කලාපීය ස්ථාවරත්වය උදෙසා අසල්වැසියන් අතර විශ්වාසය අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් බවට තර්කයක්
මහාචාර්ය හුවාන්ග් යුන්සොන්ග්ආසියානු කලාපයේ ස්ථාවරත්වය සහ ඉදිරි දිශානතිය තීරණය කෙරෙන ප්‍රධානතම සාධකය වන ඉන්දියාව සහ චීනය අතර පවතින සබඳතා සම්බන්ධයෙන් ජාත්‍යන්තර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ක්ෂේත්‍රයේ නව කතිකාවක් නිර්මාණය වී තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු අමාත්‍යවරයකු මෙන්ම ඉන්දියාවේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා මහකොමසාරිස් මිලින්ද මොරගොඩ විසින් 'ThePrint' වෙබ් අඩවිය වෙත ලියන ලද ලිපියක් පදනම් කරගනිමින්, චීනයේ සිචුවාන් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය හුවාන්ග් යුන්සොන්ග් ඉදිරිපත් කර ඇති ප්‍රතිචාරාත්මක විශ්ලේෂණය මෙහිදී විශේෂ අවධානයකට ලක්ව ඇත.
කලාපීය ආරක්ෂාව සහ ආර්ථික ප්‍රගතිය සඳහා දෙරට අතර සබඳතාව අතිශය වැදගත් බව දෙපාර්ශ්වයම පිළිගන්නා නමුත්, එම සබඳතාව පවත්වාගත යුතු ආකාරය පිළිබඳව විද්වත් මට්ටමින් එකිනෙකට වෙනස් ප්‍රවේශයන් ඉදිරිපත්වීම මෙම සංවාදයේ මූලික ලක්ෂණයයි.
මොරගොඩගේ ප්‍රවේශය: තරගකාරිත්වය කළමනාකරණය කිරීම
මිලින්ද මොරගොඩමිලින්ද මොරගොඩ සිය ලිපිය මඟින් පෙන්වා දෙන්නේ දේශසීමා ආරවුල් වැනි සංකීර්ණ ගැටලු පවතින පසුබිමක දෙරට අතර පූර්ණ 'විශ්වාසයක්' බලාපොරොත්තු වීම ප්‍රායෝගික නොවන බවයි. ඒ වෙනුවට දෙරට අතර පවතින භූ-දේශපාලනික තරගකාරිත්වය මනාව කළමනාකරණය කරගනිමින්, මහජන සෞඛ්‍යය, ආපදා කළමනාකරණය, දේශගුණික විපර්යාස සහ අධ්‍යාපනික හුවමාරු වැනි ප්‍රායෝගික ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ සහයෝගීතාව වර්ධනය කරගත යුතු බව ඔහු අවධාරණය කරයි. කිසිදු පාර්ශ්වයක් තවත් බල කඳවුරකට එරෙහි පෙරමුණක් බවට පත් නොවී ක්‍රියාකිරීම කලාපීය සමතුලිතතාවට යහපත් බව ඔහුගේ අදහසයි.
මහාචාර්ය හුවාන්ග්ගේ ප්‍රතිතර්කය: විශ්වාසය ඉලක්කයක් කරගැනීම
මෙම ප්‍රවේශය සම්පූර්ණයෙන් බැහැර නොකරන මහාචාර්ය හුවාන්ග් යුන්සොන්ග්, හුදෙක් අවිශ්වාසය පදනම් කරගත් තරගකාරිත්වයක් කළමනාකරණය කිරීමෙන් පමණක් දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වයක් අත්පත් කරගත නොහැකි බව පෙන්වා දෙයි.
මහාචාර්ය හුවාන්ග් සිය විශ්ලේෂණය ඔස්සේ ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් ඉස්මතු කරයි:
එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩල ප්‍රතිසංස්කරණ:
ඉන්දියාව ස්ථිර සාමාජිකත්වය ඉල්ලා සිටීම බහුපාර්ශ්විකත්වයේ එකම මිනුම්දණ්ඩ නොවිය යුතු බවත්, චීනයේ ස්ථාවරය වන්නේ අප්‍රිකානු රටවල් ඇතුළු සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල නියෝජනයට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙමින් පුළුල් එකඟතාවකින් ප්‍රතිසංස්කරණ සිදුවිය යුතු බවත් ඔහු සඳහන් කරයි.
රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පදනම:
දෙරටේ සබඳතාව "ශිෂ්ටාචාරමය රාජ්‍යයන්" (Civilisational states) යන සංකල්පයට වඩා 1954 දී ඇතිකරගත් 'පංචශීල ප්‍රතිපත්තිය' සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය මත පදනම් වූ ස්වෛරීභාවය හා සමානාත්මතාව මත ගොඩනැගිය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
විශ්වාසය ගොඩනැගීමේ අවශ්‍යතාව:
අවිශ්වාසය ස්ථිර තත්ත්වයක් ලෙස පිළිගැනීම වෙනුවට, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සාකච්ඡා සහ ප්‍රායෝගික ව්‍යාපෘති හරහා අන්‍යෝන්‍ය දේශපාලන විශ්වාසය අඛණ්ඩව ඉහළ නැංවීම චීනයේ අපේක්ෂාව බව මහාචාර්යවරයා තර්ක කරයි.
ඓතිහාසික සබඳතාවල ස්වභාවය:
අතීතයේ සිට පැවති සංස්කෘතික හා බෞද්ධ සබඳතා පවා විවිධ පරිවර්තනයන්ට හා අනුගතවීම්වලට ලක්වූ ක්‍රියාවලියක් බවත්, වර්තමාන සබඳතා ද පියවරෙන් පියවර ගොඩනැගෙන එකක් බවත් ඔහු සිහිපත් කරයි.
කලාපීය ආරක්ෂාව සහ අනාගත දිශානතිය
මෙම විද්වත් කතිකාව මඟින් පැහැදිලි වන්නේ ඉන්දු-චීන සබඳතා හුදෙක් ද්විපාර්ශ්වික ගැටලුවකට සීමා නොවී සමස්ත ආසියාවේම ආර්ථික සහ උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වයට ඍජුවම බලපාන බවයි. එදිරිවාදිකම් ස්ථිර යථාර්ථයක් ලෙස සලකා කටයුතු කරනවාද, නැතහොත් ජාත්‍යන්තර නීති රාමුව තුළ හිඳිමින් පියවරෙන් පියවර විශ්වාසය තහවුරු කරගන්නා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ගමනක් තෝරාගන්නේද යන්න ඉදිරි ආසියානු සියවසේ ස්ථාවරත්වය තීරණය කරන ප්‍රධාන සාධකය වනු ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
මිලින්ද මොරගොඩගේ මුල් ලිපිය: ThePrint - Milinda Moragoda Column
මහාචාර්ය හුවාන්ග් යුන්සොන්ග්ගේ ප්‍රතිචාර ලිපිය: ThePrint - Huang Yunsong Column
