බහුපාර්ශ්වික බැඳීම් වෙනුවට සෘජු ගනුදෙනු පෙරමුණට
වෙනස්වන ගෝලීය දේශපාලනය සහ අනාරක්ෂිත බවේ හැඟීම
යුරෝපය ඇතුළු බටහිර ලෝකය පුරා දක්ෂිණාංශික දේශපාලන කඳවුරුවල ශක්තිමත් වීමක් සහ ආර්ථික ජාතිකවාදී නැඹුරුවක් වර්ධනය වෙමින් පවතින බව සිරස Newsfirst "නියමාර්ථය" වැඩසටහනට එක්වෙමින් හිටපු අමාත්‍යවරයෙකු මෙන්ම පාත්ෆයින්ඩර් පදනමේ නිර්මාතෘ මිලින්ද මොරගොඩ පෙන්වා දෙයි.
ලෝකය මුහුණ දෙන අවිනිශ්චිත ආර්ථික හා සමාජයීය අර්බුද හේතුවෙන් ජනතාව තුළ ඇතිවන බිය සහ අනාරක්ෂිත බව හමුවේ, ජාතික අනන්‍යතාව සහ දැඩි නායකත්වයන් කෙරෙහි සමාජ නැඹුරුව ඉහළ යමින් පවතින බව ඔහු සඳහන් කරයි.
ජර්මනිය, ප්‍රංශය, ඉතාලිය පමණක් නොව ඇමරිකාව, ආර්ජන්ටිනාව සහ ජපානය වැනි රටවලද මෙම ලක්ෂණ ක්‍රමිකව ඉස්මතු වන ආකාරය මෙහිදී සාකච්ඡාවට බඳුන් විය. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු දශක ගණනාවක් පුරා ආරක්ෂා කළ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාමුව සහ බහුපාර්ශ්වික සම්මුති ක්‍රමයෙන් වෙනස් වී, ඒ වෙනුවට තම තමන්ගේ රටවලට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙන ආර්ථික සහ දේශපාලන ක්‍රමවේද කරළියට පැමිණෙමින් පවතින බව මොරගොඩ මෙහිදී අවධාරණය කළේය.
තාක්ෂණික පෙරළිය සහ රැකියා වෙළඳපොළේ කැළඹීම
මෙම දේශපාලන විතැන්වීමට සංක්‍රමණික ප්‍රශ්නයට අමතරව කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) ප්‍රමුඛ නවීන තාක්ෂණික විප්ලවයද සෘජුවම හේතු වී ඇති බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. තාක්ෂණික දියුණුවත් සමග සම්ප්‍රදායික රැකියා අහිමිවීමේ අවදානමක් සමාජය තුළ මතු වීම හේතුවෙන්, ආර්ථික පීඩනය පිළිබඳ පොදු ජනතා අවධානය දේශසීමා පාලනය සහ සංක්‍රමණිකයන් සීමා කිරීම වැනි සටන්පාඨ වෙත පහසුවෙන් යොමු කරවීමට හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
එමෙන්ම රාජ්‍ය නිලධාරීවාදය කෙරෙහි පවතින අවිශ්වාසය බිඳ දැමීමට සහ ආර්ථිකය සෘජුව ජනතාව අතට පත්කිරීමේ සංකල්ප පෙරදැරිව නව පන්නයේ නායකයින් කරළියට පැමිණීමේ ප්‍රවණතාවක් ලෝකය පුරා පෙන්නුම් කරන බවද මෙහිදී අනාවරණය විය.
'අපේ රටට මුල් තැන': වෙළඳාමේ නව යථාර්ථය
සාම්ප්‍රදායිකව ලෝකයේ පැවති නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම් හා පොදු තීරුබදු සහන වෙනුවට, එක් එක් රටවල් තම දේශීය නිෂ්පාදන ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා තීරුබදු පැනවීම් සහ ආරක්ෂණවාදී පියවර වෙත යොමුවෙමින් සිටී. එක්සත් ජනපදය ආරම්භ කළ මෙම "තමන්ගේ රටට මුල්තැන" දීමේ ප්‍රතිපත්තිය යුරෝපයේ ප්‍රබල රටවල් ද ක්‍රමයෙන් අනුගමනය කිරීමේ ඉඩකඩක් පවතින බව මිලින්ද මොරගොඩ පෙන්වා දෙයි.
එවැනි පසුබිමක, බහුපාර්ශ්වික ගෝලීය වෙළඳ රාමු තුළින් පමණක් ප්‍රතිලාභ බලාපොරොත්තු නොවී, එක් එක් රටවල් සමග වෙන වෙනම (Bilateral) ගනුදෙනු කිරීමේ ප්‍රායෝගික රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ප්‍රවේශයකට ලෝකය ගමන් කරමින් සිටින බව ඔහු සඳහන් කළේය. ඉන්දියාව වැනි රටවල් දැනටමත් බ්‍රිතාන්‍යය හා යුරෝපා රටවල් සමග වෙන් වෙන් වශයෙන් සාකච්ඡා කරමින් තම වෙළඳ අවශ්‍යතා කළමනාකරණය කරගන්නා ආකාරය මීට ප්‍රමුඛ උදාහරණයක් ලෙස පෙන්වා දිය හැකි බව ඔහු සඳහන් කළේය.
ලංකාවට එල්ල විය හැකි බලපෑම සහ විකල්ප මංපෙත්
මෙම තත්ත්වය ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවලට ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර කිහිපයකින් සෘජුවම බලපෑම් එල්ල කළ හැකි බව සාකච්ඡාවේදී අවධාරණය කෙරිණි:
විදේශ ආධාර සහ සහන ණය සීමාවීම:
බටහිර රටවල ජනතාව තම බදු මුදල් විදේශ ආධාර සඳහා යෙදවීමට දක්වන විරෝධය හමුවේ, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ලැබෙන ද්විපාර්ශ්වික සහන ආධාර කප්පාදු වීමේ අවදානමක් පවතී. එබැවින් දෙපාර්ශ්වයටම සෘජු වාසි ලැබෙන (Transactional) යථාර්ථවාදී ගනුදෙනු සඳහා සූදානම් වීම වැදගත් වේ.
අපනයන සහ තීරුබදු සහන (GSP+):
යුරෝපා වෙළඳපොළ තුළ ලබාදී ඇති තීරුබදු සහන හෝ විශේෂ වරප්‍රසාද අනාගතයේදී වෙනස් වීමේ හෝ දේශපාලන කොන්දේසි මත තීරණය වීමේ අවදානමක් පවතින බැවින්, අපනයන වෙළඳපොළ විවිධාංගීකරණය කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි.
සංක්‍රමණික සහ වීසා නීති:
යුරෝපයේ ආගමන නීති දැඩි වීම හරහා දකුණු ආසියාතික රටවලින් රැකියා සහ අධ්‍යාපනය සඳහා යන පිරිස්වලට සීමා පැනවීමේ ප්‍රවණතාවක් පවතී.
එහෙත් යුරෝපයේ වයස්ගත වන ජනගහනය රැකබලා ගැනීම (Elderly Care) සහ ආහාර සැපයුම් වැනි විශේෂිත සේවා ක්ෂේත්‍ර තුළ ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට තවමත් නව අවස්ථා විවෘතව පවතින බවද ඔහු සඳහන් කළේය.
ආණ්ඩුව මත පමණක් නොයැපී පෞද්ගලික අංශය පෙරමුණට ඒම
මෙම ගෝලීය අභියෝග ජයගැනීමට නම් සියලු දේ රජය මතම පටවා බලා නොසිට, ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව සහ පෞද්ගලික අංශය පෙරමුණ ගත යුතු බව මිලින්ද මොරගොඩ අවධාරණය කළේය. මැදපෙරදිග සහ අප්‍රිකානු කලාපය වැනි ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන නව වෙළඳපොළවල් සොයා යාම, යුරෝපයේ දැනටමත් ජීවත්වන ලාංකික ප්‍රජාව සමග එක්ව වෙළඳ සබඳතා වර්ධනය කරගැනීම සහ නව ආයෝජන අවස්ථා හඳුනාගැනීම සඳහා ව්‍යවසායකයින් ක්‍රියාශීලී විය යුතු බවද ඔහු අවසන් වශයෙන් පෙන්වා දුන්නේය.
මිලින්ද මොරගොඩ සමග නියමාර්ථය සම්පුර්ණ සාකච්ජාව මතු වීඩියෝවෙන් බලන්න
