මෙයට ‘වරදක් පදනම් කර නොගත් දික්කසාදය’ (No-Fault Divorce) හඳුන්වා දීම, අවම විවාහ වයස ඉහළ නැංවීම සහ මුස්ලිම් හා තේසවලමේ නීතිය යටතේ කාන්තා අයිතිවාසිකම් පුළුල් කිරීම ඇතුළත් වේ.
වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ දික්කසාද ක්‍රමය වරද මත පදනම් වූවක් වන අතර, එහිදී දික්කසාද නියෝගයක් ලබා ගැනීම සඳහා පාර්ශ්වයන් විසින් පිළිගත් විවාහක වරදක් ඔප්පු කළ යුතුව තිබේ.
නීතිවේදින් තර්ක කර සිටින්නේ මෙම ක්‍රමය යල් පැන ගිය එකක් බවත්, එමගින් අසත්‍ය චෝදනා එල්ල කිරීමට අනුබල ලැබෙන අතර අධිකරණ පද්ධතියට ද අනවශ්‍ය බරක් පටවන බවත්ය.
මානුෂීය සහ කාර්යක්ෂම විසඳුමක්
මන්ත්‍රී මුස්තාපා ගේ යෝජිත ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් ‘සමථයකට පත් කළ නොහැකි මතභේද’ පදනම් කරගනිමින් දික්කසාද වීමට ඉඩ සලසයි. එමගින් නීතිය වර්තමාන සමාජ යථාර්ථයන්ට අනුකූල වන අතර විවාහ බිඳවැටීම් සඳහා වඩාත් මානුෂීය සහ කාර්යක්ෂම විසඳුමක් ලබා දෙනු ඇත.
මුස්ලිම් විවාහ හා දික්කසාද පනතට සංශෝධන ඉදිරිපත් කරමින් අවම විවාහ වයස අවුරුදු 18 දක්වා ඉහළ නැංවීමට ද ඔහු යෝජනා කරයි. වත්මන් නීතිය යටතේ, වයස අවුරුදු 12 ට අඩු ගැහැණු දරුවන්ට පවා කාති වරයාගේ අනුමැතිය ඇතිව විවාහ වීමට ඉඩ ලැබෙන අතර, මුස්තාපා පවසන්නේ මෙය නවීන ළමා ආරක්ෂණ ප්‍රමිතීන් සමඟ පරස්පර වන බවයි.
මීට අමතරව, මුස්ලිම් නීතිය යටතේ නඩත්තු ඉල්ලීම් සුවිශේෂී කාති උසාවි බලප්‍රදේශයෙන් ඉවත් කර, සාමාන්‍ය නඩත්තු ආඥාපනත යටතේ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණ වෙත පැවරීමට ද ඔහු නිර්දේශ කරයි. මෙලෙස සිදු කිරීමෙන් විශේෂයෙන්ම සහන බලාපොරොත්තුවන කාන්තාවන්ට වඩාත් පහසුවෙන් සහ සාධාරණව නීතියේ පිහිට පැතීමට හැකි වනු ඇතැයි ඔහු පවසයි.
කාන්තාවන්ට ද කාති වරයන් ලෙස කටයුතු කිරීමට ඉඩ දිය යුතු බව මුස්තාපා වැඩිදුරටත් අවධාරණය කරයි. අගවිනිසුරුවරුන් සහ ජනාධිපතිවරුන් ලෙස පවා කාන්තාවන් කටයුතු කර ඇති ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක, දැනට පවතින පිරිමි පාර්ශවයට පමණක් සීමා වූ අවශ්‍යතාවයන්ට අනුව නීතිමය තත්ත්වයන් පැවතිම යල් පැන ගිය තත්ත්වයක් බව ඔහුගේ තර්කයයි.
කාන්තාවන්ට තම දේපළ සම්බන්ධයෙන් පූර්ණ නීතිමය හැකියාව
තේසවලමේ නීතිය යටතේ පවතින ස්ත්‍රී පුරුෂ අසමානතාවය පිළිබඳව ද ඔහු මෙහිදී කරුණු පැහැදිලි කළේය. එම නීතිය යටතේ විවාහක කාන්තාවන්ට තම ස්වාමිපුරුෂයාගේ ලිඛිත අවසරයකින් තොරව නිශ්චල දේපළ බැහැර කිරීමට ඇති බාධාව ද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. මෙවැනි ප්‍රතිපාදන මගින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූල සමානතාවය උල්ලංඝනය වන අතර ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකාවේ ජාත්‍යන්තර බැඳීම්වලට ද පටහැනි වන බව ඔහු පැවසීය.
මුස්තාපාගේ මෙම ප්‍රතිසංස්කරණ මගින් එවැනි වෙනස්කම් සහිත සීමාවන් ඉවත් කර, කාන්තාවන්ට තම දේපළ සම්බන්ධයෙන් පූර්ණ නීතිමය හැකියාව හිමි කර දෙනු ඇත.
පළාත් සභා හා පළාත් පාලන අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් පළාත් පාලන ආයතනවල කාන්තා නියෝජනය සඳහා 25% ක කෝටාවක් ලබා දීමට කටයුතු කළ තම අතීත අත්දැකීම් ද සිහිපත් කරමින් ඔහු පැවසුවේ, මෙම යෝජිත වෙනස්කම්වල අරමුණ ශ්‍රී ලංකාවේ විවාහ සහ පුද්ගල නීති නවීකරණය කිරීම, ස්ත්‍රී පුරුෂ සමානාත්මතාවය ශක්තිමත් කිරීම සහ ජාතික නීති සම්පාදනය ගෝලීය ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල කිරීම බවයි.
