ඉලක්ක ඉක්මවූ වාර්තාගත ආදායම මධ්‍යයේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ නිර්දේශ කෙරෙහි විමසුමක්
ශ්‍රී ලංකා රේගුව වර්තමානයේදී රාජ්‍ය ආදායම රැස්කිරීම අතින් කැපී පෙනෙන ප්‍රගතියක් අත්කර ගනිමින් සිටියද, ආනයන ක්‍රියාවලියේදී ක්ෂුද්‍ර, සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාරිකයන් මුහුණ දෙන පරිපාලනමය ගැටලු සහ පරීක්ෂණ පටිපාටිය සම්බන්ධයෙන් වහා අවධානය යොමු විය යුතු බව පාර්ලිමේන්තුවේදී සාකච්ඡාවට ලක්ව තිබේ.
පාර්ලිමේන්තුවේ මතු වූ කරුණු සහ දඩ මුදල් ප්‍රතිශතය
විපක්ෂය නියෝජනය කරමින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී මුජිබර් රහුමාන් පසුගියදා සභාව හමුවේ ප්‍රකාශ කළේ, ආනයනික භාණ්ඩ නිෂ්කාශනයේදී එකම භාණ්ඩ තොගය වෙනුවෙන් අවස්ථා කිහිපයකදී දඩ නියම වන ක්‍රමවේදයක් ක්‍රියාත්මක වන බවට ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව අතරින් මැසිවිලි නැගෙන බවයි.
ඔහු පෙන්වා දුන්නේ, රේගුව විසින් නියම කරනු ලබන දඩ මුදල්වලින් 50%ක් නිලධාරීන්ගේ ප්‍රසාද දීමනා ක්‍රමවේදයටත්, 20%ක් සුභසාධක අරමුදලටත් වෙන්වන අතර, මහා භාණ්ඩාගාරයට බැර වන්නේ ඉතිරි 30%ක ප්‍රතිශතය පමණක් බවයි. දඩ මුදල් පැනවීමේ මෙම ප්‍රතිශත ව්‍යුහය හේතුවෙන් නිවාරණ ක්‍රියාමාර්ග වෙනුවට දණ්ඩනීය ක්‍රමවේදය කෙරෙහි වැඩි නැඹුරුවක් ඇති විය හැකි බවට ඔහු තර්ක කළ අතර, අගනාකම් අඩු කොට බිල්පත් ඉදිරිපත් කිරීම වැළැක්වීමට නූතන තාක්ෂණය යොදාගැනීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කළේය.
එසේම, අතීතයේදී මංගල සමරවීර හිටපු මුදල් ඇමැතිවරයා නව රේගු ආඥාපනතක් හඳුන්වා දීමට ගත් උත්සාහය සිහිපත් කරමින්, ආයතනික විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීමට වත්මන් රජය මැදිහත් විය යුතු බවටද මන්ත්‍රීවරයා ප්‍රකාශ කළේය.
IMF පාලන විනිශ්චය සහ තාක්ෂණික ප්‍රතිසංස්කරණ
මෙම විවාදය මතුවන්නේ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ විස්තීර්ණ ණය පහසුකම (EFF) යටතේ වන හත්වැනි සමාලෝචනය පැවැත්වෙන පසුබිමකය. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල මීට පෙර නිකුත් කළ පාලන විනිශ්චය ඇගයීම් (Governance Diagnostic Assessment) වාර්තාවලද ශ්‍රී ලංකාවේ ආදායම් එකතු කිරීමේ ආයතන තුළ ඩිජිටල්කරණය වේගවත් කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කර ඇත.
නිලධාරීන් සහ බදු ගෙවන්නන් අතර සෘජු භෞතික ගනුදෙනු අවම කිරීම, කාර්යසාධන අධීක්ෂණ පද්ධති ශක්තිමත් කිරීම මෙන්ම අභ්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ ස්වාධීන ඒකක පිහිටුවීම මඟින් සමස්ත ආදායම් කළමනාකරණය වඩාත් කාර්යක්ෂම හා විනිවිදභාවයෙන් යුතුව පවත්වා ගත හැකි බව අදාළ ජාත්‍යන්තර වාර්තාවල ප්‍රධාන නිර්දේශයක් ලෙස දැක්වේ.
ඉලක්ක ඉක්මවූ රේගු ආදායම් වාර්තාව
පරිපාලනමය ප්‍රතිසංස්කරණ පිළිබඳ මෙවැනි සාකච්ඡා පවතින අතරතුරදීම, ශ්‍රී ලංකා රේගුව 2025 වසරේදී රුපියල් බිලියන 2,557.53ක ඉතිහාසයේ ඉහළම වාර්ෂික ආදායම වාර්තා කර තිබීම කැපී පෙනෙන සංවර්ධනයකි.
එමෙන්ම 2026 වසර සඳහා රුපියල් බිලියන 2,207ක ඉලක්කයක් නියම කර තිබුණද, වසරේ මුල් මාස අට තුළදී පමණක් රුපියල් බිලියන 1,852.5ක් එකතු කර ගැනීමට රේගුව සමත්ව ඇත. එය එම කාලසීමාව සඳහා අපේක්ෂිත ඉලක්කයට වඩා 28.5%ක ඉහළ අගයකි. නිලධාරීන් පෙන්වා දෙන්නේ විදේශ සංචිත ස්ථාවර වීම, ආනයන සීමා ලිහිල් වීම සහ අවභාවිතයන් වැළැක්වීමේ දැඩි නිරීක්ෂණ මෙම ආදායම් වර්ධනයට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වූ බවයි.
විශ්ලේෂකයන්ගේ අදහස වන්නේ, රාජ්‍ය මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයට ශක්තියක් වන මෙම ආදායම් වර්ධනය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමට නම්, ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව මුහුණ දෙන ප්‍රායෝගික ගැටලු නිරාකරණය කරමින් රේගු පද්ධතිය නවීකරණය කිරීම කාලෝචිත පියවරක් වනු ඇති බවයි.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මුලාශ්‍රය :
Daily FT වාර්තාව: Opposition questions Govt. over Customs extortion racket
.............
