වත්මන් ජාතික ජන බලවේග (NPP) පාලනය හමුවේ මතුවෙමින් පවතින දේශපාලනික හා ප්‍රතිපත්තිමය අභියෝග පිළිබඳව ප්‍රවීණ දේශපාලන විචාරකයකු මෙන්ම හිටපු රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයකු වන ආචාර්ය දයාන් ජයතිලක විශේෂ නිරීක්ෂණ කිහිපයක් ඉදිරිපත් කර තිබේ.
ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ ජනවාර්ගික ගැටලුවට විසඳුම් සෙවීම, ආර්ථික පීඩනය හමුවේ මතුවන වාමාංශික විරෝධතා සහ මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම්වලට බලපාන නීති ප්‍රතිසංස්කරණ යන ක්ෂේත්‍ර ත්‍රිත්වය සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුවේ ඉදිරි පියවර කෙරෙහි රටේ මෙන්ම ජාත්‍යන්තරයේද දැඩි අවධානය යොමුව ඇති බවයි.
13 වැනි සංශෝධනය සහ පළාත් සභා ගැන මතු කළ කරුණු
ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ හිටපු ප්‍රධාන ලේකම්වරයකු වන ලයනල් බෝපගේ Groundviews වෙබ් අඩවියට ලබාදුන් සාකච්ඡාවක් උපුටා දක්වන ආචාර්ය දයාන්, ආණ්ඩුවේ බලය බෙදීමේ ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳව වැදගත් කරුණු කිහිපයක් ඉස්මතු කරයි.
එම ප්‍රකාශයට අනුව, දෙමළ ජනතාවගේ ගැටලු විසඳීමට ආණ්ඩුව සූදානම් වුවද, එය 13 වැනි සංශෝධනය හෝ ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම හරහා නොව ආණ්ඩුවේම ස්වාධීන යාන්ත්‍රණයක් ඔස්සේ සිදු කිරීමට අපේක්ෂා කරන බව පෙනී යයි. මෙහිදී පළාත් සභා ක්‍රමයේ පවතින ව්‍යුහය වෙනස් කිරීම හෝ නව ව්‍යවස්ථාවක් හරහා වෙනත් විකල්පයකට යෑමේ ප්‍රවණතාවක් පවතින බව දයාන් ජයතිලක නිරීක්ෂණය කරයි. කෙසේවෙතත්, සුළුතර ප්‍රජාවන්ගේ අපේක්ෂාවන් සහ කලාපීය භූ-දේශපාලනික බලපෑම් කළමනාකරණය කරගැනීමේදී මෙම තත්ත්වය ඉතා සංවේදී සාධකයක් විය හැකි බව ඔහුගේ අදහසයි.
ආර්ථික අර්බුදය සහ වාම විරෝධතාවල නැගීම
වත්මන් පරිපාලනයට එරෙහිව ප්‍රධාන විපක්ෂ කණ්ඩායම්වලට අමතරව, පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය (FSP) මූලික කරගත් ‘ජන අරගල සන්ධානය’ (PSA) මගින් තුන්වන දේශපාලන බලවේගයක් මතුවෙමින් පවතින බව ආචාර්යවරයා පෙන්වා දෙයි.
පසුගිය ඔක්තෝබර් 3 වනදා කොළඹදී පැවති විරෝධතා පාගමන නිදසුනක් ලෙස ගන්නා ඔහු, ආණ්ඩුවේ බදු ප්‍රතිපත්ති, භාණ්ඩ මිල ඉහළ යෑම සහ එදිනෙදා ජීවන වියදම් පීඩනය මුල්කරගෙන වාමාංශික පදනමකින් එල්ල වන මෙම මහජන පෙළගැස්ම ආණ්ඩුවට සැහැල්ලුවෙන් බැහැර කළ නොහැකි බව අවධාරණය කරයි.
ත්‍රස්ත විරෝධී පනත් කෙටුම්පත සහ මානව හිමිකම් අවදානම
යෝජිත ‘රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත’ (Protection of the State from Terrorism Bill) පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL) නිකුත් කර ඇති නිල වාර්තාව කෙරෙහිද ආචාර්ය දයාන් අවධානය යොමු කරයි.
එම නිරීක්ෂණවලට අනුව:
* ‘ත්‍රස්තවාදය’ යන්න අර්ථකථනය කිරීමේදී එහි විෂය පථය අතිශය පුළුල් වීමෙන් සාමකාමී මහජන උද්ඝෝෂණ, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග සහ ප්‍රකාශනයේ නිදහස සීමාවීමේ අවදානමක් පවතී.
* ආරක්ෂක නීති ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේදී පුරවැසි ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නිදහස සහ මානව හිමිකම් කෙරෙහි වන බලපෑම අවම වන පරිදි සංශෝධන ගෙන ඒම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආණ්ඩුකරණයකදී ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තහවුරු කරන අතරතුරම, සංහිඳියාව සහ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් රැකගැනීම කෙරෙහි සමබර ප්‍රවේශයකින් කටයුතු කිරීම ආණ්ඩුව ඉදිරියේ ඇති ප්‍රමුඛතම වගකීමක් බව ආචාර්ය දයාන් ජයතිලක සිය විග්‍රහය තුළින් පෙන්වා දෙයි.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්‍ර:
ආචාර්ය දයාන් ජයතිලකගේ විග්‍රහය: Daily FT - Columns
මානව හිමිකම් කොමිසමේ නිරීක්ෂණ වාර්තාව: Daily FT - Human Rights Commission Review