නොවැම්බර් 12 එන 2027 අයවැයෙන් IMF ඉලක්ක සපුරන්න නම් රාජ්‍ය ආයතන ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම සහ තෙල්-විදුලි මිල සූත්‍රය තවදුරටත් දැඩි වෙයි.
ශ්‍රී ලංකාව දැඩි බදු ප්‍රතිසංස්කරණ සහ මූල්‍ය විනය හරහා ඉතිහාසයේ පෙර නොවූ විරූ ලෙස 2026 වසරේ මුල් මාස පහ තුළ සමස්ත අයවැය අතිරික්තයක් (Budget surplus) වාර්තා කරමින් ආර්ථිකය ස්ථාවර කරගෙන තිබේ. කෙසේ වෙතත්, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) පෙන්වා දෙන්නේ මෙම කෙටි කාලීන ජයග්‍රහණවලින් ඔබ්බට ගොස්, 2027 වසර සඳහා පනවා ඇති දැඩි ආර්ථික ඉලක්ක සපුරා ගැනීම රජයට ඉදිරියේදී මුහුණ දීමට සිදුවන සැබෑ සහ තීරණාත්මකම පරීක්ෂණය වනු ඇති බවයි.
මහ බැංකු දත්ත: බදු ආදායම රොකට් එකක් වගේ ඉහළට
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවේ නවතම සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය මෙසේය.
හිඟයෙන් අතිරික්තයට:
2025 වසරේ මුල් මාස පහේදී රුපියල් බිලියන 236.63ක අයවැය හිඟයක් පැවති නමුත්, 2026 වසරේ එම කාලය තුළ එය රුපියල් බිලියන 197.34ක අතිරික්තයක් දක්වා කැපී පෙනෙන ලෙස වර්ධනය වී ඇත.
ආදායම් වේගය:
රජයේ වියදම් 7%ක වැනි සුළු මට්ටමකින් පාලනය වෙද්දී, බදු පරිපාලනය ශක්තිමත් වීම නිසා රජයේ සමස්ත ආදායම 30%කට වඩා වැඩි ප්‍රතිශතයකින් ඉහළ ගොස් තිබේ.
ට්‍රිලියන 2.3ක බදු:
මේ අනුව මෙරට සමස්ත බදු ආදායම රුපියල් ට්‍රිලියන 2.32ක් දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, රාජ්‍ය ආයෝජන (Capital spending) සඳහා වැය කරන මුදල ද 30%කින් වැඩි කර ඇත.
2027දී එන IMF මර උගුල
මෙම ධනාත්මක සංඛ්‍යාලේඛන දෙස බලා ආණ්ඩුවට නිදහසේ සිටීමට IMF ඉඩ දෙන්නේ නැත.
ලිහිල් කිරීමේ වන්දිය:
2026 වසර තුළ රජය විසින් මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති යම් තරමකට ලිහිල් කර ඇති බව පෙන්වා දෙන මූල්‍ය අරමුදල, 2027 වසරේදී දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP) 2.3%ක ප්‍රාථමික අතිරික්තයක් (Primary surplus) අනිවාර්යයෙන්ම පෙන්විය යුතු බවට කොන්දේසි පනවා ඇත.
නොවැම්බර් 12 අයවැය:
මේ නිසා එළඹෙන නොවැම්බර් 12 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත 2027 වසර සඳහා වන අයවැය ලේඛනය මෙරට ඉතිහාසයේ වඩාත්ම අවධානයට ලක්වන මූල්‍ය ප්‍රකාශනය වනු ඇත.
පොළොවේ අභියෝග:
ලෝක වෙළෙඳපොළේ අවිනිශ්චිතතාවය නිසා සංචාරක ව්‍යාපාරය හෝ අපනයන ආදායම් බිඳ වැටුණහොත්, මෙම 2.3%ක අතිරික්තය පෙන්වීමට ආණ්ඩුවට සිදුවේ. එහිදී ජනතාවගේ සුබසාධන වියදම් (Social welfare) කපා හැරීමට හෝ ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ කොන්දේසි දැඩි කිරීමට සිදුවීමේ දේශපාලන අවදානමක් පවතී.
2027 අයවැයෙන් ආණ්ඩුවට ලකුණු දමා ගැනීමට නම්, අයවැයෙන් පිටත පවතින රාජ්‍ය ආයතන (SOEs) ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ වේගය වැඩි කළ යුතුය. එමෙන්ම විදුලි බිල සහ තෙල් මිල ලෝක වෙළෙඳපොළ මිලට අනුව තීරණය වන මිල සූත්‍රය (Cost-reflective pricing) අඛණ්ඩව ඉදිරියටම පවත්වාගෙන යාමට සිදුවේ. ඉදිරි සති කිහිපය තුළ IMF නියෝජිත පිරිස සහ මෙරට මූල්‍ය බලධාරීන් අතර 2027 අයවැය රාමුව සකස් කිරීම පිළිබඳව කොළඹදී තීරණාත්මක සාකච්ඡා වටයක් ආරම්භ වීමට නියමිතය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
Sri Lanka’s Fiscal Recovery Faces Crucial IMF Test in 2027
