ඉදිරි 2027 අයවැය සකස් කිරීමේ සාකච්ඡා ආරම්භ වී ඇති පසුබිමක, මෙරට වාහන ආනයන බදු යාන්ත්‍රණයේ පවතින බරපතළ ආදායම් කාන්දුවක් පිළිබඳව ආර්ථික හා ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි අවධානයක් යොමුව තිබේ.
ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) මූල්‍ය ඉලක්ක සපුරාලීමට සාමාන්‍ය ජනතාව සහ දේශීය ව්‍යාපාර ඉහළ බදු බරක් දරමින් සිටින වටපිටාවක, මෙවැනි බදු හිඩැසක් පැවතීම සාධාරණ ද යන්න පිළිබඳව ලංකා මෝටර් රථ වෙළෙඳුන්ගේ සංගමය (CMTA) ප්‍රශ්න කරයි.
මොකක්ද මේ සියයට 15 බදු කතාව?
මෙරට නීතිය අනුව, භාවිත කළ වාහනයක් ගෙන්වීමේදී එහි වටිනාකම, රක්ෂණය සහ නැව් ගාස්තු එකතුවෙන් (CIF අගය) සියයට 15ක ස්වයංක්‍රීය අගය අඩුවීමක් හෙවත් 'ක්ෂයවීම් සහනයක්' හිමිවේ.
රේගු බදු අය කරනු ලබන්නේ එම සියයට 15 අඩු කළ වටිනාකම මතය.
ප්‍රායෝගිකව ගැටලුව මතුව ඇත්තේ, විදේශයන්හි ඉතා සුළු දුරක් පමණක් ධාවනය කර මෙරටට ගෙන්වන අලුත්ම තත්ත්වයේ (Zero-mileage) වාහන සඳහාත් මෙම සහනය නීත්‍යනුකූලවම ලබාගැනීමට ඉඩකඩ පැවතීමයි.
නියම පරණ වාහන සහ අලුත්ම තත්ත්වයේ වාහන අතර තාක්ෂණික වෙනස වෙන්කර හඳුනාගැනීමට පවතින ක්‍රමවේදය ප්‍රමාණවත් නොවීම මෙයට ප්‍රධාන හේතුවක් ලෙස පෙන්වා දේ.
රුපියල් බිලියන 120ක පරතරය සහ තරගකාරීත්වය
මෙම බදු ලිහිල්භාවය හේතුවෙන් අහිමි වන ආදායම 2025 වසරේදී රුපියල් බිලියන 40ක් වූ අතර, 2026 සැප්තැම්බර් වන විට එය රුපියල් බිලියන 120 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවට මෝටර් රථ වෙළෙඳුන්ගේ සංගමය ගණන් බලා තිබේ.
මෙම ගණනය කිරීම් මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ ශ්‍රී ලංකා රේගුව විසින් නිල වශයෙන් තහවුරු කළ යුතු වුවද, ආනයනික වාහන ප්‍රකාශන සහ සැබෑ බදු එකතු කිරීම් පිළිබඳව විධිමත් විගණනයක් අවශ්‍ය බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
තවද, අලුත්ම වාහන ආනයනය කරන ව්‍යාපාරිකයින් සම්පූර්ණ බදු ගෙවද්දී, භාවිත කළ වාහන ආනයනකරුවන්ට මෙම වාසිය හිමිවීම නිසා වෙළඳපොළේ අසාධාරණ තරගකාරීත්වයක් ද නිර්මාණය වී තිබේ.
දශකයකට වැඩි අනතුරු ඇඟවීම්
මෙම බදු ක්‍රමවේදයේ පවතින ගැටලු පිළිබඳව 2013 වසරේ සිටම වරින් වර බලයට පත් වූ රජයන් දැනුවත් කළ බව ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව සඳහන් කරයි.
කිසිදු විමසීමකින් තොරව සියයට 15ක ස්ථාවර සහනයක් දෙනවා වෙනුවට, වාහනයේ සැබෑ නිෂ්පාදිත වර්ෂය සහ ධාවන තත්ත්වය අනුව උපරිමය සියයට 10ක් දක්වා වූ සාධාරණ සීමාවක් පැනවීමට ඔවුන් මීට පෙර යෝජනා ඉදිරිපත් කර තිබිණි.
එවැනි ක්‍රමවේදයක් මඟින් සැබෑ පැරණි වාහන සඳහා සාධාරණ සහනයක් ලැබෙන අතරම, රජයේ බදු ආදායම සුරක්ෂිත කරගැනීමටද හැකියාව ලැබේ.
2027 අයවැය හමුවේ ඇති අභියෝගය
මහජන යටිතල පහසුකම්, සෞඛ්‍ය සහ අධ්‍යාපනය වැනි අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් පවත්වා ගැනීමට රජයට මුදල් අවශ්‍ය මෙවන් මොහොතක, මෙවැනි බදු කාන්දුවීම් වැළැක්වීම අතිශය තීරණාත්මක වේ.
ඉදිරි 2027 අයවැය ලේඛනය ඉදිරිපත් කිරීමේදී මෙම සියයට 15ක බදු සහනය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කරන්නේද, නැතහොත් වාහනයේ වයස පදනම් කරගත් විනිවිදභාවයෙන් යුතු නව ක්‍රමවේදයක් හඳුන්වා දෙන්නේද යන්න ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් හමුවේ ඇති ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයකි.
පුරවැසියන්ගෙන් බදු අයකරන අතරම, රාජ්‍ය ආදායම් එක්රැස් කිරීමේ යාන්ත්‍රණයේ පවතින මෙවැනි දුර්වලතා නිවැරදි කර පෙන්වීම මූල්‍ය විනය සහ රාජ්‍ය වගවීම ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන ප්‍රධාන මිනුම්දණ්ඩක් වනු ඇත.
මුලාශ්‍රය :
Lanka News : Used Vehicle Tax Loophole Exposes Rs. 120 Billion Treasury Risk
Daily FT : CMTA urges Budget action to scrap 15% vehicle depreciation rule amid Rs. 120 b revenue leakage
වාහන බදු සහනයෙන් භාණ්ඩාගාරයට බිලියන 120ක අහිමිවීමක්?
Nethmini
November 2, 2026 • 9:06 AM
ලිපියට සවන් දෙන්න
පැහැදිලි සිංහල හඬ කියවනය (Natural Audio)
- ඉදිරි 2027 අයවැය සකස් කිරීමේ සාකච්ඡා ආරම්භ වී ඇති පසුබිමක, මෙරට වාහන ආනයන බදු යාන්ත්‍රණයේ පවතින බරපතළ ආදායම් කාන්දුවක් පිළිබඳව ආර්ථික හා ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයේ දැඩි අවධානයක් යොමුව තිබේ.
- මොකක්ද මේ සියයට 15 බදු කතාව?
- මෙරට නීතිය අනුව, භාවිත කළ වාහනයක් ගෙන්වීමේදී එහි වටිනාකම, රක්ෂණය සහ නැව් ගාස්තු එකතුවෙන් (CIF අගය) සියයට 15ක ස්වයංක්‍රීය අගය අඩුවීමක් හෙවත් 'ක්ෂයවීම් සහනයක්' හිමිවේ.
- රේගු බදු අය කරනු ලබන්නේ එම සියයට 15 අඩු කළ වටිනාකම මතය.
අකුරු ප්‍රමාණය (Font Size):
The Leader • WhatsApp නිල සේවාව
අපගේ නිල WhatsApp සමූහයට එක්වන්න
නවතම සහ උණුසුම් පුවත්, විශේෂ විමර්ශන වාර්තා ක්ෂණිකව ඔබගේ දුරකථනයටම ලබාගැනීමට The Leader WhatsApp සමූහය හා අදම එක්වන්න.
The Leader • අප ගැන
Theleader.lk යනු ශ්‍රී ලංකාව තුළ සහ ජාත්‍යන්තර ඩයස්පෝරාව අතර ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රවෘත්ති සහ කාලීන විශේෂාංග පළ වන ප්‍රමුඛතම වෙබ් පුවත් පර්යන්තයකි. නවතම සහ කාලීන පුවත් මෙන්ම දේශපාලන තොරතුරු සිය පාඨකයන් හට දිනපතා ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.
Discussion (0)
Join the Conversation
Register as a reader to share your comments, react to analysis, and join discussions on The Leader stories.
Loading discussion...