* ශ්‍රී ලංකාවේ සංගීත විචාර කලාවේ හිඩැස සහ ප්‍රේමයේ අර්ථය අලුත් කිරීම ගැන 'ස්මාර්ට් කැෂුවල්' වැඩසටහනේදී සංවාදයක්
ශ්‍රී ලාංකේය සංගීත ක්ෂේත්‍රය යනු හුදු විනෝදාස්වාදය සපයන ශ්‍රව්‍ය මාධ්‍යයක් හෝ කලාත්මක ප්‍රකාශනයක් පමණක් නොව, එය මෙරට ජාතික රාජ්‍යය ගොඩනැගීම, පන්ති අරගලය සහ විවෘත වෙළඳපොළ ආර්ථිකය සමඟ බද්ධ වූ සංකීර්ණ දේශපාලනික හා සමාජයීය ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයක් බව දේශපාලන හා සංස්කෘතික විචාරක දීප්ති කුමාර ගුණරත්න පවසයි.
'ගරාජ් ප්‍රඩක්ෂන් හවුස්' නිෂ්පාදනයක් ලෙස TV සුප්‍රීම් නාලිකාව ඔස්සේ විකාශය වන 'Ideas Front Smart Casual' වැඩසටහනට එක්වෙමින්, ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී නාරද බක්මීවැව සමඟ පැවති විශේෂ සාකච්ඡාවකදී ඔහු මේ බව සඳහන් කළේය. නිහාල් පීරිස්ගේ සංස්කරණයෙන් එළිදැක්වුණු "අමරදේවලා, නන්දා මාලනීලා, රූකාන්තලා සහ අපි" කෘතියේ එන ඓතිහාසික පසුබිමද මෙම සාකච්ඡාවට පාදක වී තිබිණි.
නූර්තියෙන් ඇරඹි ගමන සහ ජාතික රාජ්‍යයේ අනන්‍යතාව
විසිවන සියවසේ මුල් භාගයේ කොළඹ නාගරික අවකාශය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පැවති නූර්ති නාට්‍ය සහ දකුණු ඉන්දීය කර්ණාටක සංගීත ආභාසය, පශ්චාත්-නිදහස් යුගයේදී උත්තර භාරතීය රාගධාරී සම්ප්‍රදාය දෙසට හැරවීමේ ඓතිහාසික පසුබිම මෙහිදී විග්‍රහයට ලක්විය. සුනිල් ශාන්තයන් විසින් මතු කළ දේශීය සංගීත අනන්‍යතාව පිළිබඳ සංකල්පය, පසුව ඩබ්ලිව්. ඩී. අමරදේවයන් ප්‍රමුඛ පිරිස විසින් ගුවන්විදුලි සංස්ථාව ඔස්සේ ආයතනගත කළ බව දීප්ති කුමාර ගුණරත්න පෙන්වා දුන්නේය.
මෙම සංස්කෘතික ක්‍රියාවලිය 1956 බණ්ඩාරනායක දේශපාලන පරිවර්තනය හා ජාතික අනන්‍යතාව ගොඩනැගීමේ දෘෂ්ටිවාදයට සෘජුවම බද්ධ වූවක් බවත්, එමඟින් මෙරට සිංහල සමාජයේ පොදු රසවින්දනය එක්තරා ආකාරයක සමජාතීයකරණයකට ලක්වූ බවත් ඔහු පැහැදිලි කළේය.
සමාජ අර්බුදය හා 'විරෝධාකල්ප' ගීත ප්‍රවාහය
1980 දශකයේ අගභාගයේ මෙරට පැවති සමාජ හා දේශපාලන නොසන්සුන්තාවන් සමඟ සංගීත ක්ෂේත්‍රය තුළ ප්‍රබල හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සනිටුහන් වූ බව මෙම සංවාදයේදී අවධාරණය කෙරිණි. නන්දා මාලනී, ගුණදාස කපුගේ සහ මහාචාර්ය සුනිල් ආරියරත්න වැනි කලාකරුවන්ගේ නිර්මාණ ඔස්සේ ගම්බද පීඩිත තරුණ ප්‍රජාවගේ පන්ති අභිලාෂයන් හා විරෝධය සංගීතමය ප්‍රකාශනයක් ලෙස කරළියට පැමිණි ආකාරය මෙහිදී සාකච්ඡා විය.
සමාජ පරිවර්තනයකදී පවතින සම්ප්‍රදායික රාමුව බිඳහෙළීමේ ගාමක බලවේගයක් ලෙස කලාව සහ එවකට පැවති සමාජ පසුබිම එකිනෙක ඡේදනය වූ ආකාරය පිළිබඳව දේශපාලන අධ්‍යයනයන් මඟින් තවදුරටත් ගැඹුරින් කියවාගත යුතු බව ඔහුගේ අදහස විය.
'පීචං-ප්‍රබුද්ධ' සංවාදයෙන් පසු විවෘත වෙළඳපොළට යටවීම
1990 දශකයේදී මෙරට විකල්ප ධාරාවේ විචාරකයන් විසින් මතු කරන ලද “පීචං-ප්‍රබුද්ධ” සංවාදය හරහා, එතෙක් පැවති සම්භාව්‍ය හා ප්‍රභූවාදී සංගීත ආධිපත්‍යය විමසුමට ලක්වූ බවත්, ඒ සමඟ ජනප්‍රිය සංස්කෘතියට නව මානයක් එකතු වූ බවත් සාකච්ඡාවේදී අනාවරණය විය.
කෙසේ වෙතත්, පසුකාලීනව පෞද්ගලික නාලිකා සහ දැඩි වාණිජකරණය හමුවේ සංගීතය හුදෙක් වෙළඳපොළ තර්කනය මත තීරණය වන නිෂ්පාදනයක් බවට පත්වූ බව විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිර්මාණාත්මක අර්ථය දෙවැනි තැනට පත්ව, මහා පරිමාණ ප්‍රසංග සහ ආර්ථිකමය ප්‍රතිලාභ මූලික කරගත් සංස්කෘතියක් බිහිවීමේ ප්‍රවණතාවක් නිර්මාණය වී ඇති බවද මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරිණි.
සංගීත විද්‍යාත්මක විචාරයක අවශ්‍යතාව සහ ආදරයේ අර්ථය
වර්තමානයේ සිනමාව හෝ සාහිත්‍යය සම්බන්ධයෙන් විචාරකයින් ක්‍රියාකාරී වුවද, සංගීතය විද්‍යාත්මකව සහ න්‍යායිකව (Musicology) විග්‍රහ කළ හැකි ගැඹුරු විචාර කලාවක පැහැදිලි හිඩැසක් මෙරට පවතින බව දීප්ති කුමාර ගුණරත්න අවධාරණය කළේය. මෙරට ගීත ක්ෂේත්‍රය තුළ එකම ආකෘතීන් නැවත නැවත නිෂ්පාදනය වීමට මෙම න්‍යායික හිඩැසද හේතුවක් වී ඇති බව ඔහු සඳහන් කරයි.
එමෙන්ම, සාම්ප්‍රදායික ගීත සාහිත්‍යය තුළ බොහෝවිට මතු කෙරෙන විරහව හෝ හුදු මතකයන්ගෙන් ඔබ්බට ගොස්, ප්‍රේමය යනු අනෙකාගේ පැවැත්ම හා විමුක්තිය වෙනුවෙන් කැපවන සංකල්පීය මානයක් දක්වා රැඩිකල්කරණය විය යුතු බවද ඔහු පෙන්වා දුන්නේය. 21 වන සියවසට ගැළපෙන නව සංගීතමය සහ දාර්ශනික පිබිදීමක් ඇති කිරීමට නම්, ලාංකේය සංගීතයේ ඓතිහාසික හා දේශපාලනික පරිණාමය නිවැරදිව කියවා ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය සාධකයක් බව දීප්ති කුමාර ගුණරත්න මෙහිදී වැඩිදුරටත් පැහැදිලි කළේය.
Ideas front වෙනුවෙන් 'ගරාජ් ප්‍රඩක්ෂන් හවුස්' විසින් නිෂ්පාදනය කරන 'ස්මාර්ට් කැෂුවල්' රුපවාහිනී වැඩසටහන සෑම අඟහරුවාදා දිනකම රාත්‍රී 9.30 ට TV සුප්‍රීම් රුපවාහිනිය ඔස්සේ විකාශය කෙරෙන අතර ඊට සමගාමිව ඩයලොග් TV ( 12 ) හා පියෝ TV ( 122) නාලිකා ඔස්සේ විකාශය වේ,
