ඉල්ලුම සහ සැපයුම මත පදනම් වූ නිදහස් වෙළඳපොළ මූලධර්ම ඔස්සේ පමණක් සහල් මිල තීරණය විය යුතු බවට ගොඩනැඟෙන තර්කය න්‍යායාත්මකව (Theoretically) ආකර්ෂණීය වුව ද, ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික යථාර්ථය, වෙළඳපොළ ව්‍යුහය සහ වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ජනවරම යන ප්‍රායෝගික සාධක මත තබා විශ්ලේෂණය කිරීමේ දී, එම තර්කයේ ඇති ඌනතා සහ දේශපාලනික පරස්පරතා මනාව පැහැදිලි වේ.
සහල්: හුදු වෙළඳ භාණ්ඩයක් ද? මිල අනම්‍ය (Price Inelastic) අවශ්‍යතාවක් ද?
ප්‍රථමයෙන් ම තේරුම් ගත යුතු ආර්ථික විද්‍යාත්මක කරුණ නම්, ලාංකිකයන්ගේ ප්‍රධාන ආහාරය වන බත් සඳහා ඇති ඉල්ලුම 'මිල අනම්‍ය' (Price Inelastic Demand) එකක් බව ය. එනම්, මිල ඉහළ ගිය පමණින් පාරිභෝගිකයන්ගේ ඉල්ලුම ඊට සමානුපාතිකව අඩු වන්නේ නැත. එය හුදු වෙළඳපොළ භාණ්ඩයක් (Commodity) පමණක් ම නො ව, ජනතාවගේ ජානවලට සහ සංස්කෘතියට බද්ධ වූ ජීවන රටාවේ ප්‍රධාන ම අංගයකි.
නිදහස් වෙළඳපොළ න්‍යායවාදීන් කල්පනා කරන පරිදි, සහල් මිල ඉහළ යන විට පාන් හෝ වෙනත් ආදේශක වෙත ක්ෂණිකව මාරු වීමට මෙරට පාරිභෝගිකයාට නො හැකි ය. මෙවැනි අත්‍යවශ්‍ය භාණ්ඩයක් හුදෙක් වෙළඳපොළ උච්චාවචනයන්ට සහ ලාභ අරමුණු කර ගත් සැපයුම්කරුවන්ගේ අත්තනෝමතික තීරණවලට යටත් කිරීමෙන් සිදු වන්නේ පාරිභෝගිකයා දැඩි සූරාකෑමකට ලක් වීම ය.
යැපුම් කෘෂිකර්මාන්තය සහ ලාභය පෞද්ගලීකරණය කිරීමේ ඛේදවාචකය
ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකර්මාන්තය කිසි සේත් ම පූර්ණ ධනවාදී හෝ වාණිජමය ආකෘතියක් (Commercial Farming) ගන්නේ නැත. ශ්‍රම බලකායෙන් 27%ක පමණ ප්‍රතිශතයක් සෘජුව ම කෘෂිකර්මාන්තයේ නියැළෙති. ඉන් අතිබහුතරය යැපුම් මට්ටමේ (Subsistence farming) ගොවීහු වෙති. සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, මෙරට වී ගොවීන්ගෙන් 70%කටත් වඩා වැඩි පිරිසකට ඇත්තේ හෙක්ටයාර 1කට (අක්කර 2.5) වඩා අඩු කුඩා ඉඩම් කට්ටි ය. මෙවැනි ඛණ්ඩනය වූ කුඩා ඉඩම් හිමියන් පිරිසක් 'ධනවාදී වාණිජ ව්‍යවසායකයන්' ලෙස සලකා නිදහස් වෙළඳපොළ තරගයකට ඇද දැමීම විද්‍යාත්මක මුළාවකි.
අනෙක් අතට, ලංකාවේ වී ගොවිතැන කිසි දිනෙක රාජ්‍ය මැදිහත්වීමෙන් තොරව ස්වාධීනව පැවති කර්මාන්තයක් නොවේ. සිංහල රජවරුන්ගේ හා යටත් විජිත පාලන කාලයෙන් පසුව, ඩී. එස්. සේනානායක යුගයේ ගොවි ජනපද ව්‍යාපාර හරහා නොමිලේ ඉඩම් ලබා දීම, දැවැන්ත වාරිමාර්ග ව්‍යාපාර හරහා ජලය සැපයීම සහ දශක ගණනාවක් පුරා රජය විසින් ලබා දෙන රුපියල් බිලියන ගණනක පොහොර සහනාධාර මත මෙම කර්මාන්තය යැපේ. එබැවින්, වී ගොවිතැන යනු ගොවියාගේ හුදු පෞද්ගලික ව්‍යවසායක් නො ව, සමස්ත ජාතියේ ම බදු මුදලින් නඩත්තු වන "පොදු නිෂ්පාදනයකි" (Public Good).
ආර්ථික විද්‍යාත්මකව බැලූ කල, නිෂ්පාදන පිරිවැය (පොහොර, ජලය, ඉඩම්) රජය හෙවත් මහජනතාව විසින් දරන (Socializing costs) කර්මාන්තයක, අවසන් ප්‍රතිඵලය සහ ලාභය පමණක් පෞද්ගලික වෙළඳපොළේ නීතිවලට යටත් කර කතිපයාධිකාරී (Oligopoly) මෝල් හිමියන්ට ලාභය පෞද්ගලීකරණය (Privatizing profits) කර ගැනීමට ඉඩ හැරීම කිසි සේත් ම යුක්ති සහගත නැත.
කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිසංස්කරණවල ප්‍රායෝගිකත්වය
ඇඩ්වොකාටා වැනි ආයතන යෝජනා කරන පූර්ණ විවෘත වෙළඳපොළ මූලධර්ම කෘෂිකර්මාන්තය තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමට නම්, කෘෂිකර්මාන්තයේ පූර්ණ ව්‍යුහාත්මක ප්‍රතිසංස්කරණයක් (Structural Reforms) පළමුව සිදු කළ යුතු ය. එනම්, ගොවීන්ට ලබා දෙන සියලු සහනාධාර කප්පාදු කිරීම, මහා පරිමාණ වාණිජ ගොවිතැනට ඉඩ සැලසීම සඳහා කුඩා ඉඩම් කට්ටි ධනපතියන් අතට පත් වීමට ඉඩ හැරීම (Land consolidation) සහ යැපුම් ගොවීන් කෘෂිකර්මාන්තයෙන් පන්නා දමා කර්මාන්ත අංශයේ ශ්‍රමිකයන් බවට පත් කිරීම ය. රාජ්‍ය මැදිහත්වීම හරහා ගොවියාත් සුබසාධනය කරමින්, අවසන් නිෂ්පාදනය (සහල්) විකිණීමේ දී පමණක් නිදහස් වෙළඳපොළ න්‍යායන් බලාපොරොත්තු වීම ප්‍රායෝගික නො වන මනෝරාජික සිහිනයකි. එයින් සිදු වන්නේ අතරමැදි මාෆියාවකට වෙළඳපොළ හසුරුවන්නට ඉඩ සැලසීම පමණි.
ජවිපෙ දේශපාලන භාවිතාව, ජනවරම සහ වගකීම
මෙම සංවාදයේ වඩාත් ම තීරණාත්මක දේශපාලන සාධකය වන්නේ වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දේශපාලන මතවාදය සහ ඔවුන්ට ලැබී ඇති ජනවරම ය. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ (ජවිපෙ / ජාතික ජන බලවේගය) සිය දේශපාලන ඉතිහාසය පුරාවට ම ඉහත කී නව-ලිබරල්, ධනවාදී කෘෂිකාර්මික ප්‍රතිසංස්කරණවලට දැඩි ලෙස විරුද්ධ විය. ඔවුහු හැමදාමත් යැපුම් ගොවීන්ගේ සහ පාරිභෝගිකයන්ගේ සුබසාධන ඉල්ලීම් වෙනුවෙන් උද්දේශනය කළහ.
ජවිපෙ කෘෂිකාර්මික හා ආර්ථික සංකල්පය අතිශයින් ම රාජ්‍ය-මැදිහත්වීම (State Interventionism) මත පදනම් වූවකි. එනම්, රජය විසින් ගොවියාට පොහොර සහ සහනාධාර සැපයීම, වී අස්වනු රජයේ වී අලෙවි මණ්ඩලය (PMB) හරහා සහතික මිලකට මිල දී ගැනීම, රජය සතු හෝ සමුපකාර මෝල් හරහා සහල් බවට පත් කිරීම සහ සතොස/සමුපකාර හරහා සහන මිලට පාරිභෝගිකයාට ලබා දීම ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශිත ආර්ථික මොඩලය විය. ජනතාව ඔවුන්ට බලය ලබා දුන්නේ කෘෂිකර්මාන්තය සම්බන්ධයෙන් වූ මෙම වාමාංශික, රාජ්‍ය මැදිහත්වීමේ ප්‍රතිපත්තිය ක්‍රියාත්මක කිරීම වෙනුවෙනි. එසේ නො මැතිව ඇඩ්වොකාටා ආයතනය පවසන ආකාරයේ වෙළඳපොළට මිල තීරණය කිරීමට ඉඩ හැර අහක බලා ගෙන සිටීමේ ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට ඔවුන්ට කිසිදු දේශපාලන හෝ සදාචාරාත්මක ජනවරමක් ලැබී නොමැත.
වාමාංශික ප්‍රතිපත්තිවල සැබෑ විභවය උරගා බැලීම
සහල් මිල යනු හුදෙක් ආර්ථික විද්‍යාත්මක සමීකරණයක් නො වේ. එය රටේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව (Food Security) සහ දේශපාලන වගකීම පිළිබඳ බරපතළ ගැටලුවකි. අඩුවෙන් නිපදවා වැඩි ලාභයක් ලැබීමටත්, කෘත්‍රිම හිඟයන් මවා මිල ඉහළ දැමීමටත් මාෆියාවකට (Oligopoly) හැකියාව ඇති වෙළඳපොළක් කිසි දිනෙක "නිදහස් වෙළඳපොළක්" වන්නේ නැත.
මෙම රාජ්‍ය මැදිහත්වීමේ ව්‍යුහය සහ වමට බර සුබසාධනවාදී ක්‍රමය පෞද්ගලික ව අප ප්‍රතික්ෂේප කළ හැකි වුව ද, යථාර්ථය නම් ජවිපෙ ප්‍රමුඛ ආණ්ඩුව බලය ගත්තේ මෙම ක්‍රමය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරන බවට සහතික වෙමිනි. එබැවින් තමන්ට ලැබුණු ජනවරමට ගරු කරමින්, ගොවියාටත් පාරිභෝගිකයාටත් සාධාරණත්වය ඉටු වන පරිදි දැඩි රාජ්‍ය මැදිහත්වීමකින් යුතු ව සහල් වෙළඳපොළ නියාමනය කිරීම වත්මන් රජයේ අත්හළ නො හැකි වගකීමකි. ඔවුහු ගොවීන්ට සහ පාරිභෝගිකයන්ට දුන් එම පොරොන්දු ප්‍රායෝගිකව ඉටු කරන තෙක් අප මෙම ආණ්ඩුවට ඒ සඳහා අවකාශය ලබා දිය යුතු ය. එසේ ඔවුන් තම ප්‍රකාශිත ආර්ථික මොඩලය තුළ අසමත් වන්නේ නම්, ඉන් ගම්‍ය වන්නේ හුදෙක් එක් රජයක අසමත් වීමක් නො ව, ඔවුන් මෙතෙක් කල් උද්දේශනය කළ ඊනියා වාමාංශික හා සුබසාධනවාදී ප්‍රතිපත්ති සමස්තයක් ලෙස ම න්‍යායාත්මකව සහ ප්‍රායෝගිකව අසාර්ථක බව තහවුරු වීම ය. එතෙක්, තමන් යෝජනා කළ ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වගකීමෙන් පලා යාමට ආණ්ඩුවට කිසිදු අයිතියක් නැත.
(සටහන | අජිත් පැරකුම් ජයසිංහ)
Creative Content Consultants
ajithperakum@gmail.com
උපුටා ගැනීම - Ajith Parakum ෆේස්බුක් පිටුවෙන්..
2026 ජුනි 25
