වාහන ආනයන බදු ඉහළ යද්දී මෝටර් රථ වෙළඳපලට නව අභියෝගයක්

කෙටිකාලීන බදු ආදායම සහ දිගුකාලීන කාර්මික සංවර්ධනය අතර සමතුලිතතාවක් සෙවීමේ අවශ්‍යතාව මතුවේ



ශ්‍රී ලංකාවේ වාහන ආනයන ක්ෂේත්‍රය අධික බදු ප්‍රතිපත්ති හරහා රජයට විශාල ආදායමක් උත්පාදනය කළද, එම මූල්‍ය සාර්ථකත්වය පිටුපස රටේ ආයෝජන පරිසරයට සහ මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ තරඟකාරීත්වයට බලපාන ගැඹුරු ආර්ථික විකෘතිතා රැසක් මතු වී තිබේ.

නිල නොවන ආනයන රටාව සහ වෙළඳපල අසමතුලිතතාව

මෑතකදී වාහන ආනයන සීමා ලිහිල් කිරීමත් සමඟ මෙරටට ඇතුළු වන වාහන ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගියද, එහි ප්‍රතිලාභ නිසි ලෙස බෙදීයාම සම්බන්ධයෙන් ලංකා මෝටර් රථ වෙළඳ සංගමය (CMTA) බරපතල ගැටලු මතු කර තිබේ. ආනයනික වාහන සඳහා රජය බදු අය කරගනිමින් මූල්‍යමය වාසි ලැබුවද, මෙම ක්‍රමවේදය නිසා බලයලත් ප්‍රධාන ආනයනකරුවන් සහ ජාත්‍යන්තර මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයන් මෙරට වෙළඳපල තුළ තවදුරටත් ආයෝජන සිදු කිරීමට ඇති නැඹුරුව අඩාල වී ඇති බව පැවසේ.

ඇසෝසියේටඩ් මෝටර්වේස් (AMW) සමූහයේ කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂ ජවහර් ගනේෂ් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙරට වාහන වෙළඳපල තුළ බලයලත් ප්‍රධාන බෙදාහරින්නන්ගේ පාලනය යටතේ පවතින්නේ 30%ක් වැනි ප්‍රතිශතයකි. ඉතිරි 70%ක විශාල වෙළඳපල කොටසක් ක්‍රියාත්මක වන්නේ වෙනත් විකල්ප මාර්ග සහ සමාන්තර ආනයන හරහාය. වාහන ආනයනය යළි ආරම්භ වීමත් සමඟ නිසාන් (Nissan) සහ සුසුකි (Suzuki) වැනි වාහන ආසන්න වශයෙන් 30,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නිල බෙදාහැරීමේ ජාලයෙන් බැහැරව මෙරටට ඇතුළු වී ඇති බවට තොරතුරු වාර්තා වේ.  

ආයෝජන ආකර්ෂණයට සහ අමතර කොටස් ජාලයට එල්ල වන අභියෝග

ප්‍රධාන මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයන් ශ්‍රී ලංකාව වැනි වෙළඳපලක ආයෝජන තක්සේරු කරනු ලබන්නේ, ඔවුන්ගේ බලයලත් හවුල්කරුවන් සැබෑ ලෙසම මෙහෙයුම් පවත්වන වෙළඳපල පරිමාව පදනම් කර ගනිමිනි. ඒ අනුව, ආනයන සංඛ්‍යාලේඛනවල පෙනෙන විශාල වෙළඳපලක් ජාත්‍යන්තර නිෂ්පාදකයෙකුගේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලන විට ඉතා කුඩා එකක් ලෙස පෙනී යාමට ඉඩ ඇත.

මෙම තත්ත්වය තුළ බරපතල ගැටලුව වන්නේ, නිල නොවන මාර්ග හරහා වාහනයක් රට තුළට ඇතුළු වන විට රජයට රේගු බදු සහ අනෙකුත් බදු ලැබුණද, අලෙවියෙන් පසු සේවා (After-sales services), අමතර කොටස් ජාල, වගකීම් සහතික (Warranties), තාක්ෂණික පුහුණු මධ්‍යස්ථාන සහ නිපුණතා සහිත සේවකයන් නඩත්තු කිරීමේ වගකීම පැවරෙන්නේ බලයලත් ප්‍රධාන බෙදාහරින්නන් වෙත වීමය. මුළු වෙළඳපලෙන් සුළු කොටසක් පමණක් නිල ජාලය හරහා අලෙවි වන විට, මුළු පද්ධතියම නඩත්තු කිරීමේ බර එම ආයතන මත පමණක් තදින් පැටවෙයි.

මෙය රජය කෙටිකාලීනව ලබන බදු ආදායම සහ දිගුකාලීන කාර්මික සංවර්ධනය අතර ප්‍රතිපත්තිමය විසංවාදයක් නිර්මාණය කර තිබේ. අධික බදු හේතුවෙන් වාහනවල දේශීය මිල ඉහළ ගියද, රටින් බැහැරට ඇදී යන විදේශ විනිමය ප්‍රමාණය එයින් අඩුවන්නේ නැත. ශ්‍රී ලංකාව තවදුරටත් වාහන ආනයනය සඳහා හිඟ විදේශ විනිමය වියදම් කළද, ශක්තිමත් කර්මාන්ත පද්ධතියක් හරහා ලැබිය යුතු තාක්ෂණ හුවමාරුව, රැකියා උත්පාදනය සහ සැබෑ ආයෝජන ප්‍රතිලාභ රටට අහිමි වීමේ අවදානමක් පවතී.

තිරසාර කර්මාන්තයක් සඳහා පුරෝකථනය කළ හැකි වෙළඳපලක්

මෙම ගැටළුව හුදෙක් ප්‍රධාන බෙදාහරින්නන් සහ සමාන්තර ආනයනකරුවන් අතර පවතින තරඟකාරී ආරවුලක් ලෙස පමණක් නොසැලකිය යුතු බව CMTA පෙන්වා දෙයි. එය සමස්ත ජාතික මෝටර් රථ කර්මාන්තයේ ව්‍යුහය සහ රට තුළ ඉල්ලුම පවතින වාහන වෙළඳපල තිරසාර ආයෝජන පරිසරයක් බවට පරිවර්තනය කරගන්නේ කෙසේ යන්න සමඟ බැඳී පවතින තීරණාත්මක කාරණයකි.  

විදේශීය ආයෝජකයන් දැනටමත් මෙරට බිලියන ගණනින් ආයෝජන සිදු කර ඇති අතර, ඉදිරියටත් ආයෝජනය කිරීමට අපේක්ෂා කළද, ඒ සඳහා පුරෝකථනය කළ හැකි සහ පුරවැසි-ව්‍යාපාරික හිතකාමී ස්ථාවර වෙළඳපලක් පැවතීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. නිවැරදි සහ සාධාරණ ක්‍රමවේදයක් නොමැති නම්, ශ්‍රී ලංකාවට දිගුකාලීන කාර්මික සංවර්ධනය අහිමි කරගනිමින් ක්ෂණික බදු ආදායමක් පසුපස යාමට සිදුවනු ඇතැයි කර්මාන්තයේ ප්‍රවීණයෝ අවධාරණය කරති.

මුලාශ්‍ර :

ලංකා නිව්ස් වෙබ් අඩවියේ මුල් ලිපිය : sri Lanka’s Vehicle Tax Bonanza Masks Deeper Economic Distortions

ඩේලි එෆ්.ටී. වාර්තාව : Vehicle market chaos costs SL investor confidence: AMW