සිදුවීම මෙසේය: අප්‍රිකානු ගෝත්‍රයක සිරිත් විරිත් පිළිබඳව අධ්‍යයනය කරමින් සිටි මානව විද්‍යාඥයෙකු, සිය පර්යේෂණ අවසන් කර ආපසු යාමට ප්‍රවාහන පහසුකම් පැමිණෙන තෙක් රැඳී සිටියේය. එම කාලය තුළ ඔහු වටා නිරන්තරයෙන් ගැවසෙන ගෝත්‍රික දරුවන් සමඟ ක්‍රීඩාවක් කිරීමට ඔහු තීරණය කළේය.
ඔහු නගරයෙන් ගෙන ආ රසකැවිලි පිරවූ කූඩයක් ගසක් අසල තබා, දරුවන්ට කතා කොට, එම කූඩය වෙත පළමුවෙන් දිව යන දරුවාට එහි ඇති සියලුම රසකැවිලි හිමිවන බව පැවසීය.
ඔහු දිව යාමට සංඥාව දුන් විට, සියල්ලන් මවිතයට පත් කරමින්, එම දරුවන් සියලු දෙනා එකිනෙකාගේ අත් අල්ලාගෙන එකම කණ්ඩායමක් ලෙස ගස දෙසට දිව ගියහ. ඉන්පසු, ඔවුන් සියලු දෙනාම එකට වාඩි වී එම රසකැවිලි එකිනෙකා අතර බෙදා ගනිමින් සතුටින් භුක්ති වින්හ.
මෙයින් දැඩි විස්මයට පත් වූ මානව විද්‍යාඥයා, එක් අයෙකුට සියලු රසකැවිලි දිනාගත හැකිව තිබියදී, ඔවුන් සියලු දෙනාම එකට දිව ගියේ මන්දැයි විමසීය.
එවිට එක් කුඩා දැරියක් දුන් පිළිතුර ලෝකයම දණ ගැස්සවීමට සමත් විය. "උබුන්ටු," ඇය පැවසුවාය. "අනිත් හැමෝම දුකින් ඉන්නකොට, අපෙන් එක්කෙනෙක් විතරක් සතුටු වෙන්නේ කොහොමද?"
මාස ගණනාවක් පුරා එම ගෝත්‍රය අධ්‍යයනය කළ ද, ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ සැබෑ හරය තමාට අවබෝධ වූයේ එම මොහොතේ බව මානව විද්‍යාඥයා වටහා ගත්තේය.
එවිට එක් කුඩා දැරියක් දුන් පිළිතුර ලෝකයම දණ ගැස්සවීමට සමත් විය. "උබුන්ටු," ඇය පැවසුවාය. "අනිත් හැමෝම දුකින් ඉන්නකොට, අපෙන් එක්කෙනෙක් විතරක් සතුටු වෙන්නේ කොහොමද?"
මාස ගණනාවක් පුරා එම ගෝත්‍රය අධ්‍යයනය කළ ද, ඔවුන්ගේ ජීවිතයේ සැබෑ හරය තමාට අවබෝධ වූයේ එම මොහොතේ බව මානව විද්‍යාඥයා වටහා ගත්තේය.
'උබුන්ටු' යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ කෝසා (Xhosa) සංස්කෘතියට අයත් වදනක් වන අතර එහි අර්ථය 'I am because we are' යන්නයි. එය මනුෂ්‍යයෙකු වීමේ සාරයයි.
ලෝක පූජිත සාම ක්‍රියාකාරිකයෙකු සහ නොබෙල් සාම ත්‍යාගලාභී අගරදගුරු ඩෙස්මන්ඩ් ටුටූ පියතුමා 'උබුන්ටු' දර්ශනය මෙසේ පැහැදිලි කරයි:
"එය මනුෂ්‍යයෙකු වීමේ හරයයි. එය අප්‍රිකාව ලෝකයට දෙන දායාදයේ කොටසකි. ආගන්තුක සත්කාරය, අන් අය ගැන සැලකිලිමත් වීම, සහ අනෙකෙකු වෙනුවෙන් කැපවීමට ඇති කැමැත්ත එයට ඇතුළත් වේ. අප විශ්වාස කරන්නේ පුද්ගලයෙකු පුද්ගලයෙකු වන්නේ අනෙක් පුද්ගලයන් තුළින් බවයි. මගේ මනුෂ්‍යත්වය, ඔබගේ මනුෂ්‍යත්වය සමඟ වෙන් කළ නොහැකි ලෙස බැඳී පවතී. මා ඔබව අමනුෂ්‍යයෙකු කරන විට, මා විසින්ම අමනුෂ්‍යයෙකු බවට පත් වේ. හුදකලා මනුෂ්‍යයෙකු යනු පරස්පර විරෝධී සංකල්පයකි. එබැවින්, ඔබ පොදු යහපත උදෙසා ක්‍රියා කළ යුතුය, මන්ද ඔබගේ මනුෂ්‍යත්වය සැබෑ වන්නේ ප්‍රජාවක් තුළ, එකමුතුකම තුළයි."
