පැරණි සී.අයි.ඩී ක්‍රමවලින් නවීන කළු ආර්ථිකය පාලනය කළ නොහැකි බවට විද්වත් මතයක්
ශ්‍රී ලංකාවේ සාම්ප්‍රදායික විධිමත් ආර්ථිකය අභිබවා යමින් කළු ආර්ථිකය හෙවත් පාතාල හා සංවිධානාත්මක අපරාධ ආර්ථිකය (Criminal Economy) ප්‍රබල ලෙස නැගී ඒම හේතුවෙන් රට මේ වන විට ‘ගෝඩ්ෆාදර් නිමේෂයකට’ (Godfather Moment) එළැඹ ඇති බව ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී නාරද බක්මීවැව මෙහෙයවන ‘IF’ (Ideas Front) යූටියුබ් නාලිකාව සමඟ පැවති විශේෂ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් සමබිම පක්ෂයේ නායක සහ දේශපාලන විචාරක දීප්ති කුමාර ගුණරත්න අවධාරණය කළේය.
සාම්ප්‍රදායික නීත්‍යානුකූල මංපෙත් ඔස්සේ ඉහළට ඒමට සහ ධනය ඉපයීමට ඇති අවස්ථා සීමා වීම හමුවේ, පහළ හා මධ්‍යම පාන්තික ජනතාව ක්‍රමානුකූලව මෙම අපරාධ ආර්ථිකයේ කොටස්කරුවන් බවට පත්වීමේ භයානක සමාජ ප්‍රවණතාවක් මතුවෙමින් පවතින බව එම සංවාදයේදී දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡාවට ලක්විය.
සාම්ප්‍රදායික චණ්ඩිකමේ සිට ‘ආර්ථික සංවිධායකයන්’ දක්වා පරිවර්තනය
අතීතයේ මෙරට ක්‍රියාත්මක වූ ‘මරු සිරා’ හෝ ‘අග්ගොන චන්දරේ’ වැනි ප්‍රාදේශීය මැරවරයන් සාමාන්‍ය නීතිය හා සාමය මඟින් පහසුවෙන් මර්දනය කළ හැකි මට්ටමක පැවතියද, වර්තමාන පාතාල ක්‍රියාකාරිත්වය ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් ආර්ථික මුහුණුවරක් ගෙන ඇති බව දීප්ති ගුණරත්න පෙන්වා දෙයි.
වර්තමානයේ ශිරාන් බාසික් හෝ මාකඳුරේ මධුෂ් වැනි චරිත හුදු භෞතික ප්‍රචණ්ඩත්වය පතුරුවන මැරයන් නොව, දේශසීමා ඉක්මවූ ජාත්‍යන්තර ජාල, නවීන ඩිජිටල් තාක්ෂණය, විදේශ මූල්‍ය හා බැංකු පද්ධති, කලාකරුවන් මෙන්ම විවිධ වෘත්තිකයන් පවා මෙහෙයවන ‘ආර්ථික සංවිධායකයන්’ (Economic Organizers) බවට පත්ව ඇතැයි ඔහු සඳහන් කරයි. මෙම පාතාල ආර්ථිකය සතු අතිමහත් මුදල් ද්‍රවශීලතාව (High Liquidity) හේතුවෙන් එය හුදු පොලිස් ප්‍රශ්නයක් ඉක්මවා ගිය රාජ්‍ය ආර්ථිකයේ පැවැත්මටම තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරන සාධකයක් බවට පත්ව ඇති බව ඔහුගේ අදහසයි.
සංස්කෘතික අයිකන විතැන්වීම සහ ක්ෂණික ධනයේ ආකර්ෂණය
මෙහි වඩාත් බරපතළ ප්‍රතිඵලය වී ඇත්තේ මෙරට සමාජය තුළ පැවති සංස්කෘතික හා බුද්ධිමය පරමාදර්ශ කඩාවැටීමට ලක්වීමයි. අතීතයේ සමාජයේ ගෞරවයට පාත්‍ර වූ මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්‍ර හෝ නන්දා මාලිනී වැනි බුද්ධිමය හා කලාත්මක අයිකන (Icons) වෙනුවට, ක්ෂණිකව ධනවතුන් බවට පත්වන පාතාල නායකයන්, කැසිනෝ ක්‍රීඩකයන් සහ සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සුපිරි දිවියක් ප්‍රදර්ශනය කරන පුද්ගලයන් නව සමාජ පරමාදර්ශ බවට පත්වෙමින් තිබේ.
සුඛෝපභෝගී මෝටර් රථ, මන්දිර සහ අසීමිත ධනය ප්‍රදර්ශනය කිරීම සාමාජීය පිළිගැනීමේ ප්‍රධාන මිනුම්දණ්ඩක් වී ඇති අතර, ජැකලින් ෆර්නැන්ඩස් හෝ පියුමි හංසමාලි වැනි චරිත හරහා නිරූපණය වන සුඛෝපභෝගී පැවැත්ම කෙරෙහි සමාජය වශීකෘත වී ඇති බව මෙහිදී සාකච්ඡා විය. මෙහි අනිසි ප්‍රතිඵලය ලෙස, අපරාධකරුවන් සමාජයෙන් පිළිකුල් කරනු වෙනුවට, ඔවුන් සාමාන්‍ය ජනතාවගේ වීරයන් සහ ආදරණීය චරිත බවට පත්වීමේ භයානක විකෘති මානසිකත්වයක් සමාජගත වෙමින් පවතී.
‘වරදකාරී හැඟීම’ සමනය කරගැනීමේ ප්‍රති-සංස්කෘතිය
අයථා මාර්ගවලින් අධික ධනයක් උපයන පුද්ගලයන් තුළ අභ්‍යන්තරව හටගන්නා දැඩි ‘වරදකාරී හැඟීම’ (Guilt) හේතුවෙන් සුවිශේෂී ප්‍රති-සංස්කෘතික ප්‍රවණතාවක් බිහිවෙමින් පවතින බව ද මෙම සංවාදයේදී අනාවරණය විය. එම වරදකාරී හැඟීමෙන් මිදීම සඳහා විහාරස්ථාන සහ ආගමික ස්ථාන වෙත මිලියන ගණනින් මුදල් පරිත්‍යාග කරමින්, සම්ප්‍රදායික ගෘහ නිර්මාණ ලක්ෂණ පවා වෙනස් වන අයුරින් දැවැන්ත ඉදිකිරීම් සිදුකිරීමට ඔවුන් පෙළඹී ඇත.
ඊට සමාන්තරව, උපයාගත් කළු සල්ලි හරහා අධික ලෙස මත්ද්‍රව්‍ය හා මත්පැන් භාවිතයට යොමුවීම සහ යථාර්ථයෙන් පලායන විනෝදාස්වාදයන් පසුපස හඹායෑම නිසා සම්ප්‍රදායික පවුල් සංස්ථාව සහ සාමාජික බැඳීම් දරුණු ලෙස බිඳවැටීමේ අවදානමකට ලක්ව ඇති බව විග්‍රහ කෙරේ.
විසඳුම: මූල්‍ය ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ නව නියාමනය
වර්තමාන සංකීර්ණ සහ ගෝලීයකරණය වූ මූල්‍ය අපරාධ ජාලයන් සාම්ප්‍රදායික අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තු (CID) ක්‍රමවේද හෝ සාමාන්‍ය පොලිස් මෙහෙයුම් මඟින් පමණක් පාලනය කළ නොහැකි බව පෙන්වා දෙන දීප්ති කුමාර ගුණරත්න, ඒ සඳහා ජාත්‍යන්තර මට්ටමේ නිරීක්ෂණ සහ නවීන මූල්‍ය බුද්ධි නියාමන ආයතන බිහිවිය යුතු බව අවධාරණය කරයි.
එමෙන්ම මෙයට ඇති දීර්ඝකාලීන සහ ප්‍රධානතම විසඳුම වන්නේ මෙරට ආර්ථිකය සැබෑ ලෙසම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කිරීමයි. මූල්‍ය වෙළඳපොළවල් විවෘත කරමින්, විධිමත් ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය තුළ සාමාන්‍ය ජනතාවට සහභාගී වීමට ඇති අවස්ථා පුළුල් නොකළහොත්, නැගී එන අපරාධ ආර්ථිකය විසින් සමස්ත රාජ්‍ය ආර්ථිකය මෙන්ම සමාජ සදාචාර පද්ධතිය මුළුමනින්ම ගිලගනු ඇති බවට ඔහු අනතුරු අඟවයි.
සම්පූර්ණ වීඩියෝ සාකච්ඡාව මතු පළවේ.
වැඩිදුර අධ්‍යයනය සහ කියවීම සඳහා:
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) - Organized Crime and the Illegal Economy
