ඉන්දුනීසියාවේ මුදල් ඒකකය වන 'රුපියා' (Rupiah) ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ ලෙස අවප්රමාණය වීම පාලනය කිරීමට එරට මහ බැංකුව හදිසි පියවරක් ගෙන තිබේ.
ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් බහුතරයකගේ අපේක්ෂාවන් පවා පසෙකලා, නොවැම්බර් 18 වැනිදා සිය ප්රධාන ප්රතිපත්ති පොලී අනුපාතය 6% දක්වා ඉහළ දැමීමට ඉන්දුනීසියානු මහ බැංකුව තීරණය කළේය.
මෙය 2025 ජනවාරි මාසයෙන් පසු එරටින් වාර්තා වූ ඉහළම පොලී අනුපාතයයි.
මහ බැංකුව ගත් හදිසි පියවර කුමක්ද?
සරලවම කිවහොත්, රටක මුදල් ඒකකයක අගය වේගයෙන් පහත වැටෙන විට ආයෝජකයින් එම මුදල අතහැර ඩොලර් වැනි ශක්තිමත් මුදල් වෙත යොමු වේ. එය නැවැත්වීමට මහ බැංකු කරන ප්රධානම උපක්රමය වන්නේ තම රටේ පොලී අනුපාත වැඩි කිරීමයි. එවිට වැඩි පොලියක් ලැබෙන නිසා විදේශීය ආයෝජකයින් නැවතත් එම රට තුළ මුදල් තැන්පත් කිරීමට පෙළඹේ.
නොවැම්බර් 17 වැනිදා ඇමෙරිකානු ඩොලරයකට සාපේක්ෂව ඉන්දුනීසියානු රුපියා 18,285 ක් දක්වා ඉතිහාසයේ පහළම අගයට ඇද වැටුණි.
ආසියාවේ නැගී එන ආර්ථිකයන් අතර දුර්වලම මුදල් ඒකකය බවට පත්ව ඇති රුපියාව බේරා ගැනීමට පසුගිය මැයි මාසයේ සිට මේ දක්වා පොලී අනුපාත 1.25% කින් ඉහළ දැමීමට සිදුව ඇතැයි මහ බැංකුවේ ජ්යෙෂ්ඨ නියෝජ්ය අධිපති ඩෙස්ට්රි දමයන්ති පවසයි.

දේශපාලන කැළඹීම් ආර්ථිකයට බලපෑ හැටි
මෙම මූල්ය අර්බුදය පිටුපස ආර්ථික හේතු මෙන්ම දේශපාලන අස්ථාවරත්වය ද ප්රබලව බලපා තිබේ.
ඉන්දුනීසියාවේ උප ජනාධිපතිවරයා හදිසියේ ඉල්ලා අස්වීම සහ ජනාධිපතිවරයාගේ දුරකථන ඇමතුම්වලට පවා නීතිවිරෝධී ලෙස සවන් දීමේ සිද්ධියකට ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් නිලධාරීන් සිව්දෙනෙකු සම්බන්ධ වීම පසුගිය සතියේ එරට තුළ දැඩි දේශපාලන නොසන්සුන්තාවක් ඇති කළේය.
මහ බැංකුවේ ස්වාධීනත්වයට දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් සිදුවේද යන සැකය ආයෝජකයින් තුළ මතුවීම රුපියාව තවදුරටත් කඩා වැටීමට ප්රධාන හේතුවක් විය.
ජනතාවට සහ ව්යාපාරවලට ඇති බලපෑම
පොලී අනුපාත ඉහළ දැමූ විට බැංකු ණය පොලිය ඉහළ ගොස් ව්යාපාරික කටයුතු අඩපණ වීම සාමාන්ය තත්ත්වයයි.
එය පාලනය කිරීම සඳහා, වාණිජ බැංකු විසින් මහ බැංකුවේ තැන්පත් කළ යුතු අනිවාර්ය මුදල් සංචිත ප්රමාණය (Reserve Requirement) 2% කින් අඩු කිරීමට ද ඉන්දුනීසියානු මහ බැංකුව පියවර ගෙන තිබේ. ඒ හරහා ව්යාපාරිකයින්ට ණය දීම සඳහා බැංකු සතුව ප්රමාණවත් මුදල් ඉතිරි වේ.
මුදල් ඒකකය කඩා වැටුණද, ඉන්ධන මිල සඳහා රජය ලබාදෙන සහනාධාර නිසා උද්ධමනය (භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම) 3.23% ක මට්ටමක පාලනය කර ගැනීමට රජය සමත්ව සිටී.
රටේ ආර්ථික වර්ධන වේගය 5.47% ක් ලෙස යම් ප්රගතියක් පෙන්නුම් කළද, ජනාධිපති ප්රබෝවෝ සුබියන්තෝ මහතාගේ 2029 වසර වන විට 8% ක ආර්ථික වර්ධනයක් ළඟා කර ගැනීමේ ඉලක්කයට එය තවමත් බොහෝ දුරස්ය.
ඉදිරියට කුමක් වේවිද?

දෙසැම්බර් මාසයේදී ඇමෙරිකානු මහ බැංකුව (Federal Reserve) සිය පොලී අනුපාත ඉහළ දමනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
එවැනි පසුබිමක ඉන්දුනීසියාවට සිය මුදල් ඒකකය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා 2027 වසර දක්වාම පොලී අනුපාත තවදුරටත් ඉහළ දැමීමට සිදුවනු ඇතැයි 'බාර්ක්ලේස්' (Barclays) සහ 'කැපිටල් ඉකොනොමික්ස්' (Capital Economics) වැනි ජාත්යන්තර ආර්ථික විශ්ලේෂණ ආයතන පුරෝකථනය කරයි.
මේ අනුව 2027 මැද භාගය වන විට ඉන්දුනීසියාවේ පොලී අනුපාත 6.50% ත් 6.75% ත් අතර ඉහළ අගයකට ගමන් කිරීමට ඉඩ ඇති බව ආර්ථික විද්යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්ර සබැඳිය
The Straits Times - Indonesia resumes rate hikes to defend rupiah, more tightening seen



