සත්කුනනාදන් එදිරිව නීතිපති ඇතුළු ආශ්‍රිත නඩුවලදී, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය (අග විනිසුරු ප්‍රනාන්දු සහ කෝදාගොඩ විනිසුරු) තීන්දු කළේ, 2022 ජූලි 17 වැනි දින මා විසින් වැඩබලන ජනාධිපති ලෙස නිකුත් කළ හදිසි අවස්ථාවක් ප්‍රකාශයට පත්කිරීමෙන් පෙත්සම්කරුවන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වී ඇති බවයි.
එම නඩු විභාගයේදී ඔබේසේකර විනිසුරු තීන්දු කළේ, එම ප්‍රකාශනය මගින් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තියෙන් සහතික කර ඇති පෙත්සම්කරුවන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වී නොමැති බවයි.
මෙම තීන්දුව හදිසි බලතල, මූලික අයිතිවාසිකම් සහ පාර්ලිමේන්තුවේ බලතල (එහි වරප්‍රසාද ඇතුළුව) අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව බරපතළ ප්‍රශ්න මතු කරයි.
මෙම නඩුවේ වැදගත්කම සහ නඩු විභාගයේදී නීතිඥවරුන් විසින් කරන ලද ඇතැම් නිරීක්ෂණ සැලකිල්ලට ගනිමින්, ශ්‍රී ලංකාවේ පසු-නිදහස් යුගයේ බරපතළ කාලපරිච්ඡේදයකදී ගත් තීරණයක තාර්කිකත්වය, පසුබිම සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය පදනම පැහැදිලි කිරීම සුදුසු යැයි මම සලකමි.
මෙම වැදගත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ගැටලු මෙන්ම ඒවාට අදාළ කරුණු ඉදිරි වසරවලදී සාකච්ඡා කෙරෙනු ඇත.
නඩුව ප්‍රධාන වශයෙන් රඳා පැවතුනේ, මා ජනාධිපති ලෙස හදිසි තත්ත්ව ප්‍රකාශනය නිකුත් කිරීමට හේතු වූ කරුණු පැහැදිලි කරන දිවුරුම් පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කිරීමට අපොහොසත් වූ බවට වූ තර්කය මතය.
හිටපු ජනාධිපති ලේකම් සමන් ඒකනායක
මගේ ජනාධිපති ධුර කාලයේදී ලේකම්වරයා වූ සමන් ඒකනායක මහතා, එම ප්‍රකාශනයට අදාළ සියලු කරුණු සහ හේතු ඔහුගේ දිවුරුම් පෙත්සමේ ඇතුළත් කර ඇත. මා සතුව එම දිවුරුම් පෙත්සමට එකතු කිරීමට වෙනත් තොරතුරු නොවීය.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 126 වැනි වගන්තියට අනුව, විභාගය දිවුරුම් පෙත්සම්වලට පමණක් සීමා නොවේ.
මෙම ප්‍රකාශනය නිකුත් කිරීමේදී, එවකට පොලිස්පතිවරයා විසින් ඉදිරිපත් කළ වාර්තාව සහ එවකට ආරක්ෂක ලේකම්වරයා සහ මහජන ආරක්ෂක ලේකම්වරයා විසින් ලබා දුන් උපදෙස් මම සලකා බැලුවෙමි. මේ බව සමන් ඒකනායක මහතා විසින් සහතික කර ඇත.
එසේම, එවකට පොලිස්පතිවරයා වූ සී.ඩී. වික්‍රමරත්න, ආරක්ෂක ලේකම්වරයා වූ ජෙනරාල් කමල් ගුණරත්න සහ මහජන ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා වූ එස්. හෙට්ටිආරච්චි යන මහත්වරුන් මෙම නඩුවල වගඋත්තරකරුවන් වූහ. ඔවුන් විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ ලිපිලේඛනවලද අදාළ තොරතුරු ඇතුළත් විය.
එපමණක් නොව, මෙම සිදුවීම්වලට අදාළ සියලු කරුණු 2022 ජූලි 27 වැනි දින පාර්ලිමේන්තු විවාදයේදී ඉස්මතු කෙරිණි. එම විවාදය හැන්සාඩ් වාර්තාවේ අන්තර්ගත වන අතර, එය ප්‍රසිද්ධ ලේඛනයකි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 155 වැනි වගන්තියට අනුකූලව එම හදිසි අවස්ථා ප්‍රකාශනයට ශ්‍රී ලංකා පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය ලැබීය.
මෙම නඩුවේ වැදගත්කම සහ ඇතැම් නීතිඥවරුන් විසින් මට එරෙහිව එල්ල කළ චෝදනා සැලකිල්ලට ගනිමින්, ඉහත සඳහන් කළ කරුණුවලට අමතරව පහත කරුණුද වාර්තාගත කිරීමට මම කැමැත්තෙමි.
පොල්දූව හන්දියේ සිදුවීම් තීන්දුවේදී නිවැරදිව විස්තර කර ඇත. 2022 ජූලි 13 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුව වෙත පාගමන ආරම්භ වූයේ, පක්ෂ නායකයන් පාර්ලිමේන්තුවේදී අර්බුදය සහ ඉදිරි පියවර පිළිබඳ සාකච්ඡා කරමින් සිටියදීය. කොළඹ ප්‍රදේශ ගණනාවකින් ජනතාව එක්රැස් වූහ. මෙම පාගමන පක්ෂ නායකයන්ගේ රැස්වීමට බාධා කළේය.
එහිදී යුද්ධ හමුදාවේ සාමාජිකයින් 20කට වැඩි පිරිසකට බරපතළ තුවාල සිදුවූ අතර, ඔවුන්ට යුද්ධ හමුදා රෝහලේදී ප්‍රතිකාර ලබාදීමට සිදුවිය.
යුද්ධ හමුදාවේ රයිෆල් බලහත්කාරයෙන් උදුරා ගන්නා ලදී. සොරකම් කළ රයිෆල් සඳහා සන්නද්ධ හමුදාවන් විසින් එම ප්‍රදේශයේ සිදුකළ තීව්‍ර සෝදිසි කිරීමේදී, ඒවා ආසන්නයේ ඇළකට බැහැර කර ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී. විරෝධතාකරුවන්ගෙන් ඇතැමුන් ආයුධ සඳහා සක්‍රීයව සෙවීමේ යෙදී සිටි බවට බුද්ධි තොරතුරු ලැබී තිබිණි.
2022 ජූලි 13 වැනි දින සිදුවීම්වලට පෙරාතුව ඇති වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය තුළ, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකු ඝාතනය කිරීම, තවත් මන්ත්‍රීවරයකුට බරපතළ ලෙස පහරදීම, මැයි 9 වැනි දින රට පුරා නිවාස 90කට වැඩි ගණනක් ගිනි තබා විනාශ කිරීම, ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලය සහ ජනාධිපති මන්දිරය වටලෑම, අගමැති කාර්යාලයට සහ නිවසට නීති විරෝධී ලෙස ඇතුළුවීම සහ 2022 ජූලි 9 වැනි දින මගේ පුද්ගලික නිවස ගිනි තබා විනාශ කිරීම ඇතුළත් විය.
ඊට අමතරව, මේ කාලපරිච්ඡේදය තුළ ජනතාව විසින් තෝරා පත්කරන ලද පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට එරෙහිව අඛණ්ඩ උද්ඝෝෂණ සහ තර්ජන එල්ල විය.
එසේම, 2022 ජූලි 20 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුව විසින් ජනාධිපතිවරයකු තෝරා පත්කිරීමේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ක්‍රියාවලිය වැළැක්වීම සඳහා, ජූලි 9 වැනි දිනට සමානව විශාල ජනකායක් නැවත කොළඹට ගෙන ඒමට සැලසුම් කර ඇති බවට තොරතුරු කථානායකතුමන්ට, අමාත්‍යවරුන්ට සහ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ට ලැබී තිබිණි.
ඇතැම් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් තමන්ගේ ඡන්ද කොට්ඨාශවලින් කොළඹට පැමිණ ජනාධිපති තේරීමේ ඡන්ද විමසීමට සහභාගි වීම වළක්වන තර්ජන ලැබෙන බව කථානායකතුමන්ට දන්වා තිබිණි.
ඔවුන්ගේ දැනටමත් විනාශ වූ දේපළවලට තවදුරටත් හානි කිරීමේ තර්ජනද එල්ල වී තිබිණි.
මේ බව මාගේ සහ පොලිසියේ අවධානයට යොමු කරන ලදී.
පාර්ලිමේන්තුවේ බලතල සහ වරප්‍රසාද
කථානායකතුමන් මේ ගැන මා සමග සාකච්ඡා කළේ, මෙම තර්ජන හා බිය ගැන්වීම් ජනාධිපතිවරයකු තෝරා පත්කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවේ රැස්වීමට බාධා කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙසය.
මෙම තර්ජන හා බිය ගැන්වීම්, ජනාධිපතිවරයකු තෝරා පත්කිරීමට අවශ්‍ය පාර්ලිමේන්තුවේ පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද හා නිදහස උල්ලංඝනය කිරීමකි. ඒවා නම්:
(i) ඕනෑම මන්ත්‍රීවරයකු පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණීම වැළැක්වීම හෝ ඕනෑම මන්ත්‍රීවරයකුට පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් වන යම් යෝජනාවකට පක්ෂව හෝ විපක්ෂව ප්‍රකාශ කිරීමට බලකිරීම; සහ
(ii) පාර්ලිමේන්තුවේ කටයුතු බාධා වන බව දැන දැනම පාර්ලිමේන්තුව ආසන්නයේ කලබල ඇති කිරීම හෝ එවැනි කලබලවලට එක්වීම.
පාර්ලිමේන්තුවේ බලතල හා වරප්‍රසාද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 4(c) වගන්තිය යටතේ පාර්ලිමේන්තුව විසින් කෙලින්ම භාවිතා කරනු ලැබේ.
අප ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ඇතුළත් විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය ජනාධිපතිවරයකු නොමැතිව ක්‍රියාත්මක විය නොහැක.
2022 ජූලි 20 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවේ රැස්වීම් බාධා කිරීම, රජයේ හිඩැසක් ඇති කරන අතර, එය අරාජිකත්වයට මඟ පාදනු ඇත. එවැනි තත්ත්වයක් රට පාලනය කළ නොහැකි තත්ත්වයකට තුඩු දෙන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවය අඩපණ වනු ඇත.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ පදනම වන්නේ ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවයයි. රාජ්‍යයේ අත් බැඳ තිබුණහොත්, රාජ්‍යයට හදිසි තත්ත්වයකදී ජනතාවගේ හේතුව ආරක්ෂා කිරීමට හෝ ඉදිරියට ගෙන යාමට විධායක ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට නොහැකි වුවහොත්, එවැනි අකර්මණ්‍යතාවයේ ප්‍රතිඵලය ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවය අහෝසි වීමයි. යුද්ධ හා හදිසි බලතල ලිපි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළත් කර ඇත්තේ මෙම හේතුව නිසාය.
වැඩබලන ජනාධිපති ලෙස මා හට, මගේ ධුර ප්‍රතිඥාව යටතේ, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආරක්ෂා කිරීමට සහ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 155 වැනි වගන්තිය යටතේ පාර්ලිමේන්තුව, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාමය පිළිවෙළ සහ ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කිරීමට යුතුකමක් තිබිණි.
මෙම තත්ත්වයන් යටතේ, පොලිස්පතිවරයාගේ වාර්තා සලකා බැලූ පසු, 2022 ජූලි 20 වැනි දින ජනාධිපතිවරයකු තෝරා පත්කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවට රැස්වීමට ඉඩ සැලසීමට, පාර්ලිමේන්තුවේ බලතල හා වරප්‍රසාද ආරක්ෂා කිරීමට මම මෙම ප්‍රකාශනය නිකුත් කළෙමි.
මෙම කරුණු මුළු රටටම ප්‍රකට විය
රජයේ ප්‍රධාන නීති නිලධාරියා වන නීතිපතිවරයා මට නීතිමය උපදෙස් ලබා දුන් අතර, ජනාධිපතිවරයකු පාර්ලිමේන්තුව විසින් තෝරා පත්කිරීමේ ක්‍රියාවලිය පිළිබඳව මට මඟපෙන්වූ වෙනත් නීතිඥවරුන්ගෙන්ද මම පුද්ගලික උපදෙස් ලබා ගතිමි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව ජනාධිපතිවරයාට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇතුළු බහුවිධ මූලාශ්‍රවලින් නීතිමය උපදෙස් ලබා ගැනීමට හැකියාව ලබා දී ඇත.
ඔවුන්ගේ උපදෙස්වලට ඇතුළත් වූයේ:
එබැවින්, ජනතාව විසින් තම ඡන්ද බලය යටතේ තෝරා පත්කරන ලද පාර්ලිමේන්තුවට, 40(1) වගන්තිය යටතේ ජනාධිපතිවරයකු තෝරා පත්කිරීමේ නිදහස සහ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට මම බැඳී සිටියෙමි.
අයිතිවාසිකම් හා නිදහස් බලයන් භුක්ති විඳීම, යුතුකම් හා වගකීම් ඉටුකිරීමෙන් වෙන්කළ නොහැකි බැවින්, 27(1) සහ 28 වගන්ති යටතේ, රටේ සෑම පුද්ගලයකුම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සහ නීතිය ආරක්ෂා කිරීමට යුතුකමක් ඇති බව තහවුරු කිරීමට මට යුතුකමක් තිබිණි.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 155 වැනි වගන්තිය යටතේ හදිසි අවස්ථා බලතල භාවිතා කිරීමට පාර්ලිමේන්තුවේ අනුමැතිය අවශ්‍ය වන අතර, එමඟින් ජනාධිපතිවරයාට ඒකපාර්ශ්විකව හෝ අත්තනෝමතික ලෙස ක්‍රියා කිරීම වැළැක්වේ.
පාර්ලිමේන්තුව විසින් හදිසි අවස්ථා ප්‍රකාශනය අනුමත කිරීම හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අවශ්‍ය වේ.
පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනුමැතිය ලබා දුන් විට, එය ජනාධිපතිවරයාගේ තීරණය අනුමත කිරීමටත්, එම ප්‍රකාශනය පිළිගැනීමටත් සමාන වේ.
ඉන් පසු, හදිසි අවස්ථා බලතල පාර්ලිමේන්තුවේ අධීක්ෂණය යටතේ භාවිතා වේ.
එබැවින්, පාර්ලිමේන්තුව 155 වැනි වගන්තිය යටතේ අනුමැතිය ලබා දුන් විට, හදිසි අවස්ථා බලතල මුළු රටටම අදාළ විය යුතු යැයි ඔවුන් සලකන ලදී.
155 වැනි වගන්තිය යටතේ හදිසි අවස්ථා බලතල සක්‍රීය කිරීම ජනාධිපතිවරයා සහ පාර්ලිමේන්තුව, එනම් විධායකය සහ ව්‍යවස්ථාදායකය ඒකාබද්ධව සිදු කරයි.
මෙම ප්‍රකාශනය සුවිශේෂී එකක් බවද මට උපදෙස් ලැබිණි. මෙම අවස්ථාවේදී, හදිසි බලතල භාවිතා කරනු ලැබුවේ පාර්ලිමේන්තුව, එහි බලතල, වරප්‍රසාද සහ එහි භූමිය ආරක්ෂා කිරීම සඳහාය. පාර්ලිමේන්තුව, අනුමැතිය ලබා දීම තුළින්, 4(c) වගන්තියේ පාර්ලිමේන්තුවේ වරප්‍රසාද, නිදහස්කම් සහ බලතල යටතේ එහි බලතල භාවිතා කරමින් පාර්ලිමේන්තුව ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කළේය.
මෙවැනි තීරණාත්මක තත්ත්වයකදී ජනාධිපතිවරයකුට ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට හැකි විධායක තීන්දු හා පූර්වාදර්ශ මගේ අවධානයට යොමු කරන ලදී.
එක් ආකර්ෂණීය පූර්වාදර්ශයක් වන්නේ මෙරිමන් නඩුවයි.
එක්සත් ජනපද සිවිල් යුද්ධය (1861–1865) තුළ, එහි අගනුවර වන වොෂිංටන් ඩී.සී., බෙදුම්වාදී දකුණු රාජ්‍යයන් (Confederate States of America) හමුදාව විසින් වටකර තිබිණි. පෙන්සිල්වේනියා, ඉලිනොයිස් සහ නිව්යෝක් රාජ්‍යයන් සම්බන්ධ කරන රේල් මාර්ගය, යාබද මේරිලන්ඩ් රාජ්‍යය හරහා ගමන් ගත්තේය.
මේරිලන්ඩ් රාජ්‍යය එක්සත් ජනපදයේ කොටසක් වුවද, එහි සැලකිය යුතු පිරිසක් බෙදුම්වාදීන්ට සහය දැක්වීය. මේරිලන්ඩ්හි රේල් මාර්ගවලට බාධා ඇති වුවහොත්, වොෂිංටන් ඩී.සී. සහ අනෙකුත් රාජ්‍යයන් අතර සන්නිවේදනයට බාධා ඇති වන අතර, අගනුවරට හමුදා යැවීම මන්දගාමී වනු ඇත.
එබැවින්, ජනාධිපති ඒබ්‍රහම් ලින්කන්, මේරිලන්ඩ්හි රේල් මාර්ග විනාශ කිරීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම අයකු අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා තබා ගන්නා ලෙස මේරිලන්ඩ්හි අණදෙන ජෙනරාල්වරයාට නියෝග කළේය.
රේල් මාර්ග විනාශ කිරීමට උත්සාහ කිරීම නිසා එක්සත් ජනපද හමුදාව විසින් ජෝන් මෙරිමන් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. මෙරිමන්ගේ නීතිඥවරු වොෂිංටන් ඩී.සී.හි අග විනිසුරු ටේනි ඉදිරියට ගොස් Habeas Corpus රිට් ආඥාවක් සඳහා ඉල්ලුම් කළහ. අග විනිසුරු ටේනි, එවකට මේරිලන්ඩ්හි සංචාරක අධිකරණ විනිසුරු ලෙස (එවකට එක්සත් ජනපදයේ ඉඩ දී තිබිණි), අණදෙන ජෙනරාල්වරයාට අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටින ලෙස නොතිසි කළේය.
ජනාධිපති ලින්කන්ගේ නියෝග ක්‍රියාත්මක කළ අණදෙන ජෙනරාල්වරයා අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ටේනි අග විනිසුරු “අභ්‍යන්තර මතයක්” (in Chamber Opinion) නිකුත් කරමින්, රජය විසින් අණදෙන ජෙනරාල්වරයාට අධිකරණය හමුවේ පෙනී සිටීමට ඉඩ නොදීම තුළින්, රටේ නීති උල්ලංඝනය කරමින් ඒවා අත්හිටුවා ඇති බව ප්‍රකාශ කළේය.
ජනාධිපති ලින්කන්, කොංග්‍රසයට යවන ලද පණිවිඩයකදී මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය:
“සෑම අවස්ථාවකදීම, කොංග්‍රසය රැස්වන තුරු අනතුර ගලා යාමට ඉඩ දිය යුතු යැයි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ රචකයන් අපේක්ෂා කළ බව විශ්වාස කළ නොහැක; මෙම අවස්ථාවේදී එවැනි කැරැල්ලකින් බාධා කිරීමට අපේක්ෂා කළ ලෙස, කොංග්‍රසය රැස්වීම වැළැක්විය හැකිය. … එක් නීතියක් හැර අනෙකුත් සියලු නීති ක්‍රියාත්මක නොකර, රජයම කැබලිවලට බිඳී යාමට ඉඩ දිය යුතුද, එම එක් නීතිය උල්ලංඝනය වීම වැළැක්වීමට?”
ඉන් පසු, එක්සත් ජනපද රජය බරපතළ අනතුරු අවස්ථාවලදී මෙම භාවිතය අනුගමනය කර ඇත.
දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී, එක්සත් ජනපදය යුද්ධයට එක්වීමට පෙර, ජනාධිපති රූස්වෙල්ට්, එක්සත් රාජධානියට ආයුධ සැපයූ ඇට්ලාන්ටික් සැපයුම් රථවාහන ආරක්ෂා කිරීම සඳහා එක්සත් රාජධානියේ රාජකීය නාවික හමුදාවට ඩිස්ට්‍රෝයර් නැව් 50ක් හුවමාරු කළේය.
මෙය එක්සත් ජනපද ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට පටහැනි වූවත්, එක්සත් ජනපද රජයේ දේපළ හුවමාරු කිරීම කොංග්‍රසයේ බලයකි. ජනාධිපති රූස්වෙල්ට්ගේ මෙම ක්‍රියාව කිසිදු අවස්ථාවක ප්‍රශ්න කර හෝ අභියෝග කර නොතිබිණි. ඒ වෙනුවට, කොංග්‍රසය විසින් ලීස් ලෙන්ඩ් පනත සම්මත කරමින්, ජනාධිපතිවරයාට මිත්‍ර රාජ්‍යයන්ට ආයුධ සැපයීමට ඉඩ සැලසීය.
ඇමරිකානු සන්නිවේදන සංගමය එදිරිව ඩවුඩ්ස් නඩුවේදී, අග විනිසුරු වින්සන් ප්‍රකාශ කළේ, “විශේෂිත හැසිරීම් ආකාර නියාමනය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පිළිබඳව එකඟ නොවන සාක්ෂිවලින් තීන්දු ගැනීමේ ගැටලුවක් තිබේ නම්, මෙම අධිකරණයට එම පනතේ අවශ්‍යතාවය හෝ යෝග්‍යතාවය පිළිබඳව තම තීරණය ආදේශ කිරීමට හැකියාවක් නැත” යනුවෙනි.
මෙම ප්‍රශ්නය විසුවලිංගම් එදිරිව ලියනගේ (1983 2 SLR) නඩුවේදීද අවධානයට ලක්වූ අතර, එහිදී සෝසා විනිසුරු ප්‍රකාශ කළේ, “අර්බුදකාරී අවස්ථාවලදී, සාධාරණත්වය පිළිබඳ ප්‍රශ්නය, එය යොමු වන විෂය සහ බලධාරියාට ඉක්මනින් ක්‍රියා කිරීමට අවශ්‍ය තත්ත්වයන් යටතේ තක්සේරු කළ යුතුය… ජාතික අර්බුදකාරී අවස්ථාවලදී, ජාතියේ ආරක්ෂාව ප්‍රමුඛ වන අතර, මාධ්‍ය නිදහසට යම් යම් බාධාවන් ඇති කිරීමට සිදුවේ; මෙය ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේම ඇතුළත් වේ” යනුවෙනි.
තවමත් විවාදයට ලක්වන බොහෝ ප්‍රශ්න ඉතිරිව ඇත. ඒවා ඇතුළත් වන්නේ:
(A) 155 වැනි වගන්තිය යටතේ හදිසි තත්ත්ව ප්‍රකාශනවලට කාණ්ඩ දෙකක් තිබේද? එනම්, පාර්ලිමේන්තුව විසින් අනුමත කරන ලද ප්‍රකාශන සහ අනුමත නොකරන ලද ප්‍රකාශන.
(B) පාර්ලිමේන්තුව අනුමැතිය ලබා දුන් විට, 155 වැනි වගන්තිය යටතේ පාර්ලිමේන්තුවේ අධිකරණ බලය සහ භූමිකාව කුමක්ද?
(C) ඉහත සඳහන් කළ පරිදි, මෙය පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයකදී පාර්ලිමේන්තුව සහ එහි බලතල ආරක්ෂා කිරීමට 155 වැනි වගන්තිය යෙදවීමේ සුවිශේෂී නඩුවකි. එබැවින්, 4(c) වගන්තියේ එකිනෙකට වෙනස් බලතල යටතේ ද්විත්ව අධිකරණ බලයක් තිබේද?
(D) පාර්ලිමේන්තුවේ ආරක්ෂාව සහ එම අරමුණ සඳහා හදිසි තත්ත්ව ප්‍රකාශනයක් නිකුත් කළ යුතු ප්‍රමාණය පිළිබඳ අවසන් තීරණය ගන්නේ කවුරුන්ද?
ශ්‍රී ලංකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා පද්ධතියේ මූලික පදනම වන්නේ ජනතාවගේ ස්වෛරීභාවය සහ ඡන්ද බලයයි. නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙම ස්වෛරීභාවයේ භාවිතය පාර්ලිමේන්තුව, ජනාධිපතිවරයා සහ අධිකරණයට පමණක් සීමා නොවේ. 1978 දී අප මූලික අයිතිවාසිකම්, පුද්ගලික පුරවැසියාට සහන ඉල්ලා සිටීමට හැකිවන පරිදි, අපගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පද්ධතියේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදී.
(රනිල් වික්‍රමසිංහ)
ශ්‍රී ලංකාවේ 8 වැනි විධායක ජනාධිපති
උපුටා ගැනීම - Sudarshana Gunawardana ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්...
මුලාශ්‍රය :
