මෙම අභියෝගය එක්සත් ජනපදයට මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවටත් එක සේ බල පානවා.
ඊයේ රාත්‍රිය වන විට ඇමෙරිකානු වෙලදපලේ සාමාන්‍ය තෙල් මිල බැරලයක් සදහා සලකනු වූයේ ඩොලර් 90.2 ක් වශයෙනි.
මේ සමස්ථ ලෝකයම කතාකරන තෙල් සැපයීම සම්බන්ධයෙන් වාර්තාවක්.
ටෙහෙරාන් සමුද්‍ර සන්ධිය අත්පත් කර ගනී
* ඉරානය මාර්තු මාසයේදී තෙල් අපනයනය දිනකට බැරල් මිලියන 1.9 ක පවත්වා ගෙන ගිය අතර, ප්‍රතිවාදී ගල්ෆ් ප්‍රහාරයන්ට මුහුණ දෙමින් තෙල් ප්‍රවාහය පවත්වා ගෙන යාමට ඔවුන් සමත් වී ඇත.
* මාර්තු 1 වනදා සිට හෝර්මුස් හරහා ප්‍රවාහනය කල යාත්‍රා 92 හිර වී ඇති අතර, 60 ක් ඉරාන භාණ්ඩ සමඟ බැඳී ඇත.
* ඉරානියානු ලයිට් බ්‍රෙන්ට් මිල -$12/bbl වට්ටමේ දක්වා වෙනස් වී ඇත. මන්ද චීනයේ බැරල් මිලියන 1.6 ක පරිභෝජනය හේතුවෙන් නැගෙනහිර දෙසට සැපයුම දෙන ආසියානු ඉල්ලුම ඔවුන් විසින් සපුරාලන බැවිනි.
වෝල් වීදියේ, ( Wall Street)
එක්සත් ජනපද-ඉරාන සටන් විරාමයෙන් පසු ගෝලීය වෙළඳපොළවල්වල ඉල්ලුම ඉහළ යාම හේතුවෙන් තෙල් මිල බැරලයක මිල ඩොලර් 100 ට පහත වැටුණි.
මේ අතර යුරෝපීය සහ ආසියානු වෙළෙඳපොළවල වඩා විශාල ලාභ ලැබීමෙන් පසුව, එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රධාන කොටස් දර්ශක මුල් වෙළඳාමේදී 3% කින් පමණ ඉහළ ගියේය.
සටන් විරාමයෙන් දෙවන සතිය වන විට හෝමූස් ගමනාගමනය 50% ක් විය හැකිය.
සමුද්‍ර සන්ධිය තුළ සිරවී ඇති යාත්‍රා 500 ක් පිටවීමට උත්සාහ කරමින් සිටී.
අප්‍රේල් 7 වන දින නැව් 12 පිට වී ඇති අතර මුළු හෝමූස් ගමනාගමනය
ඉරාන යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ජනවාරි සහ පෙබරවාරි මාසවල පැවති 10% සිට ඉදිරි සතිය තුළ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා නැව් ගමනාගමනය යුද්ධයට පෙර මුළු එකතුවට වඩා 25% දක්වා ඉහළ යා හැකි බව අප්‍රේල් 8 වන දින S&P Global හි වාර්තා සටහන් කරයි.
ප්‍රධාන තෙල් වෙළඳපොළවල වර්ධනයන් (2026 අප්‍රේල්):
මිල ක්‍රියාමාර්ගය කොයිබටද ?
එක්සත් ජනපද-ඉරාන සටන් විරාමයකින් පසුව තෙල් මිල ඩොලර් 100 ට වඩා පහත වැටුණි.
එක්සත් ජනපද-ඉරාන සටන් විරාමයකින් පසුව, භූ දේශපාලනික අවදානම් වාරිකය ලිහිල් කිරීමට උපකාරී විය.
වෙළඳපොළ තද බව:
දිගුකාලීන සැපයුම් සීමාවන් සහ ඉහළ පෙට්‍රල් මිල ගණන් පිළිබඳව කනස්සල්ලක් පවතින අතර, විශේෂඥයින් අනාගත භෞතික වෙළඳපොළ යථාර්ථයන් අතර "අස්වාභාවික" විසන්ධි වීමක් සටහන් කරයි.
නිෂ්පාදනය සහ සැපයුම:
බොහෝ මැද පෙරදිග නිෂ්පාදකයින් (ඉරාකය, සෞදි අරාබිය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය) 2026 පලමුවන කාර්තුවේ අර්බුදයේ උච්චතම අවස්ථාව වන විට සැපයුම් අභියෝගවලට මුහුණ දුන් අතර නිෂ්පාදනය වසා දමා ඇත.
තොග මට්ටම්:
2026 මුල් භාගයේදී ගෝලීය වශයෙන් නිරීක්ෂණය කරන ලද 2021 පෙබරවාරි මාසය වනවිට ඔවුන්ගේ ඉහළම මට්ටම් කරා ළඟා වූ අතර, සැපයුම බැරල් බිලියන 8.2 ඉක්මවයි.
ඉදිරි දැක්ම:
2026 දෙවන කාර්තුවේදී බ්‍රෙන්ට් මිල $115 හි උපරිමයට පැමිණෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළද, විශේෂඥයින් එය $90 දක්වා දෙවන කාර්තුව වන විට මිල ගණන් ලිහිල් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරයි.
( සටහන | සේන සූරියප්පෙරුම)
ආර්ථික සහ මූල්‍ය විශ්ලේෂක
sapsuriyapperuma@gmail.com
