නාමික සමාගම් සහ පවුලේ අයගේ ගිණුම් හරහා සල්ලි හැංගූ මහා පරිමාණ ජාවාරම්කරුවන්ට එරෙහිව දැඩි නීතිමය වැටක්.
ශ්‍රී ලංකාව තුළ ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතින මුදල් විශුද්ධිකරණය (Money laundering) සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීමේ මහා පරිමාණ ජාලයන් මුළුමනින්ම මර්දනය කිරීම සඳහා රජය විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රධාන පනත් තුනක් එකවර සංශෝධනය කර ඇත.
මින් ඉදිරියට සාම්ප්‍රදායික අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග සම්පූර්ණ වන තෙක් නොසිට, සැකකටයුතු හොර ජාවාරම් සල්ලි රටින් පිටකිරීමට හෝ සඟවාලීමට පෙර ඒවා වහාම අත්හිටුවීමට (Freezing) විමර්ශන ආයතනවලට පුළුල් නීතිමය බලතල පැවරීම මෙහි සුවිශේෂීම වෙනසයි.
උසාවි නියෝගයකින් තොරව දින 14ක තහනම
මෙම නව නීති සංශෝධන මඟින් මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශකයන්ට මෙතෙක් නොතිබූ සෘජු බලයක් හිමි කර දී තිබේ.
ක්ෂණික මෙහෙයුම් බලය:
ප්‍රධාන සැකකරුවකුට අමතරව ඔහුට සම්බන්ධ පවුලේ සාමාජිකයන්, නාමිකයන් (Nominees) හෝ ව්‍යාජ සමාගම් (Shell companies) සතු උප-දේපළ සහ බැංකු ගිණුම්, මූලික අධිකරණ නියෝගයක් නොමැතිවම වැඩකරන දින 14ක් දක්වා තාවකාලිකව තහනම් කිරීමට විමර්ශකයන්ට පුළුවන.
සාක්ෂි සැඟවීම වැළැක්වීම:
සාම්ප්‍රදායිකව උසාවි නියෝග ලබාගැනීමට යන දින කිහිපය ඇතුළත ජාවාරම්කරුවන් තම නීතිවිරෝධී ප්‍රාග්ධනය විදේශීය ගිණුම්වලට හෝ වෙනත් අයගේ නම්වලට මාරු කර සාක්ෂි විනාශ කිරීම වැළැක්වීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණයි.
ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන් සහ බැංකුවලට එන බලපෑම
මෙම දැඩි නීති පද්ධතිය හඳුන්වා දුන්නේ නිකන්ම නොවේ. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතන සහ ගෝලීය නිරීක්ෂණ සංවිධාන (ගෝලීය මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ කාර්ය සාධක බලකාය වැනි) විසින් ලංකාවට පනවා ඇති කොන්දේසි සපුරාලීමට ආණ්ඩුවට සිදු වී ඇත.
ආයෝජක විශ්වාසය:
විදේශීය ආයෝජන (FDI) රට තුළට ගෙන්වා ගැනීමට නම් ලංකාව හොර සල්ලි ගැවසෙන රටක් නොවන බව ඔප්පු කළ යුතුය. මෙමඟින් ජාත්‍යන්තර බැංකු සමඟ ගනුදෙනු කිරීම පහසු වන අතර cross-border ආයෝජන අවදානම අඩු වේ.
බැංකුවලට අලුත් වැඩක්:
මින් ඉදිරියට ලංකාවේ සියලුම වාණිජ බැංකු සහ මූල්‍ය ආයතන තමන්ගේ පාරිභෝගිකයන්ගේ තොරතුරු සත්‍යාපනය කිරීම (Customer verification) සහ සැකකටයුතු ගනුදෙනු නිරීක්ෂණ පද්ධති (Transaction monitoring) දැඩි ලෙස යාවත්කාලීන කළ යුතුය.
විධායක බලය අනිසි ලෙස භාවිත කිරීමේ අවදානම
කෙසේ වෙතත්, අධිකරණ පූර්ව අනුමැතියකින් තොරව මෙලෙස සිවිල් වැසියන්ගේ දේපළ සහ ගිණුම් තහනම් කිරීමට විධායකයට (Executive authority) බලය පැවරීම පිළිබඳව නීති ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී ඇත. නීත්‍යානුකූල ව්‍යාපාරිකයන් සහ සාමාන්‍ය වැසියන් පලිගැනීම්වලට ලක්වීම වැළැක්වීම සඳහා ස්වාධීන අධීක්ෂණ ක්‍රමවේදයක් (Judicial oversight) මෙයට අත්‍යවශ්‍ය බව විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
මෙම නීතිද ලියවිලිවලට පමණක් සීමාවෙයි ද ?
පනත් සම්මත කළද, සංකීර්ණ මූල්‍ය අපරාධ සෙවීමට අවශ්‍ය නවීන තාක්ෂණය, ඩිජිටල් මෙවලම් සහ දේශපාලන බලපෑම්වලින් තොර ස්වාධීනත්වය විමර්ශන නිලධාරීන්ට ලබා නොදුන්නොත් මෙම නීතිද ලියවිලිවලට පමණක් සීමා වනු ඇත. ඉදිරි සති කිහිපය තුළ මහ බැංකුවේ මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකය (FIU) සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ඒකාබද්ධව නව නීති යටතේ පළමු වැටලීම් සහ ගිණුම් තහනම් කිරීම් ලැයිස්තුව ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නියමිතය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )
මුලාශ්‍රය :
Govt’s Financial Crime Crackdown Signals Tougher Era For Dirty Money
