ලෝකයේ තාක්ෂණික බලය අල්ලා ගැනීමට අමෙරිකාව සහ චීනය අතර ඇති සීතල යුද්ධය අලුත් වටයකින් කරළියට පැමිණ තිබේ. ඒ, අමෙරිකාවේ අසාදු ලේඛනයට (Blacklist) ඇතුළත් කර ඇති චීන විශ්වවිද්‍යාලයක්, අමෙරිකානු 'Nvidia' සමාගමේ අති නවීන කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) චිප් මිලදී ගෙන ඇති බවට අනාවරණය වීමත් සමඟයි.
රොයිටර් පුවත් සේවය හෙළි කරන පරිදි, චීන මහජන විමුක්ති හමුදාව (PLA) සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වන චීනයේ වයඹදිග පොලිටෙක්නික් විශ්වවිද්‍යාලය (Northwestern Polytechnical University) පසුගිය ඔක්තෝබර් මාසයේදී Nvidia H200 චිප් දෙකක් මිලදී ගෙන ඇත.
තහංචි මගහැරියේ කොහොමද?
2026 ජනවාරි මාසයේ සිට අමෙරිකානු රජය ඇතැම් H200 චිප් චීනයට අපනයනය කිරීමට සීමිත අවසරයක් ලබා දී තිබුණද, අසාදු ලේඛනගත හමුදා සබඳතා ඇති ආයතනවලට එම තහනම තවමත් දැඩිව ක්‍රියාත්මක වේ.
එවැනි පසුබිමක, මෙම විශ්වවිද්‍යාලය සෘජුවම අමෙරිකානු සමාගම වෙනුවට චීනය තුළම පිහිටි 'Shaanxi Bosuan Network Technology' නැමැති අතරමැදි සැපයුම්කරුවෙකු හරහා යුවාන් 874,700ක (ඩොලර් 123,000ක් පමණ) මුදලකට මෙම චිප් ලබාගෙන ඇති බව චීන ප්‍රසම්පාදන වාර්තා පෙන්වා දෙයි.
කවුද මේ විශ්වවිද්‍යාලය? මිසයිල, ප්‍රහාරක ගුවන් යානා සහ චන්ද්‍රිකා පිළිබඳ පර්යේෂණ කරන මෙම ආයතනය 2001 වසරේ සිටම අමෙරිකානු වෙළෙඳ තහංචි ලැයිස්තුවේ සිටී.
ඇයි මේ චිප් මෙතරම් වැදගත්? Nvidia H200 යනු අතිශය සංකීර්ණ AI පද්ධති පුහුණු කිරීමට යොදාගන්නා ලොව බලවත්ම පරිගණක චිප් විශේෂයකි.
චිප් මිලදී ගැනීමෙන් නොනැවතුණු මෙහෙයුම
මෙම විශ්වවිද්‍යාලය චිප් මිලදී ගැනීමට අමතරව, තවත් චීන සමාගම් හරහා H200 සහ තහනම් කරන ලද A100 වැනි චිප් සවිකළ පරිගණක පද්ධති කුලියට ගෙන භාවිත කිරීමටද ගිවිසුම් පහක් අත්සන් කර තිබේ.
රොයිටර් පුවත් සේවය විසින් සිදුකළ වාර්තා 26ක විමර්ශනයකින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ ෂෙන්සෙන්, වූහාන් සහ බෙයිහාන් වැනි තවත් ප්‍රමුඛ චීන විශ්වවිද්‍යාල කිහිපයක්ම දේශීය අතරමැදියන් හරහා මෙම තහනම් අමෙරිකානු තාක්ෂණය ලබාගෙන ඇති බවයි.
විදෙස් වෙළෙඳපොළෙන් හෝ තුන්වන පාර්ශ්වීය රටවල් හරහා චීනය තුළට මෙම චිප් ගලා එන රහසිගත ජාලයක් පවතින බවද එම වාර්තා පෙන්වා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, Nvidia සමාගම, අදාළ විශ්වවිද්‍යාල හෝ අමෙරිකානු වාණිජ දෙපාර්තමේන්තුව මේ පිළිබඳව අදහස් දැක්වීමෙන් වැළකී සිටී.
වොෂින්ටනයේ දේශපාලන උණුසුම ඉහළට
මෙම හෙළිදරව්වත් සමඟ Nvidia සමාගමේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී ජෙන්සන් හුවාන්ග් (Jensen Huang) වෙත අමෙරිකානු කොංග්‍රස් මණ්ඩලයෙන් දැඩි පීඩනයක් එල්ල වී ඇත. චීනයට චිප් අපනයනය කිරීමේ නීති ලිහිල් කරන ලෙස ඔහු දිගින් දිගටම බලපෑම් කරමින් සිටියේය.
චීනයට මෙම තාක්ෂණය ලැබීමෙන් ඔවුන්ගේ යුද ශක්තිය සහ බුද්ධි අංශ පද්ධති වේගයෙන් දියුණු වනු ඇතැයි අමෙරිකානු නීති සම්පාදකයෝ බිය පළ කරති.
මේ අතර, චීන බුද්ධි අංශ නියෝජිතයෙකු බවට සැකකෙරෙන ව්‍යාපාරික හවුල්කරුවෙකු සමඟ ජෙන්සන් හුවාන්ග් සබඳතා පැවැත්වූ බවට එල්ල වී ඇති චෝදනාද වොෂින්ටනයේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ. ඒ අනුව, අමෙරිකානු කොංග්‍රස් මණ්ඩලයේ ප්‍රධාන කමිටු සභාපතිවරුන් තිදෙනෙකු නොවැම්බර් 18 වන දා මේ පිළිබඳව කරුණු විමසීමට ඔහුව කැඳවා ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.
මෙම ගනුදෙනුව ගැන ඔබ දැනගත යුතුම කරුණු 3ක්
ප්‍රශ්නය: අමෙරිකාව තහනම් කර තිබියදීත් චීනයට මේ චිප් ලැබුණේ කෙසේද?
පිළිතුර: Nvidia සමාගම සෘජුවම චීන හමුදා සබඳතා ඇති ආයතනවලට චිප් විකුණන්නේ නැත. ඒ වෙනුවට වෙනත් රටවල් හරහා චීනයට පැමිණෙන චිප්, චීනයේම පිහිටි කුඩා අතරමැදි සමාගම් විසින් මෙම විශ්වවිද්‍යාලවලට අලෙවි කර ඇත.
ප්‍රශ්නය: Nvidia සමාගමේ ප්‍රධානියා චීනයට චිප් විකිණීමට පක්ෂපාතී ඇයි?
පිළිතුර: අමෙරිකානු තාක්ෂණය චීනයට ලබා දීමෙන් චීනය දිගටම අමෙරිකානු තාක්ෂණය මත යැපෙනු ඇති බවත්, චීනය තමන්ගේම තාක්ෂණයක් නිපදවීම එයින් වැළකෙන බවත් ඔහුගේ මතයයි.
ප්‍රශ්නය: ඉදිරියේදී කුමක් සිදුවිය හැකිද?
පිළිතුර: චිප් අපනයනය කිරීමෙන් පසු ඒවා තිබෙන්නේ කොතැනදැයි නිරීක්ෂණය කිරීමේ (Chip-tracking) නව නීති සහ දැඩි සීමා පැනවීමට අමෙරිකානු රජය ඉදිරියේදී කටයුතු කරනු ඇත.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳිය
Chinese university bought Nvidia H200 chips despite US blacklist