ගුවන් යානයක සුඛෝපභෝගීත්වයේ කිරුළ ලෙස සැලකුණු ‘ෆස්ට් ක්ලාස්’ (First Class) සංකල්පය අහසින් සමුගන්නා ලකුණු පහළ වෙමින් තිබේ. ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ ගුවන් සමාගම් රැසක්ම දැන් සිය සම්ප්‍රදායික පළමු පන්තියේ කැබින් ඉවත් කරමින්, ඊට වඩා ආර්ථිකමය වාසි ගෙන දෙන ‘බිස්නස් ප්ලස්’ (Business Plus) මාදිලියට මාරු වෙමින් සිටින බව වාර්තා වේ.
ගුවන් සේවා විචාරකයින් පෙන්වා දෙන්නේ මෙය ගුවන් සමාගම් ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස ආදායම වැඩිකර ගැනීමට යොදාගන්නා උපායමාර්ගික වෙනසක් බවයි.
පළමු පන්තිය අහෝසි වන්නේ ඇයි?
පළමු පන්තියක් පවත්වාගෙන යාම ගුවන් සමාගමකට අතිශය මිල අධික කටයුත්තකි.
එක් පළමු පන්තියේ ආසනයක් සඳහා ගුවන් යානය තුළ වෙන්කළ යුතු ඉඩ ප්‍රමාණය ඉතා විශාලය. එමෙන්ම එම මගීන් වෙනුවෙන් අමතර සේවක පිරිසක් (Cabin crew) යෙදවීමට ද සිදුවේ. එහෙත් පසුගිය වසර කිහිපය තුළ සාමාන්‍ය බිස්නස් පන්තියේ පහසුකම් ද සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගියේය. සම්පූර්ණයෙන් ඇඳක් බවට පත්වන ආසන (Lie-flat beds), තමන්ගේම පෞද්ගලික දොරවල් (Sliding privacy doors) සහ කෙළින්ම මාවතට පිවිසීමේ පහසුකම (Direct aisle access) අද වන විට සාමාන්‍ය බිස්නස් පන්තිය තුළ ද සුලබය.
මගීන්ට අවශ්‍ය උපරිම පහසුව බිස්නස් පන්තියෙන්ම ලැබෙන්නේ නම්, අතිවිශාල පිරිවැයක් දරමින් තවදුරටත් පළමු පන්තියක් නඩත්තු කිරීමේ ආර්ථිකමය තේරුමක් නැති බව ඕස්ට්‍රේලියානු ‘Flatbeds’ ආයතනයේ කළමනාකාර අධ්‍යක්ෂ මාක් ට්‍රිම් පෙන්වා දෙයි.
‘බිස්නස් ප්ලස්’ කියන්නේ කුමක්ද?
ගුවන් සමාගම් කර ඇත්තේ සරල උපක්‍රමයකි. බිස්නස් පන්තියේ පළමු පේළියේ (Front row) ඇති ආසන කිහිපයට පමණක් තවත් මඳක් වැඩි ඉඩක්, වඩාත් විශාල තිරයක්, ආහාර වේලක් බෙදාගැනීමට මිතුරෙකුට වාඩිවිය හැකි අමතර ආසනයක් (Ottoman) හෝ සම්පූර්ණයෙන් වැසිය හැකි දොරක් එක් කිරීමයි.
* Air New Zealand: සිය Boeing 787-9 යානාවල ඉදිරිපස ‘Business Premier Luxe’ ආසන 4ක් හඳුන්වා දෙමින් සාමාන්‍ය බිස්නස් ආසනයකට වඩා දෙගුණයක ඉඩක් ලබාදෙයි.
* United Airlines: ‘Polaris Studio’ ලෙස නම් කර ඇති ඉදිරිපෙළ ආසන මඟින් 25%ක වැඩි ඉඩක් ලබාදීමට පියවර ගෙන ඇත.
* American Airlines: ‘Flagship Suite Preferred’ මඟින් 42%ක වැඩි ඉඩකඩක් සහ 19%ක විශාල නිදන ඇඳක් පිරිනමයි.
* Qantas: ඉදිරියේදී සේවයට එක්වන නව A321XLR යානාවල ඉදිරිපෙළ ආසන සඳහා මෙවැනි සුවිශේෂී වටිනාකමක් එක්කිරීමට සැළසුම් කර ඇත.
මගියාගේ හැඟීම් සමඟ ගනුදෙනු කරන ගාස්තු උපක්‍රමය
මෙය මගියාට සුවපහසුවක් මෙන්ම ගුවන් සමාගමට අමතර ඩොලර් උපයා ගැනීමේ කදිම මාර්ගයක් බවට පත්ව තිබේ.
බොහෝ විට මගියෙකු බිස්නස් පන්තියේ ටිකට් පතක් මිලදී ගෙන දින කිහිපයක් ගතවූ පසු, එම ටිකට් පතට ගෙවූ මුදලේ බර සිතින් පහව යයි. ගුවන් ගමනට දින දෙක තුනකට පෙර, "තවත් ඩොලර් 800ක් වැනි මුදලක් ගෙවා පළමු පේළියේ සුපිරි අත්දැකීම ලබාගන්න" යැයි සමාගමෙන් පණිවිඩයක් ලැබුණු විට බොහෝ ධනවත් මගීන් ඊට එකඟ වන බව ක්ෂේත්‍ර නිරීක්ෂකයෝ සඳහන් කරති.
ලංකාවට සහ කලාපීය සංචාරකයන්ට මෙයින් ඇති බලපෑම
ශ්‍රී ලංකාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව, යුරෝපය හෝ මැදපෙරදිග අතර ගමන් ගන්නා ව්‍යාපාරිකයින්ට මෙන්ම දීර්ඝ ගුවන් ගමන්වල යෙදෙන විදෙස්ගත ප්‍රජාවට ද මෙම වෙනස සෘජුවම අදාළ වේ.
කටුනායක ගුවන් තොටුපළ වෙත පියාසර කරන Qatar Airways, Emirates, Etihad සහ Singapore Airlines වැනි ගුවන් සේවාවන් දැනටමත් සිය කැබින් ව්‍යුහයන් නවීකරණය කරමින් සිටී. විශේෂයෙන් ශ්‍රී ලාංකිකයින් බහුලව භාවිත කරන Etihad ගුවන් සේවය සිය නව A321LR සහ A330neo යානාවල පළමු පේළියට මෙවැනි ‘ප්ලස්’ පහසුකම් එක්කර තිබේ.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, අහසේ පාවෙන අතිසුඛෝපභෝගී තනි කාමර වෙනුවට, සාමාන්‍ය බිස්නස් පන්තියට වඩා මඳක් ඉදිරියෙන් සිටින 'ඉදිරිපෙළ සුඛෝපභෝගීත්වය' මිලදී ගැනීමේ නව සංස්කෘතියක් ලෝක ගුවන් සේවා ක්ෂේත්‍රය තුළ මේ වන විටත් ස්ථාපිත වෙමින් පවතී.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්‍ර: