දේශීය නිෂ්පාදනය ප්‍රවර්ධනය සහ ආනයනකරුවන් මුහුණදෙන බදු අභියෝග පිළිබඳව සංවාදයක්
මෝටර් රථ ක්ෂේත්‍රයේ ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනය
ශ්‍රී ලංකාවේ මෝටර් රථ ක්ෂේත්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම ආනයන මත රඳා පැවැති ආකෘතියෙන් මිදී දේශීය වටිනාකම් එකතු කිරීම සහ එකලස් කිරීම (Local Assembly) වෙත යොමුවීමේ ව්‍යුහාත්මක පරිවර්තනයකට ලක්වෙමින් පවතින බව ලංකා වාණිජ මණ්ඩලය (Ceylon Chamber of Commerce) මගින් නිකුත් කරන ලද ‘මෝටර් රථ කර්මාන්ත වාර්තාව 2025/26’ (Motor Vehicle Industry Report 2025/26) මගින් පෙන්වා දෙයි.
මෙම පරිවර්තනය මගින් විදේශ විනිමය සංචිත කෙරෙහි එල්ල වන පීඩනය ලිහිල් කිරීම සහ දේශීය කාර්මික වර්ධනය උත්තේජනය කිරීම රජයේ අපේක්ෂාව වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, නීතිමය සහ බදු රාමුව තුළ පවතින සුවිශේෂී සහන හේතුවෙන් තමන් අසමාන තරඟකාරීත්වයකට මුහුණ දී සිටින බව සාම්ප්‍රදායික වාහන ආනයනකරුවෝ පෙන්වා දෙති.
දේශීය එකලස්කිරීම් සහ අගය එකතු කිරීමේ වර්ධනය
ලංකා වාණිජ මණ්ඩල වාර්තාවට අනුව, මේ වන විට දිවයින පුරා සක්‍රිය වාහන එකලස් කිරීමේ මධ්‍යස්ථාන 15කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ දේශීය හා විදේශීය වෙළෙඳපොළ සඳහා උපාංග නිෂ්පාදනය කරන විශේෂිත කර්මාන්තශාලා 78ක් ක්‍රියාත්මක වේ. හුන්ඩායි (Hyundai), ටී.වී.එස් (TVS), බජාජ් (Bajaj), ප්‍රෝටෝන් (Proton), චෙරි (Chery) සහ ජේ.එම්.සි (JMC) වැනි ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ සන්නාම කිහිපයක්ම මේ වන විට දේශීයව එකලස් කරනු ලබයි.
කර්මාන්ත අමාත්‍යාංශයේ නියාමනයන්ට අනුව දේශීයව එකලස් කරනු ලබන රෝද හතරේ වාහනයක අවම වශයෙන් සියයට 20ක දේශීය අගය එකතු කිරීමක් (Local Content) පැවැතීම අනිවාර්ය කර ඇති අතර, ද්විත්ව රෝද රථ සඳහා එය සියයට 25ක් වේ. ඇතැම් යතුරුපැදි නිෂ්පාදකයන් මේ වන විට සියයට 60 ඉක්මවූ දේශීය උපාංග එකතු කිරීමේ හැකියාව පෙන්නුම් කර ඇත.
මෙම ක්ෂේත්‍රය තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීම උදෙසා වාහන එකලස් කිරීමේ සහ රබර් උපාංග නිෂ්පාදනය සඳහා වන විශේෂිත කලාප ස්ථාපිත කිරීමට රජය රුපියල් බිලියන 1.5ක මුදලක් වෙන්කර තිබේ.
වාහන කර්මාන්ත වාර්තාව 2025/26 - ප්‍රධාන දත්ත
* සක්‍රිය එකලස් කිරීමේ මධ්‍යස්ථාන: 15කට අධිකයි
* විශේෂිත උපාංග නිෂ්පාදනාගාර: 78ක්
* අනිවාර්ය දේශීය අගය එකතු කිරීම: රෝද 4 වාහන සඳහා 20%ක් සහ රෝද 2 වාහන සඳහා 25%ක්
* රජයේ ආදායම: 2026 මුල් මාස 6 තුළ නව වාහන ලියාපදිංචි කිරීම් 327,000ක් හරහා බදු ආදායම රුපියල් බිලියන 896.4ක්
ආනයනකරුවන්ගේ අභියෝග සහ බදු ප්‍රතිපත්තිය
දේශීය එකලස් කිරීමේ කර්මාන්තය දිරිගැන්වීම සඳහා බදු සහන සහ බන්ධන ගබඩා (Bonded Warehouse) පහසුකම් හිමිවන නමුත්, සම්පූර්ණයෙන්ම නිමකළ වාහන (CBU) ආනයනය කිරීමේදී රේගු බදු, සුඛෝපභෝගී බදු, එකතු කළ අගය මත බදු (VAT), සියයට 2.5ක සමාජ ආරක්ෂණ ජාල බද්ධ (SSCL) සහ වෙනත් තීරුබදු හේතුවෙන් ආනයනික වාහනවල මිල ගණන් අසමාන ලෙස ඉහළ යන බව ආනයනකරුවෝ පවසති.
කෙසේ වෙතත්, 2026 වසරේ මුල් මාස හය තුළ පමණක් නව වාහන ලියාපදිංචි කිරීම් 327,000 ඉක්මවා ගොස් ඇති අතර, ඒ හරහා රේගු බදු ආදායම ලෙස රුපියල් බිලියන 896.4ක් එකතු කරගැනීමට රජය සමත්ව තිබේ.
දේශීය නිෂ්පාදනය සහ එකලස් කිරීම හරහා රැකියා උත්පාදනය සහ තාක්ෂණික දැනුම සංක්‍රමණය වීම සිදු වන බවට කර්මාන්ත පාර්ශ්වකාරයන් පෙන්වා දෙන අතරම, ගුණාත්මකභාවය, විනිවිදභාවය සහ සාධාරණ වෙළෙඳපොළ තරඟකාරීත්වය පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳ සංවාදය ද ක්ෂේත්‍රය තුළ තීව්‍ර වී ඇත.
මුලාශ්‍රය :
Local Vehicle Assemblers Gain While Importers Face Uneven Competition
