ඇතැමුන් එය "ජනප්‍රියවාදී දේශපාලනය" ලෙස හඳුන්වන අතර, තවත් පිරිසක් පවසන්නේ රට බංකොළොත්භාවයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ගොඩ නොනැඟුණු මොහොතක මෙය අත්‍යවශ්‍ය සහනයක් බවයි.
නමුත් මෙම සංවාදය දේශපාලන පක්ෂවලට සීමා කළහොත් අපට පෙනෙන්නේ කුඩා පින්තූරයකි. සැබෑ ප්‍රශ්නය වන්නේ, වෙළඳපොළට පමණක් ජනතාවගේ ජීවිත ආරක්ෂා කළ හැකිද, නැත්නම් සුබසාධන රාජ්‍යයක් තවමත් අත්‍යවශ්‍යද? යන්නයි.
1977දී ජේආර් ජයවර්ධන බලයට පැමිණියේ "ඇට අටක්" පිළිබඳ ප්‍රසිද්ධ දේශපාලන පොරොන්දුවක් සමඟය. එය හුදෙක් ආහාර පිළිබඳ පොරොන්දුවක් නොවීය. එය පැරණි රාජ්‍ය මැදිහත්වීමේ ආර්ථිකයෙන් වෙළඳපොළ මූලික කරගත් ආර්ථිකයක් වෙත ශ්‍රී ලංකාව ගෙනයාමේ දේශපාලන ප්‍රකාශනයක් විය.
ඉන් පසු වසර ගණනාවක් පුරා අපට කියා දෙන ලද්දේ වෙළඳපොළ සියල්ල නිවැරදි කරන බවය. තරඟය මිල අඩු කරන බවය. පෞද්ගලික අංශය කාර්යක්ෂම බවය. රාජ්‍යය කුඩා විය යුතු බවය. එම අදහස්වල යම් සත්‍යයක් තිබුණි. විවෘත ආර්ථිකය ආයෝජන ගෙන ආවේය. අපනයන වර්ධනය කළේය. යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කළේය.
එහෙත් ප්‍රශ්නයක් ඉතිරි විය. එම වර්ධනයේ ප්‍රතිලාභ සෑම පුරවැසියෙකුටම සමානව ලැබුණේද? ආර්ථික ඉතිහාසඥයන් සඳහන් කරන පරිදි සමාජය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙළඳපොළට භාර කළ විට සමාජය නැවතත් එය ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා ප්‍රතිචාර දක්වන බවයි. එය "ද්විවිධ චලනයක්" ලෙස හැඳින්වීය. වෙළඳපොළ පුළුල් වන තරමට ජනතාව රාජ්‍ය ආරක්ෂාව ඉල්ලා සිටීම වැඩිවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ අද සිදුවන්නේද එය නොවේද?
2022 ආර්ථික කඩාවැටීමෙන් පසු රටට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය සහාය ලැබුණද, සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය එක රැයකින් යථා තත්ත්වයට පත් නොවීය. උද්ධමනය අඩුවුවද ආහාර මිල ඉහළය. වැටුප්වල සැබෑ වටිනාකම තවමත් පහත වැටී ඇත. රාජ්‍ය සේවකයා පමණක් නොව, පෞද්ගලික අංශයේ සේවකයාද, විශ්‍රාමිකයාද, දෛනික වැටුප් ලබන්නාද ජීවන වියදම සමඟ සටන් කරයි.
එවැනි පසුබිමක සහල් කිලෝ 20ක් ණය පදනම මත ලබාදීම ජනතාව රජය මත යැපීමට සැලැස්වීමක් ලෙස පමණක් අර්ථ දැක්වීම සාධාරණ නොවේ. එය පවුලක ආහාර සුරක්ෂිතතාව තාවකාලිකව ආරක්ෂා කිරීමට ගත් සීමිත පියවරක් ලෙසද බැලිය හැකිය.
ආර්ථික විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දියහැකි පරිදි වෙළඳපොළ සෑම අවස්ථාවකම ස්වයංක්‍රීයව සමතුලිත නොවෙයි. විශේෂයෙන් ආර්ථික අර්බුදවලදී රාජ්‍යය මැදිහත් විය යුතුය. එසේ නොවුවහොත් වෙළඳපොළේ දුර්වලයන් වැඩිම හානියට පත්වේ.
අනෙක් අතට සංවර්ධනය යනු ආදායම වැඩි කිරීම පමණක් නොව, මිනිසුන්ට ගෞරවනීය ජීවිතයක් ගත කිරීමේ හැකියාව පුළුල් කිරීමයි. ආහාර සුරක්ෂිතතාව, සෞඛ්‍යය, අධ්‍යාපනය සහ මූලික අවශ්‍යතා ඒ සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වේ.
එබැවින් සුබසාධනය යනු දුර්වල ආර්ථිකයක ලකුණක් නොවේ. එය ශිෂ්ට සමාජයක ලකුණකි. අද ලෝකයේ ඉහළම ජීවන තත්ත්වයන් ඇති රටවල් බොහොමයක් වෙළඳපොළ ආර්ථිකය සමඟම ශක්තිමත් සුබසාධන ක්‍රම පවත්වාගෙන යයි. එම රටවල් වෙළඳපොළ ප්‍රතික්ෂේප නොකරයි. එහෙත් වෙළඳපොළට මිනිසාට වඩා ඉහළ ස්ථානයක්ද නොදෙයි.
ඇත්ත වශයෙන්ම අද අප විවාද කළ යුත්තේ "සහල් කිලෝ 20 දීම" ගැන නොවේ. මිනිසුන්ට එවැනි සහනයක් අවශ්‍ය වන ආර්ථිකයක් අප ගොඩනඟා ඇත්තේ ඇයිද යන්න ගැනයි. වසර හතළිහකට ආසන්න කාලයක් ක්‍රියාත්මක කළ විවෘත ආර්ථිකය සියලු දෙනාටම ආරක්ෂිත ජීවිතයක් ලබා දුන්නේ නම්, අද මෙවැනි සංවාදයක් ඇති නොවිය යුතුය.
ඒ සමඟම තවත් කරුණක් පැහැදිලි කළ යුතුය. සුබසාධනය කිසිවිටෙකත් දේශපාලන ප්‍රචාරක මෙවලමක් නොවිය යුතුය. එය විනිවිදභාවයෙන්, ඉලක්කගතව, මූල්‍යමය වශයෙන් තිරසාරව ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය. එසේ නොමැති නම් සුබසාධනයම ආර්ථික අර්බුදයක් බවට පත්විය හැකිය.
නමුත් එම අවදානම නිසාම සුබසාධනය සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැක. විශේෂයෙන්ම අර්බුදයකින් ගොඩ එන සමාජයක රාජ්‍යයේ පළමු වගකීම වන්නේ වෙළඳපොළ ආරක්ෂා කිරීම නොව, මිනිසුන් ආරක්ෂා කිරීමය.
අද අපට අවශ්‍ය වන්නේ "ඇට අට" වැනි දේශපාලන සටන් පාඨ නොවේ. "සහල් කිලෝ 20" වැනි තාවකාලික සහනද සදාකාලික විසඳුම් නොවේ. අපට අවශ්‍ය වන්නේ වෙළඳපොළේ කාර්යක්ෂමතාවත්, සමාජ සාධාරණත්වයත් සමබර කරගත් ආර්ථික දර්ශනයකි.
රටක ශ්‍රේෂ්ඨත්වය මැනෙන්නේ එහි ධනවතුන්ගේ ධනයෙන් නොව, සාමාන්‍ය පුරවැසියාට බියෙන් තොරව, කුසගින්නෙන් තොරව සහ ගෞරවයෙන් ජීවත් විය හැකිද යන්න මතය. ඒ අර්ථයෙන් බලන විට, සුබසාධනය යනු වියදමක් නොව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේම ආයෝජනයකි.
(සටහන | ආචාර්ය අතුලසිරි සමරකෝන්)
Digital creator
Lecturer at Open University of Sri Lanka
Former Teaching assistant at University of Colombo
smasa@ou.ac.lk
(උපුටා ගැනීම - Athulasiri Samarakoon ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්..)
