දේශීය ව්‍යවසායකයන් රැකගැනීමේ අභියෝගය තවමත් ඉතිරිව ඇත
ඖෂධ, ඉංජිනේරු සහ යටිතල පහසුකම් ක්ෂේත්‍රවල නව ආයෝජන රැසක්; FIEO සහ ලංකාවේ ජාතික අපනයනකරුවන්ගේ මණ්ඩලය (NCE) අතර අවබෝධතා ගිවිසුම හුවමාරු වෙයි
ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳ සබඳතා සහ ආයෝජන අවස්ථා පුළුල් කිරීමේ අරමුණින්, ඉන්දියාවේ ඉහළම අපනයන ප්‍රවර්ධන ආයතනය වන ඉන්දීය අපනයන සංවිධාන සම්මේලනයේ (FIEO) ප්‍රධානත්වයෙන් යුත් 31 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත උසස් පෙළේ ව්‍යාපාරික නියෝජිත පිරිසක් ශ්‍රී ලංකාවේ තෙදින නිල සංචාරයක නිරත වූහ.
ජූලි 8 වැනිදා සිට 10 වැනිදා දක්වා මෙරට රැඳී සිටි මෙම දූත පිරිස ඖෂධ, ඉංජිනේරු නිෂ්පාදන, ඇඟලුම් සහ රෙදිපිළි, ආහාර සහ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන මෙන්ම යටිතල පහසුකම් ඇතුළු ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර රැසක නියෝජිතයන්ගෙන් සමන්විත විය.
රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සාකච්ඡා සහ නව අවබෝධතා ගිවිසුම
මෙම සංචාරය අතරතුරදී ඉන්දීය ව්‍යාපාරික නියෝජිත පිරිස ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දීය මහකොමසාරිස් සන්තෝෂ් ජා හමුවී දෙරට අතර පවතින ආර්ථික සහයෝගීතාව වර්ධනය කරගැනීම පිළිබඳව දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡා කළහ.
වෙළඳ සම්බන්ධතා:
කොළඹ ඉන්දීය මහකොමසාරිස් කාර්යාලය විසින් සංවිධානය කරන ලද “India-Sri Lanka Trade Connect” විශේෂ සැසිය හරහා ඉන්දු-ලංකා වාණිජ හා කර්මාන්ත මණ්ඩලය (ILCCI), ඇක්සස් සමූහ ව්‍යාපාරය (Access Group) සහ GOPIO ආයතනයේ වෙළඳ සංගම් නියෝජිතයන් සමඟ සෘජු ව්‍යාපාරික සබඳතා (B2B) ගොඩනඟා ගැනීමට පියවර ගැනුණි.
නිල ගිවිසුම බලාත්මක වීම:
පසුගිය වසරේ අගෝස්තු 19 වැනිදා සූක්ෂ්ම ලෙස අත්සන් කරන ලද FIEO සහ ශ්‍රී ලංකා ජාතික අපනයනකරුවන්ගේ මණ්ඩලය (NCE) අතර වූ අවබෝධතා ගිවිසුම (MoU) නිල වශයෙන් හුවමාරු කර ගැනීම මෙහිදී සිදුවිය. මෙමඟින් තොරතුරු හුවමාරුව, නව ආයෝජන හඳුනාගැනීම සහ ව්‍යාපාරික ජාලකරණය ශක්තිමත් කෙරේ.
නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම (ISFTA) සහ වර්ධනය
1998 වසරේදී අත්සන් තබා 2000 මාර්තු මාසයේ සිට බලාත්මක වූ ඉන්දු-ලංකා නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම (ISFTA) දෙරටේ ආර්ථික හවුල්කාරිත්වයේ ප්‍රධානතම පදනම වේ.
දැවැන්ත වෙළඳ වර්ධනය:
2000 වසරේ මුල් භාගයේදී ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 0.5ක්ව පැවති ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳාම, මේ වන විට වාර්ෂිකව ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.2ක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
ලංකාවේ අපනයන ඉහළට:
පසුගිය වසර පහක කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාව විසින් ඉන්දියාව වෙත සිදුකරන අපනයන 160%කට ආසන්න සුවිශේෂී වර්ධනයක් පෙන්වා ඇති අතර, ලංකාවේ සමස්ත අපනයනවලින් 60%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ඉන්දියාවට යවනු ලබන්නේ තීරුබදු රහිත (Duty-free) පදනම මතය.
පවතින බාධා සහ නොවිසඳුණු අර්බුද
ISFTA ගිවිසුම සාර්ථක වුවද, එය වඩාත් පුළුල් ආර්ථික ගිවිසුමක් (උදාහරණ ලෙස යෝජිත CEPA ගිවිසුම) දක්වා ඉහළ නැංවීමට දරන උත්සාහයන් මෙතෙක් ව්‍යර්ථ වී ඇත්තේ දේශීය ආර්ථික හා දේශපාලනික පීඩනයන් හේතුවෙනි.
කෘෂිකාර්මික සහ දේශීය බිය:
කෘෂිකාර්මික වැනි සංවේදී ක්ෂේත්‍රවල ඉන්දීය නිෂ්පාදන මෙරටට ගලා ඒමෙන් දේශීය ගොවියා අර්බුදයට යනු ඇතැයි පවතින බිය නිසා රටවල් දෙකම තීරුබදු සහනවලින් බැහැර කළ විශාල භාණ්ඩ ලැයිස්තුවක් (Negative list) පවත්වාගෙන යයි.
පරිපාලනමය ගැටලු:
ඉන්දියාව විසින් පනවා ඇති දැඩි ප්‍රමිතීන්, සහතික කිරීමේ අවශ්‍යතා (Certification constraints), රේගු ක්‍රියා පටිපාටි සහ නියාමන බාධාවන් නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායකයන්ට ඉන්දීය වෙළඳපොළ උපරිමයෙන් පරිහරණය කිරීමට තවමත් නොහැකි වී තිබේ.
ලංකාවේ 2022 මූල්‍ය අර්බුදයේදී ඉන්දියාව විසින් ලබාදුන් ණය සහ යටිතල පහසුකම් සහයෝගීතාව මත පදනම්ව, දෙරටේම දේශීය කර්මාන්ත ආරක්ෂා කරගනිමින් මෙම වෙළඳ ගිවිසුම් නවීකරණය කිරීම ඉදිරි ද්විපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවල ප්‍රධානතම අභියෝගය වී පවතී.
