ලංගම සහ පෞද්ගලික බස් එකම පද්ධතියකට ගෙන GPS මඟින් කිලෝමීටරයට ගෙවන (Pay per Kilometer) ක්‍රමවේදයක අවශ්‍යතාව
මෙට්‍රෝ බස් සේවාව සහ පවතින ප්‍රවාහන අභියෝගය
ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික ප්‍රවාහන අර්බුදයට පිළියම් ලෙස නව මෙට්‍රෝ බස් රථ 104ක් හඳුන්වා දීම යහපත් ආරම්භයක් වුවද, සමස්ත පොදු ප්‍රවාහන පද්ධතියම කාර්යක්ෂම කිරීමට නම් බස් රථ 2,000ත් 3,000ත් අතර විශාල සමූහයක් (Fleet) පද්ධතියට එක්විය යුතු බව Advocata Plus ආයතනයේ ධනනාත් ප්‍රනාන්දු පෙන්වා දෙයි. දෛනිකව නගර වෙත ඇතුළු වන පෞද්ගලික වාහන සංඛ්‍යාව අවම කර පරිසර හිතකාමී සහ වේගවත් සේවාවක් ලබාදීමට නම් පොදු ප්‍රවාහනය ගුණාත්මක මට්ටමකට ඉහළ නැංවීම අත්‍යවශ්‍ය කෙරේ.
මේ සඳහා දැනට පවතින රූට් පර්මිට් (Route Permit) නීතිමය රාමුව සංශෝධනය කරමින් පෞද්ගලික බස් හිමියන්ට ද තම පර්මිට් මෙට්‍රෝ පර්මිට් බවට පරිවර්තනය කර ගැනීමට අවස්ථාව දිය යුතුය. විශේෂයෙන්ම පතුල පහත් (Low-floor) මෙට්‍රෝ බස් රථවල සිටගෙන ගමන් කිරීමට ඉඩ සැලසීම තුළින් ධාරිතාව වැඩි වී සේවාවේ ලාභදායිත්වය ඉහළ යන බව මෙහිදී සාකච්ඡා වේ.
පොදු ප්‍රවාහන ප්‍රතිසංස්කරණයේ ප්‍රධාන යෝජනා සහ ලක්ෂණ
| බස් රථ අවශ්‍යතාව: සමස්ත නාගරික අර්බුදයට විසඳුම් ලෙස බස් රථ 2,000 - 3,000ක සමූහයක් (Fleet)
| ආදායම් බෙදාහැරීම: GPS පදනම් කරගත් කිලෝමීටරයට ගෙවීමේ (Pay per Kilometer / Pool Payment) ක්‍රමය
| ඩිජිටල් ඒකාබද්ධතාව: Uber, PickMe, Helago සමඟ 'First/Last Mile' ප්‍රවාහන පහසුකම් එකම ඇප් එකකට සම්බන්ධ කිරීම
| ආදර්ශය: ටෙලිකොම් ක්ෂේත්‍රයේ තරඟකාරීත්වය සහ පෞද්ගලික ආයෝජන මඟින් ඒකාධිකාරය බිඳ හෙළූ ක්‍රමය
GPS පදනම් කරගත් ගෙවීම් සහ තරඟකාරී ධාවනය නතර කිරීම
පාරේ බස් රථ එකිනෙක තරඟ කරමින් අනතුරුදායක ලෙස ධාවනය කිරීම නතර කිරීමට නම්, සියලුම බස් රථ (ලංගම, මෙට්‍රෝ සහ පෞද්ගලික) එකම පොදු කළමනාකරණ සමාගම් පද්ධතියකට අනුයුක්ත කළ යුතුය. එහිදී GPS තාක්ෂණය මඟින් ධාවනය වන කිලෝමීටර ප්‍රමාණය ගණනය කර, එක්රැස් වන ගාස්තු පොදු අරමුදලකින් බෙදා දීමේ (Pool Payment) ක්‍රමවේදයක් සකස් කළ හැක.
මෙමඟින් රියදුරන් අතර පවතින අනවශ්‍ය තරඟකාරීත්වය නැති වී යන අතර, බස් රථ සේවකයන්ට ස්ථාවර මාසික ආදායමක් සහ ගෞරවනීය සේවා පරිසරයක් නිර්මාණය වේ. එමෙන්ම මගීන්ට ආරක්ෂිත, නිශ්චිත වේලාවට ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රවාහන සේවාවක් භුක්ති විඳීමට අවස්ථාව සැලසේ.
ඩිජිටල් ඒකාබද්ධතාව සහ නම්‍යශීලී සේවා පහසුකම්
නූතන ප්‍රවාහන අවශ්‍යතාවයන්ට ගැළපෙන පරිදි, Uber, PickMe, Helago වැනි සේවාවන් මෙට්‍රෝ බස් ජාලය සමඟ ඩිජිටල් ලෙස ඒකාබද්ධ කිරීමෙන් මගියෙකුට සිය නිවසේ සිට ගමනාන්තය දක්වා මුළු ගමනම එකම ජංගම යෙදවුමක් (App) හරහා සැලසුම් කරගත හැක. මෙය 'First/Last Mile' ලෙස හඳුන්වන අතර, බස් නැවතුම්පොළ දක්වා යාමට සහ බැස ගමනාන්තයට යාමට පවතින ප්‍රවාහන බාධා මෙයින් විසඳේ.
තවද, දීර්ඝ ගමන් සඳහා නිදාගෙන යා හැකි (Sleeper) බස්, Wi-Fi, ආහාර සහ වැසිකිළි පහසුකම් සහිත බස් රථ හඳුන්වා දෙමින් පහසුකම් අනුව ගාස්තු නම්‍යශීලී කිරීමට ඉඩ දිය යුතුය. අතීතයේ පැවති ස්ථාවර දුරකථන ඒකාධිකාරය පෞද්ගලික අංශයේ තරඟකාරීත්වය හරහා නිරාකරණය වූ ආකාරයටම, රජයේ බදු මුදල් මත පමණක් යැපෙන්නේ නැතිව පෞද්ගලික ආයෝජන දිරිගන්වමින් මෙම පොදු ප්‍රවාහන අර්බුදය කඩිනමින් විසඳාගත හැකි බව ද ධනනාත් ප්‍රනාන්දු පැහැදිලි කරයි.
