ඕස්ට්‍රේලියාව ලංකාව RCEP වෙළෙඳ බලකායට ගන්න කොළ එළිය දැක්වුවත් මාලිමාවේ ආණ්ඩුව තවම සූදානම් නැද්ද?

නීති හදාගෙන ටෙන්ඩර් ඩිජිටල් නොකළොත් සහ රේගු මාෆියාව නැති නොකළොත් ඉඩම් විතරක් තිබිලා RCEP දිනන්න බෑ.


ලෝකයේ විශාලතම නිදහස් වෙළෙඳ කලාපයක් වන ‘කලාපීය විස්තීර්ණ ආර්ථික හවුල්කාරිත්වය’ (RCEP) සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළත් කර ගැනීමට ඕස්ට්‍රේලියාව නිල වශයෙන් සිය කැමැත්ත සහ සහය පළ කර ඇත. ජාතික ජන බලවේග (NPP) ආණ්ඩුව අපනයන කේන්ද්‍ර කරගත් ආර්ථිකයක් සහ කලාපීය සහයෝගීතාවයක් ගැන නිරන්තරයෙන් කතා කරන පසුබිමක, මෙම ඕස්ට්‍රේලියානු කොළ එළිය ලංකාවට ලැබුණු ලොකු අවස්ථාවක් වුවද, එවැනි දැවැන්ත ජාත්‍යන්තර ගිවිසුමක වගකීම් දැරීමට තරම් මෙරට රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික යාන්ත්‍රණය (Diplomatic capacity) සූදානම්ද යන්න පිළිබඳව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ ප්‍රශ්න කරති.

මහකොමසාරිස් දුන් පණිවිඩය සහ රේගු නවීකරණය

ශ්‍රී ලංකා නැව් නියෝජිතයන්ගේ කවුන්සිලයේ 60 වැනි සංවත්සර උත්සවය අමතමින් ඕස්ට්‍රේලියානු මහකොමසාරිස් මැතිව් ඩක්වර්ත් පෙන්වා දුන්නේ RCEP යනු නිකන්ම තවත් එක වෙළෙඳ ගිවිසුමක් නොව, ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයේ ආර්ථිකයේ මූලස්ථානයක් බවයි.

පෞද්ගලික අංශයේ හවුල:
ආණ්ඩුවකට පමණක් තනිවම මෙවැනි දැවැන්ත ප්‍රතිසංස්කරණ කළ නොහැකි බවත්, පෞද්ගලික අංශය සමඟ දැඩි සහයෝගීතාවයකින් ක්‍රියා කළ යුතු බවත් ඔහු අවධාරණය කළේය.

දේශීය ප්‍රතිසංස්කරණ:
ලංකාවට RCEP සාමාජිකත්වය අවශ්‍ය නම් මුලින්ම දේශීය වෙළෙඳ නීති ලිහිල් කළ යුතුය. දේශීය රේගු පාලනය (Border management) නවීකරණය කිරීම, ඩිජිටල්කරණය සහ ටෙන්ඩර් ඇතුළු සියලුම ක්‍රියාවලීන්හි විනිවිදභාවය (Transparency) ඉහළ නැංවීම අනිවාර්ය කොන්දේසි වේ.

භූ-දේශපාලනය සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සටන

කොළඹ වරායට අතිවිශාල බහාලුම් නෞකා (Ultra-large container vessels) පැමිණීම සහ මුහුදු ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ඕස්ට්‍රේලියාව දෙන සහයෝගය අගය කළ මහකොමසාරිස්වරයා, ලංකාවේ ආර්ථිකය කලාපීය ස්ථාවරත්වයට සෘජුවම බද්ධ වී ඇති බව පෙන්වා දුන්නේය.

ගිවිසුම් රේස් එක:
RCEP සාමාජිකත්වය ලැබීමෙන් ලංකාවේ අපනයනකරුවන්ට ආසියා-පැසිෆික් කලාපයේ දැවැන්ත වෙළෙඳපොළවල් විවෘත වන අතර සැපයුම් දාමයන් (Supply chains) සමඟ සෘජුවම සම්බන්ධ විය හැක.

තාන්ත්‍රික දුර්වලතාවය:
එහෙත් RCEP හි දැනට සිටින සාමාජික රටවල් (චීනය, ජපානය, ඕස්ට්‍රේලියාව ඇතුළු රටවල් 15) එකඟ කරවා ගැනීම සඳහා අඛණ්ඩ සහ ශක්තිමත් ආර්ථික රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවයක් (Economic diplomacy) අවශ්‍ය වේ. හුදෙක් තාක්ෂණික ප්‍රතිසංස්කරණ කළ පමණින් RCEP දොරටු ලංකාවට විවෘත නොවන බවත්, විදේශ ප්‍රාග්ධන අංශවල පවතින රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සන්නිවේදනයේ මන්දගාමී බව මීට බාධාවක් විය හැකි බවත් විචාරකයෝ පවසති.

ඕස්ට්‍රේලියාව ලංකාවේ RCEP සිහිනයට ප්‍රසිද්ධියේ සහය දුන්නද, බෝලය දැන් තිබෙන්නේ මාලිමාවේ ආණ්ඩුව අතේය. RCEP හි දැඩි නීති සහ වගකීම් ලංකාවට ඔරොත්තු දෙන බව ලෝකයට ඔප්පු කළ යුතුය. ඉදිරි සති කිහිපය තුළ විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳ කාර්යාංශය ඒකාබද්ධව RCEP සාමාජිකත්වය ලබාගැනීමේ මූලික රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මෙහෙයුම් සැලැස්ම සහ නව වෙළෙඳ ප්‍රතිපත්තිය කැබිනට් මණ්ඩලය වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය.

(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )

මුලාශ්‍රය :

Australia’s RCEP Backing Raises Questions Over Sri Lanka’s Diplomatic Readiness