බිලියන 2,286ක සීමාව සහ වාර්ෂික ඉලක්කය
වසර නිමාවීමට මාස දෙකකටත් වඩා ඉතිරිව තිබියදී, ශ්‍රී ලංකා රේගුව සිය 2026 වාර්ෂික ආදායම් ඉලක්කය වූ රුපියල් බිලියන 2,207 සීමාව පහසුවෙන්ම පසුකර තිබේ. ඔක්තෝබර් 21 වනදා වන විට භාණ්ඩාගාරයට බැරවී ඇති මුළු ආදායම රුපියල් බිලියන 2,286.1කි.
මෙය නියමිත පූර්ණ වාර්ෂික ඉලක්කයට වඩා රුපියල් බිලියන 79.1ක කැපීපෙනෙන අතිරික්තයකි. ඔක්තෝබර් මුල් දින විසිඑක තුළ පමණක් උපයා ඇති මුදල රුපියල් බිලියන 152.8ක් වන අතර, සැප්තැම්බර් දක්වා අඛණ්ඩව මාස නවයක් පුරා මාසික ඉලක්ක අභිබවා යාමට රේගුව සමත් විය.
වාහන ආනයන බදු මත රැඳුණු ආදායම් රැල්ල
මෙම ආදායම් වර්ධනය ආයතනික කාර්යක්ෂමතාවයේ සුවිශේෂී පිම්මක් ලෙස බාහිරින් දිස්වුවද, එහි සැබෑ පදනම පිළිබඳ සංඛ්‍යාලේඛන පසුගිය සැප්තැම්බරයේදී ක්‍රම සහ විධි පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව හමුවේ අනාවරණය විය.
ජුනි 30 වන විට මෙරටට ගෙන්වා තිබූ වාහන 316,000ක් හරහා උපයාගත් බදු මුදල රුපියල් බිලියන 512.5කි. ඉන් රුපියල් බිලියන 386.7ක්ම සෘජුවම මෝටර් රථ ආනයනයෙන් උපයාගත් ආදායමයි.
ධාරිතාව 1,000cc ට අඩු කුඩා පෙට්‍රල් කාර් රථ මඟින් පමණක් භාණ්ඩාගාරයට ගලා ආ මුදල රුපියල් බිලියන 137.4ක් වන අතර, එය සමස්ත රේගු ආදායමෙන් සියයට 9.96ක දැවැන්ත කොටසකි.
විදේශ විනිමය අර්බුදයෙන් පසු වාහන ආනයන තහනම ඉවත් කිරීමත් සමඟ, 2025 පෙබරවාරියේ සිට පැනවූ සියයට 50ක රේගු ආනයන බදු අධිභාරය මෙම ආදායම් පිපිරුමට මුල් විය. වාහන ගෙන්වීම යළි ඇරඹීමෙන් පමණක් රුපියල් බිලියන 428ක බදු ආදායමක් පුරෝකථනය කර තිබූ බව රජයේ මුදල් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව (COPF) මීට පෙර පෙන්වා දී තිබිණි.
කාර්යක්ෂමතාව මනින ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ කොන්දේසි
බදු ආදායම් ඉලක්ක සපුරාගැනීමෙන් ඔබ්බට යමින්, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) අවධාරණය කරන්නේ රේගුවේ අභ්‍යන්තර කාන්දුවීම් වැළැක්වීමේ පරිපාලන ප්‍රතිසංස්කරණ කඩිනම් කරන ලෙසයි.
2026 මාර්තු සමාලෝචනයේදී ප්‍රමුඛතා ලෙස නම් කළ කරුණු අතරට කොළ පැහැති මාර්ගය (Green Channel) හරහා භාණ්ඩ නිෂ්කාශනය සියයට 80 දක්වා ඉහළ දැමීම, මුහුණට මුහුණ කෙරෙන ලේඛන පරීක්ෂාව නතර කිරීම සහ මුළුමනින්ම කඩදාසි රහිත ප්‍රකාශන ක්‍රමවේදයකට මාරුවීම ඇතුළත්ය.
ව්‍යාපාරිකයන් සහ නිලධාරීන් අතර පවතින අනවශ්‍ය පෞද්ගලික මැදිහත්වීම් අවම කිරීමෙන් මිස, බදු අගයන් අඩුකොට දැක්වීම (under-invoicing) සහ වැරදි වර්ගීකරණයන් පාලනය කළ නොහැකි බව ස්වාධීන ආර්ථික නිරීක්ෂකයින්ගේ තක්සේරුවයි.
තක්සේරුව මනින විනිවිදභාවයේ සැබෑ මිණුම්දණ්ඩ
ඩිජිටල් ස්කෑනර් යන්ත්‍ර හරහා බහාලුම් පරීක්ෂාව වේගවත් කර ඇති බවට නිල ප්‍රකාශ නිකුත් වුවද, ඊට අදාළ නිරවද්‍ය දත්ත ප්‍රසිද්ධියට පත්කිරීමේ අවශ්‍යතාව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි.
බහාලුමක් නිෂ්කාශනයට ගතවන සාමාන්‍ය කාලය, පරීක්ෂාවට ලක්වූ බහාලුම් ප්‍රතිශතය, හඳුනාගත් තක්සේරු විෂමතා සහ පවරන ලද නඩු ප්‍රමාණය පිළිබඳ නිශ්චිත වාර්තා රජය විසින් එළිදැක්විය යුතුය.
වැඩිවන ආනයන ප්‍රමාණයන් සහ ඉහළ බදු අනුපාත මත යැපීම වෙනුවට, ආයතනික අක්‍රමිකතා මැඩපැවැත්වීමේ සැබෑ ප්‍රගතිය මැනිය හැක්කේ එවැනි සංයුක්ත දත්ත මහජනතාව හමුවේ තැබීමෙන් පමණි.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි :
Lanka News: IMF Anti-Corruption Drive Tests Customs beyond Revenue Records