සංඛ්‍යාලේඛන දිනුවත් බඩගින්න දිනයි ද? අනාගත අර්බුදය

ශ්‍රී ලංකා ආර්ථිකය අර්බුදයේ දරුණුතම කම්පනයෙන් පසු අඛණ්ඩව කාර්තු කිහිපයක් පුරා ප්‍රසාරණය වෙමින් ප්‍රාථමික අයවැය අතිරික්තයක් රඳවා ගැනීමට සමත්ව තිබේ. ලෝක බැංකුව ද මෙරට ආර්ථික වර්ධන වේගය පිළිබඳ පුරෝකථනයන් ධනාත්මක මට්ටමකට ඔසවා තැබීම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ විශ්වාසය තහවුරු කරන්නකි.

ඉදිරි දශකය තුළ මෙම ගම්‍යතාව තිරසරව පවත්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න ආර්ථික විද්‍යාඥයන්ගේ ප්‍රධාන විමසුමට ලක්ව ඇත.

පෞද්ගලික අංශය පෙරමුණට ගැනීමේ අවශ්‍යතාව

රාජ්‍ය වියදම් සහ මූල්‍ය ප්‍රතිසංස්කරණ මත පමණක් දිගුකාලීනව ආර්ථිකයක් ඉදිරියට ගෙන යා නොහැකි බව සංවර්ධන හවුල්කරුවන්ගේ මතයයි. ලෝක බැංකු සමූහය 2030 දක්වා ක්‍රියාත්මක වන ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2ක රටේ හවුල්කාරිත්ව රාමුව (Country Partnership Framework) හරහා පෞද්ගලික ආයෝජන දිරිගැන්වීමට අවධානය යොමු කර ඇත්තේ එබැවිනි.   

එහි මූලික ඉලක්කයක් වන්නේ වාර්ෂික අපනයන ආදායම ඩොලර් බිලියන 36 දක්වා දෙගුණ කිරීමයි. කොළඹ වරායේ මෙහෙයුම් ධාරිතාව පුළුල් කිරීම, කලාපයේ අනෙක් රටවලට සාපේක්ෂව පවතින ඉහළ විදුලි පිරිවැය පුනර්ජනනීය බලශක්තිය ඔස්සේ පහත හෙළීම සහ කර්මාන්ත තරගකාරිත්වය ඉහළ නැංවීම ඒ සඳහා අත්‍යවශ්‍ය පියවර ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.

කෘෂිකර්මාන්තය සහ බිම් මට්ටමේ රැකියා

මෙරට ජනගහනයෙන් සියයට 40කට ආසන්න පිරිසක් යැපෙන්නේ කෘෂි ආහාර ක්ෂේත්‍රයෙනි. තේ, පොල් වැනි සම්ප්‍රදායික වැවිලි ක්ෂේත්‍ර අමුද්‍රව්‍ය ලෙස අපනයනය කිරීමෙන් ඔබ්බට ගොස්, ඉහළ අගය එකතු කළ (Value-added) සකස් කළ ආහාර නිෂ්පාදන බවට පත් කිරීමේ හැකියාව පවතී. එවැනි පරිවර්තනයක් මඟින් ග්‍රාමීය ආර්ථිකයට ඩොලර් ගලා ඒම සහ ඉහළ ආදායම් ලබන රැකියා නිර්මාණය වීම සිදුවිය හැකිය.

උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත් කේන්ද්‍ර කරගනිමින් ක්‍රියාත්මක වන ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 100ක REVIVE ව්‍යාපෘතිය වැනි මුලපිරීම් කලාපීය ආර්ථික අසමානතා අවම කරමින් කාන්තා හා තරුණ ව්‍යවසායකත්වය නගාසිටුවීමට දායක වන බවට නිරීක්ෂණය වේ.

රැකියා වෙළඳපොළ සහ බාහිර බලපෑම්

දක්ෂ වෘත්තිකයන් විදේශගත වීම හමුවේ දේශීය ශ්‍රම බලකාය තුළ පවතින හිඩැස පියවීම සඳහා ආකර්ෂණීය, ස්ථාවර රැකියා බිහිවීම වැදගත් වේ. තරුණ හා කාන්තා ශ්‍රම දායකත්වය පුළුල් නොවුණහොත් දිගුකාලීන ආර්ථික ඵලදායිතාව සීමා විය හැකි බව විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.

මැදපෙරදිග අර්බුද හමුවේ ඉන්ධන මිල ඉහළ යාමේ අවදානම සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් ආහාර සුරක්ෂිතතාවට එල්ල විය හැකි තර්ජන වැනි බාහිර කම්පන ද සැලකිල්ලට ගත යුතුව ඇත.

ආර්ථික දර්ශකවල ස්ථාවරත්වය සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වයේ සැබෑ සැනසිල්ලක් බවට පත්වන්නේ බිම් මට්ටමේ ඵලදායී රැකියා බිහිවීම සහ නිෂ්පාදන ආර්ථිකය ශක්තිමත් වීම මත බව ආර්ථික ක්ෂේත්‍රයේ විද්වතුන්ගේ පොදු ස්ථාවරයයි.

වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා මූලාශ්‍ර:

ලංකා නිව්ස් | Sri Lanka’s Growth Gamble Faces Poverty, Migration and Reform Delays

World Bank: Sri Lanka Country Partnership Framework Overview