ජාත්‍යන්තර සයිබර් ජාවාරම්කරුවන්ට ලංකාව තෝතැන්නක් වූ හැටි

ලොව පුරා විසිරී සිටින පුද්ගලයන් ඉලක්ක කර දැවැන්ත මූල්‍ය වංචා සිදු කරන ජාත්‍යන්තර සයිබර් අපරාධකරුවන්ගේ ප්‍රධාන මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානයක් බවට ශ්‍රී ලංකාව පත්වෙමින් තිබෙන බවට කරුණු අනාවරණය වෙයි.

පොලිස් වැටලීම් රැසක් මගින් විදේශිකයන් සහ නවීන පරිගණක උපකරණ අත්අඩංගුවට ගත්තද, මෙරට කිසිදු අධිකරණයක මෙතෙක් එවැනි එක් සයිබර් ජාවාරමක් හෝ සාක්ෂි සහිතව ඔප්පු කිරීමට අපරාධ විමර්ශකයන්ට නොහැකි වී තිබේ.

චීන අධිකරණ වාර්තා පෙන්වා දෙන පරිදි 2020 තරම් ඈත අතීතයේ සිටම මෙරට තුළ මෙවැනි ජාවාරම් ක්‍රියාත්මක වී ඇත. නීතිමය හිඩැස් සහ විමර්ශන දුර්වලතා හේතුවෙන් අත්අඩංගුවට පත්වන විදේශිකයන් පිටුවහල් කිරීමට පමණක් සිදුවීම පිටුපස බරපතල යථාර්ථයක් සැඟව පවතී.

වටලන උපකරණ ගොඩගැසෙද්දී විමර්ශන හිරවෙයි

පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසයේ (CCID) අධ්‍යක්ෂ සහකාර පොලිස් අධිකාරී චන්දිම අරුමප්පෙරුම පෙන්වා දෙන්නේ එක් වැටලීමකදී ජංගම දුරකථන සහ ලැප්ටොප් පරිගණක 200ක් පමණ සොයාගන්නා බවයි. එහෙත් එම සියලු උපාංග පරීක්ෂා කිරීමට තරම් තාක්ෂණික පහසුකම් මෙරට විමර්ශන අංශ සතුව නැත.

අත්අඩංගුවට ගන්නා උපකරණ අතුරින් කිහිපයක් පමණක් සාම්පල ලෙස රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව හෝ ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (CERT) වෙත යොමු කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, නඩු විභාග සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන විධිමත් තාක්ෂණික වාර්තා ලැබීම දිගින් දිගටම ප්‍රමාද වීම නඩු කටයුතු ඇනහිටීමට සෘජුවම බලපා ඇත.

මෘදුකාංග බලපත්‍ර ගැටලු, දත්ත ගබඩා කිරීමේ පහසුකම් නොමැතිකම සහ චීන භාෂා පරිවර්තකයන්ගේ දැඩි හිඟය විමර්ශන අඩාල වීමට තවත් හේතුවකි. ඇතැම් අවස්ථාවල අත්අඩංගුවට ගත් උපකරණ තැන්පත් කිරීමට සුරක්ෂිත ස්ථාන නොමැතිව, වැටලීම් කළ නිවාස හෝ කාර්යාල පරිශ්‍රවලම ඒවා මුද්‍රා තැබීමට නිලධාරීන්ට සිදුව තිබේ.

'ආදර උගුල්' සහ කොල්ලුපිටියේ අත්අඩංගුවට ගැනීම්

මෙරටින් හමුවන සයිබර් මෙහෙයුම් අතිශය සැලසුම්සහගත එකක් බව නිරීක්ෂණය වේ. විශේෂයෙන් සමාජ මාධ්‍ය හරහා ව්‍යාජ ආදර සබඳතා ගොඩනගා පසුව විශ්වාසය දිනාගෙන කෝටි ගණනින් මුදල් වංචා කරන 'පිග් බුචරින්' (Pig-butchering) ක්‍රමවේදය මෙහිදී බහුලව භාවිත කෙරේ.

පසුගිය මැයි මාසයේ කොල්ලුපිටිය සුඛෝපභෝගී නිවාස සංකීර්ණයකදී වියට්නාම ජාතිකයන් 74 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් මේ ජාවාරමේ සංකීර්ණ බව තවදුරටත් තහවුරු විය.

ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන රටවල පුද්ගලයන් ඉලක්ක කරගෙන සිදුකළ මෙම මෙහෙයුම සඳහා පේරු රාජ්‍යයේ කාන්තාවකද මෙරටට ගෙන්වාගෙන භාෂා පරිවර්තන කටයුතුවල යොදවා තිබිණි.

චීන අධිකරණ තීන්දු හෙළි කළ නිරුවත

2019 සිට 2024 දක්වා චීන අධිකරණවල ලබාදුන් නඩු තීන්දු පහක් මගින් ශ්‍රී ලංකාව මෙම අපරාධ ජාලයේ ආරක්ෂිත මධ්‍යස්ථානයක් කරගත් ආකාරය හෙළිදරව් කර ඇත. 2020 දී චීන ජාතිකයන් හත්දෙනෙකු මෙරටට පැමිණ සිදුකළ ආයෝජන වංචාවකින් පමණක් පුද්ගලයන් පස්දෙනෙකුට ඇමරිකානු ඩොලර් 365,000කට අධික මුදලක් අහිමි වී තිබේ.

පිලිපීනයේ ක්‍රියාත්මක වූ 'Oriental Group' (KG Group) නැමැති සංවිධානය 2024 ඔක්තෝබර් වන විට මෙරටට සිය මෙහෙයුම් මාරු කර ඇති බව අනාවරණය වේ. ඊට අමතරව 'Chuangshi Technology' නැමැති ආයතනය කොළඹ කේන්ද්‍ර කරගනිමින් මෙරට තුළ පුද්ගලයන් බඳවා ගැනීම් පවා සිදුකර ඇති බව චීන අධිකරණ ලේඛනවල පැහැදිලිව සටහන්ව ඇත.

නීතියේ හිඩැස සහ පිටුවහල් කිරීමේ සීමාව

විදේශිකයන් මෙරට භූමියේ රැඳී සිටිමින් විදේශයන්හි සිටින පුද්ගලයන්ට සිදුකරන සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නඩු පැවරීමේදී, 2007 අංක 24 දරන පරිගණක අපරාධ පනතේ බලප්‍රදේශය (Jurisdiction) සහ සාක්ෂි අර්ථනිරූපණ ප්‍රමාණවත් නොවන බව නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ස්ථාවරය වී ඇති බව විමර්ශකයෝ පෙන්වා දෙති.

සාමාන්‍ය භෞතික අපරාධයකදී මෙන් නොව, විදේශයන්හි පිහිටි සර්වර් පද්ධති සහ සංකේතාත්මක දත්ත (Encrypted data) අධිකරණය හමුවේ සාක්ෂි ලෙස ඔප්පු කිරීමේ අපහසුතාව හේතුවෙන්, සැකකරුවන්ට එරෙහිව පනත යටතේ නඩු පැවරීම අතිශය දුෂ්කර වී තිබේ.

එම පසුබිම මත, සංවිධානාත්මක අපරාධකරුවන්ට එරෙහිව නීතිමය දඬුවම් ලබාදීම වෙනුවට, වීසා කොන්දේසි උල්ලංඝනය කිරීමේ චෝදනාව යටතේ ඔවුන් පිටුවහල් කිරීමට (Deportation) පමණක් බලධාරීන්ට සිදුව ඇත.

දුරස්ථ පාලක මගින් සර්වර් අක්‍රිය කිරීම සහ මුරපද ලබා නොදීම හමුවේ විමර්ශකයන් අසරණ වෙද්දී, යල්පැන ගිය පරිගණක අපරාධ නීති සංශෝධනය නොකළහොත් ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තර අපරාධකරුවන්ගේ තෝතැන්නක් වීම නතර කළ නොහැක.