ඩොලර් ගේන IT ක්ෂේත්‍රයට ජූලි සිට වැට් බදු (VAT); ඡන්ද පදනම වෙනුවෙන් සාම්ප්‍රදායික අංශවලට සහන
මිලියන 1.4ක අකාර්යක්ෂම රාජ්‍ය සේවයකුයි, ආනයන බදු පිටුපස සැඟවුණු ඒකාධිකාරයකුයි පාරිභෝගිකයා සූරාකන හැටි
ශ්‍රී ලංකාව වර්තමානයේ මුහුණ දෙන ආර්ථික අර්බුදයට පිළියම් සෙවීමේදී, රජය විසින් අනුගමනය කරනු ලබන ජනප්‍රියවාදී සහ දේශපාලන අරමුණු මුල් කරගත් ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති හේතුවෙන් දේශීය වෙළෙඳපොළ තුළ බරපතළ විකෘතිතා රැසක් නිර්මාණය වී ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් සහ ක්ෂේත්‍ර ප්‍රවීණයන් පෙන්වා දෙයි.
නිදහස් වෙළෙඳපොළ තරඟකාරීත්වය අඩාල කරමින් රජය විසින් සිදුකරන මැදිහත්වීම්, පාරිභෝගිකයා සහ ඵලදායී ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයන් තවදුරටත් පීඩාවට පත්කිරීමට හේතු වී ඇති බව "Advocata Plus" සහ "Tech With Wicky" විශේෂ සාකච්ඡාවකදී අනාවරණය කර ඇත.
රජය විසින් ක්‍රියාත්මක කරන ඇතැම් සහනාධාර සහ බදු ප්‍රතිපත්ති, සැබවින්ම පීඩාවට පත් අඩු ආදායම්ලාභීන්ට සහන සැලසීම වෙනුවට ධනවත් ව්‍යාපාරිකයන් තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමටත්, රටට ඩොලර් ගෙනෙන නවීන ව්‍යවසායකත්වයන් අධෛර්යමත් කිරීමටත් හේතු වී තිබේ. මෙම ප්‍රතිපත්තිමය වැරදි හේතුවෙන් රජයට දිගින් දිගටම ණය ගැනීමට සිදුවන අතර, එහි අවසාන පොලී බර ද පැටවෙන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාව පිටමය.
දේශීය ආර්ථිකය කඩාවැටීමට බලපාන ප්‍රධාන සාධක 6ක්
සැමට පොදු සහනාධාර (Blanket Subsidies):
පුද්ගලයන්ගේ ආදායම් මට්ටම නොබලා ඉන්ධන ඇතුළු සහනාධාර පොදුවේ සැමට ලබාදීම තුළින්, කුඩා ලොරි රථ හිමියෙකුට වඩා ලොරි රථ විශාල ප්‍රමාණයක් හිමි ධනවත් ව්‍යාපාරිකයන් වැඩි සහනාධාර වාසියක් අත්කර ගනී. මෙම සහනාධාර පියවීමට ගන්නා ණය හේතුවෙන් රටේ මූල්‍ය පද්ධතිය තවත් අර්බුදයකට යයි.
අසාර්ථක මිල පාලනය (Price Controls):
භාණ්ඩ හිඟ වන විට (උදා: බිත්තර) නිෂ්පාදන පිරිවැයට වඩා අඩු පාලන මිලක් පැනවීම නිසා නිෂ්පාදකයන් කර්මාන්තයෙන් ඉවත් වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කළුකඩ මාෆියාවන් බිහිවන අතර භාණ්ඩ හිඟය තවත් උග්‍ර වෙයි.
IT ක්ෂේත්‍රයට වැට් (VAT) බදු වැදීම:
සාම්ප්‍රදායික තේ කර්මාන්තයට වඩා වැඩි ඩොලර් ප්‍රමාණයක් රට තුළ ඉතිරි කරන සහ PAYE බදු හරහා වැඩිම දායකත්වයක් දෙන IT-BPM (තොරතුරු තාක්ෂණ) ක්ෂේත්‍රය සඳහා ජූලි මාසයේ සිට ඩිජිටල් වැට් බදු පැනවීමට රජය කටයුතු කරමින් සිටී. එහෙත්, ඡන්ද පදනම ඉලක්ක කර ගනිමින් තේ කර්මාන්තය වැනි සාම්ප්‍රදායික ක්ෂේත්‍ර සඳහා වැඩි සහන ලබාදීම සිදු වේ.
පාඩු ලබන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය (SOEs):
පෞද්ගලික අංශය දියුණු කර බදු අයකර ගන්නවා වෙනුවට රජය විසින්ම ඍජුව ගුවන් සේවා, සීනි නිෂ්පාදනය සහ වතු වගාව වැනි ව්‍යාපාර කිරීමට යාම නිසා විශාල වශයෙන් පාඩු ලබන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය පද්ධතියක් බිහිවී ඇත. මේවා නඩත්තු කරන්නේ මහජන බදු මුදලිනි.
දේශපාලන රාජ්‍ය රැකියා උපායමාර්ගය:
පෞද්ගලික අංශයේ රැකියා සඳහා කුසලතා අත්‍යවශ්‍ය වුව ද, කිසිදු වෙළෙඳපොළ වටිනාකමක් නොමැති උපාධිධාරීන්ට පවා ඡන්ද අරමුණු වෙනුවෙන් රජයේ රැකියා ලබාදීම සිදුවේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මිලියන 1.4ක දැවැන්ත හා අකාර්යක්ෂම රාජ්‍ය සේවයක් නඩත්තු කිරීමට සිදුව ඇත.
ආනයන සීමා සහ දේශීය ඒකාධිකාරය (Protectionism):
දේශීය ව්‍යාපාරිකයන් රැකීමේ නාමයෙන් පනවන ආනයන සීමා සහ අධික බදු නිසා වෙළෙඳපොළ තරඟකාරීත්වය නැතිවී යයි. මෙයින් දේශීය ව්‍යාපාරිකයන් කිහිප දෙනෙකුට ඒකාධිකාරයක් නිර්මාණය වන අතර, සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයා සූරාකෑමට ලක්වේ.
රජය ව්‍යාපාර කිරීමෙන් ඉවත් විය යුතුයි
රටේ ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට නම් රජය ව්‍යාපාර කිරීමෙන් ඉවත් විය යුතු අතර, ජනප්‍රියවාදී ඡන්ද දේශපාලන තීන්දු වෙනුවට නිදහස් වෙළෙඳපොළ තරඟකාරීත්වය සහ ඵලදායී ව්‍යවසායකත්වය දිරිමත් කරන විනිවිදභාවයකින් යුතු මූල්‍ය ප්‍රතිපත්තියක් කඩිනමින් ස්ථාපිත කළ යුතු බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ අවධාරණය කරති.
