මහා භාණ්ඩාගාරය වෙනුවට මහ බැංකුව විසින්ම වෙළෙඳපොළෙන් විදේශ විනිමය මිලදී ගැනීමේ දීර්ඝකාලීන ක්‍රියාවලිය IMF නිලධාරීන් ආරක්ෂා කලද, ස්වාධීන ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මේ හරහා රට නැවතත් පැරණි විනාශකාරී ආර්ථික චක්‍රයකට ගමන් කරමින් සිටින බවයි.
දැනට පවතින IMF වැඩසටහන යටතේ මෙරට බදු ආදායම් සහ මූල්‍ය හිඟය යම් මට්ටමකට ස්ථාවර වී ඇති බව සැබෑවකි. එහෙත්, සංචිත ගොඩනැඟීමේ යටිපෙළ ක්‍රියාවලිය තුළ බරපතළ තාක්ෂණික ගැටලුවක් සැඟව පවතී.
භාණ්ඩාගාරය මඟහැර මහ බැංකුව ඩොලර් සෙවීමේ 'අන්තරාය'
මහා භාණ්ඩාගාරය සතු රුපියල් ප්‍රතිපාදන මඟින් (මුදල් සැපයුම පුළුල් නොකර) ඩොලර් මිලදී ගැනීම වෙනුවට, ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් අලුතින් රුපියල් මවා (Money Creation) වෙළෙඳපොළෙන් ඩොලර් මිලදී ගැනීම මෙහි ඇති ප්‍රධානතම අවදානමයි. මහ බැංකුව මෙලෙස වෙළෙඳපොළට අලුතින් රුපියල් මුදාහරින විට, වාණිජ බැංකු පද්ධතියේ ද්‍රවශීලතාව (Liquidity) අධික ලෙස ඉහළ යයි.
හිටපු නියෝජ්‍ය මහ බැංකු අධිපති ඩබ්ලිව්. ඒ. විජේවර්ධන ඇතුළු ප්‍රමුඛ පෙළේ ආර්ථික විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, මෙලෙස ද්‍රවශීලතාව ඉහළ යාම සහ පොලී අනුපාත සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමක පවත්වා ගැනීම නිසා පෞද්ගලික අංශයේ ණය ගැනීම් සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යන බවයි. 2025 සහ 2026 වසරවලදී ද පෞද්ගලික අංශයේ ණය වර්ධනය වේගවත් වූ අතර, මහ බැංකුව විසින් සිදුකළ 'Buy-Sell Swaps' ගනුදෙනු හරහා බැංකු පද්ධතියට තවදුරටත් රුපියල් ගලා ආවේය.
5% උද්ධමන ඉලක්කය සහ ආනයන පීඩනය
පෞද්ගලික අංශයේ ණය වර්ධනය වන විට, රට තුළ භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා ඇති ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් ආනයන වියදම් ශීඝ්‍රයෙන් වැඩිවේ. මෙය අවසානයේදී ඩොලර් පිටතට ගලායාමට මඟ පාදන බැවින්, අමාරුවෙන් එකතු කරගත් විදේශ සංචිත සේදී යාම වැළැක්විය නොහැක.
රජය සියයට 5ක උද්ධමන ඉලක්කයක් ප්‍රකාශ කර තිබුණද, ආර්ථික වර්ධනය උත්තේජනය කිරීමට යාම සහ අනෙක් පසින් රුපියල් මවමින් ඩොලර් එකතු කිරීම එකිනෙකට පරස්පර ප්‍රතිපත්තිමය ගැටුමකි. සංචිත ඉලක්ක සපුරා ඇති බව පෙනෙන්නට තිබුණද, මූල්‍ය තත්ත්වයන් ලිහිල් වීම හේතුවෙන් මේ ලබාගන්නා ජයග්‍රහණ ඉතා කෙටි කලකින් ආපසු හැරවිය හැකි බව විචාරකයෝ අනතුරු අඟවති.
1950 සිට අඛණ්ඩව වැරදුණු පාඩම
1950 මහ බැංකුව පිහිටුවීමේ සිට ශ්‍රී ලංකාව මුහුණ දුන් සෑම ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයකටම (Balance-of-Payments crises) මුල් වූයේ මෙලෙස අවිධිමත් ලෙස මුදල් සැපයුම පුළුල් කිරීමයි. අතීතයේදී ද IMF වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක වන අතරතුරම මෙවැනි අර්බුද මතු වී ඇත.
IMF වැඩසටහන මඟින් දේශීය වත්කම් වර්ධනයට සීමාවන් පනවා තිබුණද, ණය ඉල්ලුම හමුවේ මහ බැංකු ප්‍රතිපත්ති නම්‍යශීලී නොවුවහොත්, රජය අයවැය අතිරික්තයක් ලැබුවද විනිමය අනුපාතය කඩා වැටීමේ අවදානමක් පවතී. එම නිසා, ශ්‍රී ලංකාවේ සැබෑ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තීරණය වන්නේ සංචිතවල ප්‍රමාණය මත නොව, ඒවා උපයා ගන්නා මූල්‍ය රාමුවේ විනිවිදභාවය සහ ශක්තිමත්භාවය මතය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර)
