AI තාක්ෂණය, තෙල් සම්පත් සහ ඩොලරයේ අනාගතය හමුවේ බලවතුන් අතර මතුවන නව තරගය
ලෝකයේ බලවතුන්ගේ සන්ධානයක් වන 'බ්‍රික්ස්' (BRICS) සමුළුව නවදිල්ලි නුවරදී පැවැත්වීමට නියමිත පසුබිමක, එක්සත් ජනපදයේ ගෝලීය උපායමාර්ගවල සිදුවෙමින් පවතින ගැඹුරු පරිවර්තනය නිවැරදිව හඳුනාගැනීම ජාත්‍යන්තර දේශපාලනයට අතිශය තීරණාත්මක වී තිබේ.
වෙනිසියුලාවේ තෙල් සම්පත, ග්‍රීන්ලන්තයේ ඛනිජ, කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ ගෝලීය මූල්‍ය පද්ධතිය මුල්කරගනිමින් වොෂින්ටනය ක්‍රියාත්මක කරන පියවර හුදු සම්පත් අත්පත් කරගැනීමක් නොව, සමස්ත ගෝලීය පද්ධතියේම පාලනය තහවුරු කරගැනීමේ ක්‍රමෝපායක් බව පාත්ෆයින්ඩර් පදනමේ (Pathfinder Foundation) නිර්මාතෘ, ප්‍රකට උපායමාර්ගික විශ්ලේෂක මිලින්ද මොරගොඩ පෙන්වා දෙයි.
වෙනිසියුලා තෙල් සහ ඇමරිකාවේ අනාරක්ෂිතභාවය
වෙනිසියුලාවේ බැරල් බිලියන 65කට අධික තහවුරු කළ තෙල් සංචිත කෙරෙහි එක්සත් ජනපදය දක්වන විශේෂ අවධානය කරකස් පාලනය සමඟ පවතින ගැටුමක තවත් එක් දිගුවක් පමණක් නොවේ. තමන්ගේ පාලනයෙන් තොර සැපයුම් දාම, සම්පත් සහ තාක්ෂණයන් මත යැපීමට සිදුවීම එක්සත් ජනපදය සැලකිය යුතු අවදානමක් ලෙස දකින බව මොරගොඩ සඳහන් කරයි.
ග්‍රීන්ලන්තයේ පිහිටීම සහ ඛනිජ සම්පත්, මැදපෙරදිග බලශක්තිය මෙන්ම බටහිර අර්ධගෝලයේ ආරක්ෂාව යන සියල්ල මේ වන විට එක්සත් ජනපදයේ ආර්ථික හා තාක්ෂණික පැවැත්මේ මූලික පදනම් බවට පත්ව ඇත.
කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ ඩොලරයේ අනාගතය
ඉදිරි තාක්ෂණික විප්ලවය තීරණය කරන කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සඳහා දැවැන්ත විදුලි බලයක්, දත්ත මධ්‍යස්ථාන සහ උසස් පරිගණක චිප්ස් (Advanced Chips) අවශ්‍ය වේ. මෙම අර්ධ සන්නායක (Semiconductors) තාක්ෂණය තීරණාත්මක ඛනිජ සම්පත් සහ සංකීර්ණ සැපයුම් ජාල මත රඳා පවතින හෙයින්, තාක්ෂණික තරගය මේ වන විට සම්පත් සහ බලශක්ති තරගයක් බවට පරිවර්තනය වී තිබේ.
මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය තුළ ද දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බ්‍රෙටන් වුඩ්ස් (Bretton Woods) ක්‍රමය හරහා ගොඩනැඟුණු ඩොලරයේ ආධිපත්‍යය චීනයේ ආර්ථික නැගී ඒම, විකල්ප ගෙවීම් ක්‍රම සහ ඩිජිටල් මුදල් (Cryptocurrencies / Stablecoins) හේතුවෙන් දැඩි අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටියි. ඊළඟ පරම්පරාවේ මූල්‍ය සහ තාක්ෂණික යටිතල පහසුකම් තුළ සිය බලය ආරක්ෂා කරගැනීම වොෂින්ටනයේ ප්‍රධාන අරමුණ වී ඇත.
බ්‍රික්ස් (BRICS) හමුවේ ඇති අභියෝගය සහ ඉන්දියාවේ කාර්යභාරය
අතීතයේ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යය සහ සෝවියට් දේශය මුහුණ දුන් අර්බුද සිහිපත් කරමින් මිලින්ද මොරගොඩ පෙන්වා දෙන්නේ, ආරක්ෂාව යනු සියල්ල තමන්ගේ අත්පත් කරගැනීම (Possession) නොවන බවයි. එක්සත් ජනපදය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු බලවත් වූයේ ලෝකය ඍජුව යටත් කරගැනීමෙන් නොව, අනෙක් රටවල්ද සහභාගී වීමට කැමති වන ආයතන, සන්ධාන සහ විවෘත පද්ධතියක් නිර්මාණය කිරීමෙනි.
මේ අනුව නවදිල්ලියේ රැස්වන බ්‍රික්ස් රටවල් වොෂින්ටනය සමග ගැටෙන නව සීමිත කඳවුරු හදනවා වෙනුවට, සැපයුම් දාම විවිධාංගීකරණය කරමින් ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව (Resilience) ගොඩනැගිය යුතුය.
මෙහිදී බහුධ්‍රැවීය ලෝකයක් අපේක්ෂා කරන අතරම එක්සත් ජනපදය සමඟ සමබර සබඳතාවක් පවත්වන ඉන්දියාවට, දෙපාර්ශවයේම උපායමාර්ගික අවශ්‍යතා තේරුම් ගනිමින් තීරණාත්මක මැදිහත්වීමක් සිදුකිරීමේ විශේෂ හැකියාවක් පවතින බව එම විශ්ලේෂණයේ වැඩිදුරටත් දැක්වේ.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:
WION News - Milinda Moragoda's Column
