ශ්‍රී ලංකා ජාල සම්බන්ධිත සූර්ය බලශක්ති සංගමයේ සභාපති, ප්‍රභාත් වික්‍රමසිංහ කියයි.
කොළඹ 02, නවම් මාවත පිහිටි ලංකා වානිජ්‍ය මණ්ඩලය ශ්‍රවණාගාරයේ ඊයේ (21)පැවැති මාධ්‍ය හමුවක් අමතමින් ඔහු මේ බව බව කීවේය.
ශ්‍රී ලංකා ජාල සම්බන්ධිත සූර්ය බලශක්ති සංගමයට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය පුනර්ජනනීය බලශක්ති කර්මාන්තය දිගුකාලීන විදුලි කප්පාදුවක් හේතුවෙන් ගැටළුකාරී තත්ත්වයකට මුහුණ දී සිටින බව ඔහු තව දුරටත් පැවසීය.
දේශීය සූර්ය බලශක්ති සංවර්ධකයින් දැනට ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට මෙගාවොට් 1,800 ක් පමණ පිරිසිදු විදුලිය සපයන බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.
කෙසේ වෙතත්, 2025 පෙබරවාරි මාසයේ සිට මාස නවයකට වැඩි කාලයක් සති අන්තයේ සහ රජයේ නිවාඩු දිනවල විශාල පුනර්ජනනීය බලාගාරවලින් විදුලි උත්පාදනය සීමා කර ඇති බව සංගමය පවසයි. සංගමයට අනුව, මෙම කප්පාදුව මගින් භූගත සූර්ය බලාගාර හිමියන්ගේ මාසික ආදායම ආසන්න වශයෙන් 15% කින් අඩු වී ඇති අතර එය මුදල් ප්‍රවාහයන්ට දැඩි ලෙස බලපායි.
මෙම බලාගාර ඔවුන්ගේ බලශක්ති මිලදී ගැනීමේ ගිවිසුම්වල (PPA) නියම කර ඇති පරිදි “ක්‍රියාත්මක කළ යුතු” තත්ත්වය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන අතර, කප්පාදුව ගිවිසුම්ගත බැඳීම් උල්ලංඝනය කිරීමක් බවට සංගමය පවසයි.
බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS):
බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (BESS) අනුමත කිරීමේ ප්‍රමාදය ගැටළුව තවදුරටත් සංකීර්ණ කරයි.
සංවර්ධකයින් පවසන්නේ අතිරික්ත දිවා කාලයේ සූර්ය බලය ගබඩා කිරීම සහ රාත්‍රියේ උපරිම ඉල්ලුමේ වේලාවන්හිදී එය මුදා හැරීම සඳහා බැටරි පද්ධතිවල ආයෝජනය කිරීමට තමන් සූදානම් බවයි.
කැබිනට් මණ්ඩලය 2025 ජුනි මාසයේදී ඒකකයකට රු. 45.80 ක ගාස්තුවක් අනුමත කළ ද, සැප්තැම්බර් මාසයේදී බදු සහන ලබා දුන්නද, විදුලිබල අමාත්‍යාංශයෙන් වහාම ක්‍රියා කිරීමට උපදෙස් තිබියදීත්, ක්‍රියාත්මක කිරීමේ මාර්ගෝපදේශ නිකුත් කිරීමට හෝ PPA සංශෝධනය කිරීමට CEB තවමත් කටයුතු කර නොමැත.
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, විදේශ විනිමය කාන්දු කරමින් රට මිල අධික ඩීසල් ජනනය කරන විදුලිය මත විශ්වාසය තබා ඇත.
යෝජිත ජාතික විදුලි ප්‍රතිපත්තිය (2025) කර්මාන්තය තුළ ද අනතුරු ඇඟවීමක් ඇති කර තිබේ.
ප්‍රධාන ගැටළු අතරට මෙගාවොට් 10 ට අඩු ව්‍යාපෘති වලින් 92% කටම සහාය දක්වන ෆීඩ්-ඉන් ගාස්තු (FIT) ක්‍රමය සැලසුම් සහගතව අහෝසි කිරීම ඇතුළත් වේ. තරඟකාරී ලංසු තැබීමට සම්පූර්ණයෙන්ම මාරුවීම කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ දේශීය ව්‍යවසායකයින් පැත්තකට දමනු ඇතැයි සංවර්ධකයින් තර්ක කරයි.
වන්දි සහ රුපියල් පමණක් කොන්ත්‍රාත්තු නොමැතිව කප්පාදු කිරීම ද ප්‍රතිපත්තිය යෝජනා කරන අතර, ආයෝජකයින් ඉහළ මූල්‍ය හා විනිමය අනුපාත අවදානම් වලට නිරාවරණය කරයි.
බොහෝ පුනර්ජනනීය ව්‍යාපෘති දේශීය බැංකු හරහා අරමුදල් සපයනු ලබන අතර දැන් ණය ආපසු ගෙවීම් සපුරාලීමට අරගල කරමින් සිටින බැවින්, මෙම වර්ධනයන් බැංකු අංශය තුළ අක්‍රීය ණය ඉහළ යාමට හේතු විය හැකි බවට සංගමය අනතුරු අඟවයි.
හදිසි මැදිහත්වීමක් ඉල්ලා සිටින සංගමය, BESS ආශ්‍රිත මාර්ගෝපදේශ වහාම නිකුත් කරන ලෙස, අතීත පාඩු පියවා ගන්නා ලෙස සහ FIT පද්ධතිය රඳවා ගන්නා ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
ශ්‍රී ලංකාවේ 2030 පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා පෞද්ගලික අංශයේ සහභාගීත්වය ඉතා වැදගත් බව කර්මාන්ත නායකයින් අවධාරණය කරන අතර, අඛණ්ඩව අක්‍රිය වීම ආර්ථිකයට සහ බලශක්ති ආරක්ෂාවට කල් පවතින ප්‍රතිවිපාක ඇති කළ හැකි බවට අනතුරු අඟවයි.
(සටහන | ජේ. මුණසිංහ)
