1977 විවෘත ආර්ථිකයෙන් ලැබුණු වාසි සැලසුම් සහගත ඒවා නොව, අහඹු ලෙස මැදපෙරදිග තෙල් සහ ඇමෙරිකානු කෝටා නිසා ලැබුණු අවස්ථා; ඉඩම්වලින් 80%ක් රජය සන්තකයේ තිබීම ව්‍යවසායකත්වයට බාධාවක්
ලෝක බැංකුව විසින් ශ්‍රී ලංකාව නැවතත් ‘ඉහළ මැදි ආදායම්’ රටක් ලෙස වර්ගීකරණය කිරීම පිටුපස පවතින සැබෑ ආර්ථික යථාර්ථය සහ රට ඉදිරියේ ඇති බරපතළ නීතිමය හා මූල්‍යමය අභියෝග පිළිබඳව හිටපු අමාත්‍ය සහ පාත්ෆයින්ඩර් ආයතනයේ ප්‍රධානියා වන මිලින්ද මොරගොඩ සෘජු විග්‍රහයක් සිදුකර තිබේ.
Newsfirst නාලිකාවේ 'නියමාර්ථය' වැඩසටහනට එක්වෙමින් ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී නිහාල් වික්‍රම එදිරිසූරිය සමඟ පැවැත්වූ විශේෂ සාකච්ඡාවකදී ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ, මෙම වර්ගීකරණය දෙස බලා සමාජය උදම් අනනවා වෙනුවට එහි ඇති අහිතකර බලපෑම් පිළිබඳව පුළුල් සංවාදයක් ඇති විය යුතු බවයි.
අඩු පොලී ණය අහිමි වීම සහ චීන ආකල්පය
කෝවිඩ් වසංගතයෙන් සහ දැඩි ආර්ථික බිඳවැටීමෙන් පසු ලංකාව මෙම මට්ටමට පැමිණීම බාහිරව සතුටු විය හැකි කරුණක් වුව ද, ඉන් රටේ ණය බර තවදුරටත් ඉහළ යාමට ඉඩ ඇති බව මොරගොඩ පෙන්වා දෙයි.
සහනදායී මුදල් නැවතීම:
මෙම ලේබලයත් සමඟ ලෝක බැංකුවෙන් සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනවලින් ඉතා අඩු පොලියට ශ්‍රී ලංකාවට ලබාගත හැකිව තිබූ 'සහනදායී ණය' (Concessional loans) සහ මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන ලබාගැනීමේ අයිතිය අහිමි වේ.
වාණිජ ණය උගුල:
ඉදිරියේදී රටේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සඳහා ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළෙන් ණය ගැනීමට සිදු වන්නේ ඉහළ වාණිජ පොලී අනුපාත ගෙවීමට සිදුවන බැංකු මට්ටමෙනි.
චීන උපායමාර්ගය:
චීනය ලෝකයේ මහා ආර්ථික බලවතෙකු වන තෙක්ම ලෝක වෙළඳ සංවිධානය සහ ජාත්‍යන්තරය ඉදිරියේ තමන් 'දුප්පත් රටක්' ලෙස හඳුන්වා දෙමින් සහන ලබාගත් ආකාරය සිහිපත් කළ මිලින්ද මොරගොඩ, ශ්‍රී ලංකාව ද තවමත් අපට බොහෝ දුර යා යුතුව ඇති බව වටහාගෙන ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණ කඩිනම් කළ යුතු බව අවධාරණය කරයි.
සැලසුම් රහිත ඉතිහාසය සහ ව්‍යුහාත්මක බාධා
නිදහස ලබන වකවානුවේදී තායිවානය, සිංගප්පූරුව සහ මාලදිවයිනට වඩා ලංකාව ඉදිරියෙන් සිටියද, වසර 30ක යුද්ධය සහ දීර්ඝකාලීන උපායමාර්ගික දැක්මක් නොමැතිකම හේතුවෙන් අපනයන ආර්ථිකය සහමුලින්ම බිඳ වැටුණි.
අහඹු වාසි:
1977 විවෘත ආර්ථිකයෙන් පසු රට ලැබූ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ග අප සැලසුම් කළ ඒවා නොවේ. මැදපෙරදිග ශ්‍රමික ආදායම වර්ධනය වූයේ ලෝක තෙල් මිල ඉහළ යාම නිසා වන අතර, ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රය දියුණු වූයේ ඇමෙරිකාව විසින් චීනය පාලනය කිරීමට පැනවූ කෝටා ක්‍රමයේ අහඹු ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය.
රජයේ ඉඩම් බාධාව:
ලංකාවේ භූමියෙන් 80%ක්ම තවමත් අයිති රජයටයි. ව්‍යවසායකයෙකුට හෝ පුරවැසියෙකුට ඉඩමක ස්ථිර හෝ දීර්ඝකාලීන අයිතියක් (වසර 130-150 වැනි බ්‍රිතාන්‍ය ක්‍රමයට) නොමැතිව, ඔවුන් විශාල ප්‍රාග්ධන ආයෝජන අවධානමක් ගැනීමට මැලි වන බැවින් ධනය නිර්මාණය කිරීමේ මානසිකත්වය සමාජය තුළ ගොඩනැගිය යුතුය.
ඉදිරි අවස්ථාවන් සහ ඉන්දියානු බලශක්ති වෙළඳපොළ
කුඩා දූපත් රාජ්‍යයක් වන ශ්‍රී ලංකාවට ලෝකය සහ කලාපීය ආර්ථිකයන් සමඟ බද්ධ නොවී තනිව පැවැත්මක් නොමැති බව හිටපු රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයා පෙන්වා දෙයි.
තෙල් පිරිපහදු අවස්ථාව:
2030 වන විට ඉන්දියාවේ බලශක්ති සහ තෙල් පිරිපහදු අවශ්‍යතාවය 130%කට වඩා ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යනු ඇත. මීට පෙර ආරක්ෂක හේතූන් මත ලංකාවේ පිරිපහදු පිළිබඳව නව දිල්ලිය උනන්දු නොවී තෙල් නලයක් ගැන පමණක් කතා කළද, වත්මන් භූ-දේශපාලනික වටපිටාව තුළ ඉන්දියාව සමඟ අලුතින් සාකච්ඡා කර ශ්‍රී ලංකාව තුළ දැවැන්ත තෙල් පිරිපහදු මධ්‍යස්ථාන සකස් කර එරටට බලශක්තිය අපනයනය කිරීමට ඇති අවස්ථා ග්‍රහණය කරගත යුතු බව මිලින්ද මොරගොඩ වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.
