"සපුගස්කන්ද පිරිපහදුවේ සීමිත ධාරිතාව නිසා මහා පරිමාණ අපනයන අභියෝගයක්" - විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති
සිංගප්පූරුව සහ ඉන්දියාව වැනි කලාපීය තරඟකරුවන් හමුවේ පුද්ගලික ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගැනීමේ දැඩි අවශ්‍යතාවක්
ඉදිරි වසර කිහිපය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත අපනයන ආදායම දෙගුණ කිරීමේ ප්‍රධාන උපායමාර්ගික එන්ජිමක් ලෙස ඛනිජ තෙල් ආශ්‍රිත අපනයන සහ සැපයුම් සේවා (Logistics) භාවිත කිරීමට ජාතික ජන බලවේග රජය සැලසුම් කර ඇති බව අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) වත්මන් දත්ත වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ සභාපති මංගල විජේසිංහ මෑතකදී අනාවරණය කළේ, ජාතික අපනයන සංවර්ධන සැලැස්ම යටතේ වත්මන් අපනයන ආදායම ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 17 සිට බිලියන 36 දක්වා වර්ධනය කරගැනීම සඳහා ඛනිජ තෙල් ආශ්‍රිත අපනයන, ඉන්ධන ගබඩා කිරීම් සහ නැව්වලට ඉන්ධන පිරවීම් (Bunkering) පිළිබඳ යෝජනා කිහිපයක් රජයේ විශේෂ ඇගයීමට ලක්ව ඇති බවයි.
නැගෙනහිර-බටහිර ප්‍රධාන මුහුදු මාර්ගයට ආසන්නව ශ්‍රී ලංකාව පිහිටා තිබීම නිසා වාර්ෂිකව ගමන් කරන දහස් සංඛ්‍යාත නෞකා ඉලක්ක කරගනිමින් විදේශ විනිමය ඉපයීමේ විශාල අවස්ථාවක් පවතී. කෙසේ වෙතත්, මෙම ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා පවතින සීමිත පිරිපහදු ධාරිතාව මෙන්ම ආයතනික සහ ප්‍රතිපත්තිමය ව්‍යුහයන් කඩිනමින් ප්‍රතිසංස්කරණය කළ යුතුව ඇත.
ඛනිජ තෙල් අපනයන උපායමාර්ගයේ ප්‍රධාන කරුණු
ධනාත්මක අපනයන ප්‍රවණතා:
පසුගිය 2025 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 17.25ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, එය 2024 වසරට වඩා සියයට 5.6ක වර්ධනයකි. 2026 වසරේ මුල් මාස හතර තුළ පමණක් අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 5.78 ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, මැණික්, ස්වර්ණාභරණ සහ කාර්මික භාණ්ඩ මෙන්ම ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදන ද ඊට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දී තිබේ.
සපුගස්කන්ද පිරිපහදුවේ ධාරිතාව සහ යටිතල පහසුකම්:
ශ්‍රී ලංකාව තවමත් ඛනිජ තෙල් නිෂ්පාදනය කරන රටකට වඩා පිරිපහදු කළ නිෂ්පාදන ආනයනය කරන රටක් ලෙස පවතින බව පෙන්වා දෙන බලශක්ති විශේෂඥයෝ, සපුගස්කන්ද පිරිපහදුවේ පවතින සීමිත සැකසුම් ධාරිතාව හේතුවෙන් මහා පරිමාණ අපනයන සඳහා සෘජුව දායක විය නොහැකි බව පවසති. නවීන ආයෝජන සහ පිරිපහදු පද්ධති දියුණු නොකර, නැවත අපනයනය (Re-export) සහ බංකර් සේවා මට්ටමෙන් ඔබ්බට යාම දුෂ්කර වනු ඇත.
ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරත්වය සහ ගෝලීය තරඟකාරීත්වය:
උපායමාර්ගික බලශක්ති වත්කම්වල රජයේ නියාමනය පවත්වා ගන්නා අතරතුර, පුද්ගලික අංශයේ ආයෝජන ආකර්ෂණය කරගැනීමේ සමබර ප්‍රතිපත්තියක් රජයට අවශ්‍ය වේ. සිංගප්පූරුව, ෆුජයිරා (Fujairah) සහ ඉන්දියාවේ නැඟී එන වරායවල් දැනටමත් පුළුල් යටිතල පහසුකම් සතු කරගෙන ඇති බැවින්, ශ්‍රී ලංකාව තුළ රේගු නවීකරණය, ඩිජිටල් වෙළඳ වේදිකා සහ කඩිනම් අනුමැතිය ලබාදීමේ ක්‍රමවේද ස්ථාපිත කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් ලෙස ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය පෙන්වා දෙයි.
මුලාශ්‍රය :
Petroleum Export Push Faces Infrastructure and Policy Headwinds
