හදිසි ආපදා ඇමතුම සහ ගොඩබිමට රැගෙන ඒම
ශ්‍රී ලංකා මුහුදු සීමාවේ සිට නාවික සැතපුම් 26ක් ඔබ්බෙන් වූ ජාත්‍යන්තර මුහුදේ රැඳී තිබූ ඉරාන වෙළෙඳ නෞකා කිහිපයක සේවය කළ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් 40 දෙනෙකු හදිසි සෞඛ්‍ය ගැටලු හේතුවෙන් ගාල්ල වරාය ඔස්සේ ගොඩබිමට ගෙන ඒමට පියවර ගෙන තිබේ.
නාවිකයන්ගෙන් ලද හදිසි ආපදා ඇමතුම් (Distress Calls) පදනම් කරගනිමින් මෙම පියවර ගත් බව විදේශ කටයුතු, විදේශ රැකියා සහ සංචාරක අමාත්‍යාංශයේ මාධ්‍ය ප්‍රකාශක තුෂාර රොද්‍රිගෝ තහවුරු කළේය.
මෙම මෙහෙයුම කොළඹ පිහිටි ඉරාන තානාපති කාර්යාලයේ පූර්ණ සම්බන්ධීකරණය යටතේ ක්‍රියාත්මක වූ අතර, දේශීය නාවික සේවා නියෝජිත ආයතන (Shipping agencies) සහ ආරක්ෂක අංශ ඊට පහසුකම් සැලසීමට එක්ව සිටියේය.
ප්‍රතිකාර ලබාදීම සහ ආපසු පිටත් කර හැරීම
ගාල්ල වරාය හරහා ගොඩබිමට රැගෙන ආ පිරිස කඩිනමින් කොළඹ පිහිටි රෝහල් වෙත යොමු කර අවශ්‍ය මූලික වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබාදීමට කටයුතු යොදා තිබිණි.
ප්‍රතිකාර ලැබීමෙන් අනතුරුව, එම නාවිකයන් 40 දෙනාම ඔක්තෝබර් 24 වැනිදා රාත්‍රියේ බණ්ඩාරනායක ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළ ඔස්සේ නැවත සිය රට බලා පිටත්ව ගිය බව නිල වාර්තා තහවුරු කරයි.
මෙම පිරිස එකම නෞකාවක සේවය කළ අය නොව, කලාපයේ රැඳී තිබූ වෙළෙඳ නෞකා කිහිපයක කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් බව අමාත්‍යාංශය පැහැදිලි කරයි.
සම්බාධක මැද ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිමය ස්ථාවරය
කලාපයේ ස්ථානගතව ඇති ඉරාන වෙළෙඳ නෞකා බොහොමයක් අමෙරිකානු සම්බාධකවලට යටත්ව ඇති පසුබිමක, මෙවැනි පහසුකම් සැලසීම ශ්‍රී ලංකාවට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගැටලුවක් විය හැකිද යන්න පිළිබඳව විමර්ශකයින්ගේ අවධානය යොමුව තිබේ.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාගර නීතිය (UNCLOS) යටතේ මුහුදේදී ආපදාවට පත්වන ඕනෑම පුද්ගලයෙකුට වෛද්‍ය සහන සැලසීම ජාත්‍යන්තර නීතිමය බැඳීමක් බව විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය පෙන්වා දෙයි.
මෙය කිසිදු පාර්ශ්වයකට පක්ෂග්‍රාහී වීමක් හෝ නෞකාවලට දේශපාලනිකව සහාය දැක්වීමක් නොව, සාගර සම්මුතීන්ට අනුව ක්‍රියාත්මක කළ සාමාන්‍ය මානුෂීය මැදිහත්වීමක් පමණක් බව බලධාරීහු අවධාරණය කරති.
ඉන්දියන් සාගරයේ භූ දේශපාලනික පසුබිම
පසුගිය ජූලි මාසයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවට ආසන්න ජාත්‍යන්තර මුහුදේ ඉරානයට අයත් ටැංකර් සහ බහාලුම් ප්‍රවාහන නෞකා 20කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් නැංගුරම් ලා ඇති බව ජාත්‍යන්තර නිරීක්ෂකයින් වාර්තා කර ඇත.
අමෙරිකා-ඉරාන යුදමය ගැටුම් හේතුවෙන් ඉන්දියන් සාගර කලාපය උණුසුම් වූ අතර, 2026 මාර්තු මාසයේදී ගාල්ලට ඔබ්බෙන් වූ ජාත්‍යන්තර මුහුදේදී ඉරාන 'IRIS Dena' නෞකාව ප්‍රහාරයකට ලක්ව ගිලී යාමත්, 'IRIS Bushehr' නෞකාවේ සිටි නාවිකයන් පිරිසක් මානුෂීය පදනමින් මෙරටට භාරගෙන යළි පිටත් කර හැරීමත් සිදු විය.
මෙවැනි සංවේදී පසුබිමක, ඉන්දියන් සාගරයේ ප්‍රධාන නාවික මංසන්ධියක පිහිටි ශ්‍රී ලංකාව තම ජාත්‍යන්තර නීතිමය වගකීම් සහ කලාපීය සාමය සමබරව ආරක්ෂා කරගනිමින් සිටින බව විදේශ ප්‍රතිපත්ති නිරීක්ෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි 2ක් :
BBC සිංහල පුවත් වාර්තාව: ඉරාන නාවිකයින් 40ක් යළි සිය රටට යැවූ මෙහෙයුම
එක්සත් ජාතීන්ගේ සාගර නීතිය පිළිබඳ සම්මුතිය (UNCLOS) - මානුෂීය ගලවාගැනීම් විධිවිධාන