සාම මුලපිරීම්වලින් එකක් වන ශ්‍රී ලංකා රජය සහ දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි (LTTE) අතර පැවති සාකච්ඡා පිළිබඳ කරුණු එළිදරව් කරන කෘතියක් විජිත යාපා ප්‍රකාශනයක් ලෙස එළිදක්වා තිබේ.
තායිලන්තය සහ කාම්බෝජය, ගාසා තීරය සහ යුක්රේනයේ ගැටුම්වලට සම්බන්ධ සාම උත්සාහයන් ලෝකය සමීපව නිරීක්ෂණය කරන මොහොතක, මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් මහතා විසින් මෙම කෘතිය රචනා කරන ලදී.
වසර 30ක කුරිරු ගැටුමක් අවසන් වනු ඇතැයි පුළුල් ජාත්‍යන්තර අපේක්ෂාවක් මධ්‍යයේ, 2002 සැප්තැම්බර් 16 වැන දින තායිලන්තයේ සට්ටහිප් හි ආරම්භ වූ සාම ක්‍රියාවලිය පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය වාර්තාවක් මෙම දෘඩ කවර වෙළුම සපයන බව පොත් ප්‍රකාශකයෝ සඳහන් කරති.
මෙම සාකච්ඡාවල අභිලාෂය මෙන්ම එම ප්‍රයත්නය සංකේතවත් කළ දෑ ගෝලීය අවධානය දිනාගත් අතර, දශක ගණනාවක් තිස්සේ ප්‍රචණ්ඩත්වය අසාර්ථක වූ තැන සංවාදය සාර්ථක විය හැකි බවට ඇති වූ බලාපොරොත්තුව සහ මෙයින් අනෙකුත් ජනවාර්ගික ගැටුම් සාකච්ඡාමය වශයෙන් විසඳීම සඳහා පාඩම් ලබා දිය හැකි බව මෙම කෘතියේ අපේක්ෂාව වී තිබේ.
වඩාත් සංකීර්ණ බව ඔප්පු කරමින් ජාත්‍යන්තර පරීක්ෂාව, ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා, තරඟකාරී න්‍යාය පත්‍ර සහ සාකච්ඡා බිඳවැටීමට හේතු වූ දේශපාලන දුර්වලතා මධ්‍යයේ මෙම සාම ක්‍රියාවලිය අවසන් විය. ඒ අනුව, මෙම ග්‍රන්ථය එම ගමන විස්තරාත්මකව පරීක්ෂා කරයි. සාම ක්‍රියාවලියේ සැලසුම, එහි ශක්තීන් සහ ආවේණික අඩුපාඩු, අත්කර ගත් සීමිත ජයග්‍රහණ සහ එහි අසාර්ථකත්වයට හේතු වූ සාධකද මෙම කෘතිය විශ්ලේෂණය කරයි.
නීති පීඨයේ හිටපු පීඨාධිපතිවරයෙකු සහ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ හිටපුඋපකුලපතිවරයෙකු වන මහාචාර්ය පීරිස් මහතා මෙම ආඛ්‍යානය සුවිශේෂී අධිකාරීත්වයක් ගෙන එයි. ඔහු ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ කටයුතු අමාත්‍ය, රාජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍ය, අධ්‍යාපන අමාත්‍ය සහ අධිකරණ අමාත්‍ය ලෙස ද සේවය කර ඇත. ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය සුදුසුකම් අතරට පළමු පෙළ ගෞරව නීති උපාධියක් සහ ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් සහ ශ්‍රී ලංකාවෙන් ලබාගත් ආචාර්ය උපාධි ඇතුළත් වේ.
ඉහළම මට්ටමේ ශාස්ත්‍රිය පසුබිම සහ අත්දැකීම් සම්මිශ්‍රණය කරමින්, මහාචාර්ය පීරිස් සාම සාකච්ඡා පිළිබඳ වෛෂයික, විශ්ලේෂණාත්මක සහ ගැඹුරු පෞද්ගලික වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරයි. සම්බන්ධ වූ පෞරුෂයන්, දෙපාර්ශවයේම උපායමාර්ගික ගණනය කිරීම් සහ දැඩි දේශීය හා ජාත්‍යන්තර පීඩනය යටතේ සාකච්ඡා කිරීමේ යථාර්ථයන් පිළිබඳ අවබෝධයෙන් ආඛ්‍යානය පොහොසත් බවද ප්‍රකාශකයෝ පෙන්වා දෙති.
සමකාලීන ගෝලීය නායකයින් සංවාදය හරහා සන්නද්ධ ගැටුම් අවසන් කිරීමේ සංකීර්ණතා සමඟ පොරබදමින් සිටින විට, ‘The Sri Lanka Peace Process: An Inside View’ කෘතිය මගින් සාම ක්‍රියාවලීන්හි විභවය සහ අස්ථාවරත්වය සහ මඟ දිගේ වැරදි පියවරවල අවදානම පිළිබඳ කාලෝචිත මතක් කිරීමක් ලබාදෙන බවද ප්‍රකාශකයෝ වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙති.
( ada.lk | ෂමිල පෙරේරා)
