ලෝක ආර්ථිකයේ දැඩි තරගකාරීත්වය හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම විදේශ විනිමය උල්පත වන ඇඟලුම් කර්මාන්තය තීරණාත්මක කඩඉමකට පැමිණ සිටියි. නිෂ්පාදන වියදම පාලනය කරගනිමින් ගෝලීය ගැනුම්කරුවන් රඳවා ගැනීමට නම් විදුලිබල ක්ෂේත්‍රයේ විප්ලවීය වෙනසක් සිදුවිය යුතු බව අපනයනකරුවන්ගේ පොදු ස්ථාවරයයි.
මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) යෝජනා කර ඇති ජාල භාවිත ගාස්තු හෙවත් 'Wheeling Tariff' ක්‍රමවේදය ඇඟලුම් නිෂ්පාදකයින්ගේ ඒකාබද්ධ සංසදය (JAAF) සාදරයෙන් පිළිගන්නේ මේ නිසාය. මෙය මෙරට කාර්මික තරගකාරිත්වය ඉහළ නංවා, නව විදේශ ආයෝජන දිනාගැනීමට මගපාදන ප්‍රායෝගික පියවරක් ලෙස කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය හඳුන්වයි.
මොකක්ද මේ ජාල භාවිත ගාස්තු (Wheeling Tariff) ක්‍රමය?
සරලව කිවහොත්, එක් පාර්ශ්වයක් නිපදවන විදුලිය ජාතික විදුලිබල පද්ධතිය (Grid) හරහා වෙනත් පාරිභෝගිකයෙකු වෙත සම්ප්‍රේෂණය කිරීමේදී අයකරන නියාමන ගාස්තුවයි.
සාම්ප්‍රදායිකව විදුලිබල මණ්ඩලයේ තනි සැපයුම මත පමණක් යැපෙනවා වෙනුවට, සූර්ය හෝ සුළං වැනි විදුලි ජනනය කරන්නන් සමඟ ඍජු වාණිජ එකඟතාවලට එළඹීමට මේ හරහා කර්මාන්තශාලාවලට අවස්ථාව උදාවේ.
කොළඹ පැවති ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික හා ආයෝජන සමුළුවේදී මහජන උපයෝගිතා කොමිසමේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් දමිත කුමාරසිංහ මහතා සඳහන් කළේ, මෙම ගාස්තු ක්‍රමය ආයෝජකයින්ට ආකර්ෂණීය මෙන්ම විදුලි සම්ප්‍රේෂණ හා බෙදාහැරීමේ සමාගම්වල පිරිවැය ආවරණය වන සාධාරණ සූත්‍රයක් විය යුතු බවයි.
බංග්ලාදේශ-වියට්නාම් තර්ජනය හමුවේ ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයේ පැවැත්ම
විදුලි බිල අඩුකර ගැනීමට එහා ගිය මූලෝපායික වාසියක් මෙයින් අපනයනකරුවන්ට හිමිවේ. සාපේක්ෂව අඩු බලශක්ති පිරිවැයක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වන බංග්ලාදේශය, ඉන්දියාව සහ වියට්නාමය වැනි රටවල් සමඟ කරට කර තරග කිරීමට මෙරට නිෂ්පාදකයින්ට හැකියාව ලැබේ.
ලෝකයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ඇඟලුම් ගැනුම්කරුවන් අද දැඩි අවධානයක් යොමු කරන්නේ පරිසර හිතකාමී සහ පුනර්ජනනීය බලශක්තියෙන් නිෂ්පාදනය කරන භාණ්ඩ වෙතය. ඍජුවම හරිත විදුලිය මිලදී ගැනීමේ නම්‍යශීලීභාවය ලැබීම මෙරට තිරසර නිෂ්පාදන ප්‍රතිරූපය ජාත්‍යන්තරය හමුවේ ඉහළ නැංවීමට මහඟු ශක්තියකි.
ප්‍රතිසංස්කරණ ගැසට් පත්‍රයට සීමා නොවීමේ අභියෝගය
මෙම ආර්ථික ප්‍රතිලාභය බිම් මට්ටමට ළඟා වීමට නම් අදාළ නීතිමය රාමුව කඩිනමින් ගැසට් මගින් ප්‍රකාශයට පත්කළ යුතුය. ඉදිරියේදී මෙරට සමස්ත විදුලි ඉල්ලුමෙන් සියයට 15 ත් 20 ත් අතර ප්‍රමාණයක් මෙවැනි විවෘත වෙළෙඳපොළ යාන්ත්‍රණයක් හරහා හුවමාරු විය හැකි බවට නියාමන ආයතන ගණන් බලා ඇත.
මෙම අවස්ථාව මහා පරිමාණ කර්මාන්තකරුවන්ට පමණක් සීමා නොවී, සාකච්ඡා කිරීමේ ශක්තිය අඩු සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ (SME) ඇඟලුම් කම්හල් වෙතද සාධාරණව විවෘත විය යුතු බව JAAF සංවිධානය අවධාරණය කරයි. ඒ සමඟම බැටරි බලශක්ති ගබඩා පද්ධති (Battery Storage) සඳහා පැහැදිලි දිරිගැන්වීම් හඳුන්වා දීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි.
සම්ප්‍රේෂණ පද්ධතියේ මූල්‍ය ස්ථාවරත්වයට හානියක් නොවන සේ, කර්මාන්තකරුවාද රැකගන්නා විනිවිදභාවයෙන් යුතු මිල යාන්ත්‍රණයක් නිර්මාණය කිරීම බලධාරීන් හමුවේ ඇති ප්‍රධාන වගකීමයි. රටේ ඩොලර් ආදායම තීරණය කරන ප්‍රධානතම ක්ෂේත්‍රය රැකගැනීමේ තීරණාත්මක තීන්දුව ඇත්තේ ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් අතය.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි :
ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL නිල වෙබ් අඩවිය)