහෝ අවස්ථාවලදී රාජ්‍ය නායකයින්ගේ පෞද්ගලික උත්සව, පවුලේ සාද ආදිය සඳහා ද සම්පූර්ණ පිරිවැය රජයේ අරමුදල්වලින් දැරීම සම්බන්ධයෙන් විවේචන පවතී.
මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් පෙන්වා දෙන පරිදි, ජීවිතාරක්ෂාව සහ ඊට අදාළ සැපයුම් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල ජනාධිපතිවරයෙකුගේ ජීවිතය නිල සහ පෞද්ගලික ලෙස වෙන් කළ නොහැකි බව නෛතිකව සහ ප්‍රායෝගිකව නිවැරදිය. ඔහු කුමන ස්ථානයක කුමන කටයුත්තක නිරත වුවද, රාජ්‍ය නායකයාගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම රාජ්‍යයේ අත්හළ නොහැකි වගකීමකි.
එහෙත්, නවීන යහපාලන සංකල්ප සහ මහජන මුදල් පරිහරණය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ජනාධිපතිවරයාගේ 'පෞද්ගලික විනෝදාස්වාදය හෝ අවශ්‍යතා' සඳහා යන අමතර වියදම් (ආරක්ෂක වියදම් හැර) මහජන බදු මුදලින් දැරිය යුතුද යන්න පිළිබඳ කතිකාව සමාජයක් ලෙස අප තවදුරටත් පුළුල් කළ යුතුව ඇත.
(සටහන | කෙෂාල් ජයසිංහ )දේශපාලන වාර්තාකරු
theleader. lk
leadernews.lk@gmail.com
(කැලිෆෝනියාවේ සැන් ෆ්‍රැන්සිස්කෝ රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලයේ (San Francisco State University, California) හි ජාත්‍යන්තර සබඳතා පිළිබඳ ශාස්ත්‍රවේදී උපාධිධාරියෙකු වන කෙෂාල් ජයසිංහ, හිටපු විදේශ අමාත්‍ය මංගල සමරවීර ගේ සම්බන්ධිකරණ නිලධාරියකු ලෙසත්, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ ගේ පාලන සමයේ ජනාධිපති මාධ්‍ය ඒකකයේ ඩිජිටල් මාධ්‍ය අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙසත් කටයුතු කළ පුළුල් අත්දැකීම් සහිත වෘත්තිකයෙකි.)
