බදු සහන හා හිඟ බදු අර්බුදය ගැන IMF රතු එළියක්
අයිඑම්එෆ් (IMF) ආයතනය විසින් නිකුත් කරන ලද තාක්ෂණික ආදායම් සමාලෝචනයට අනුව, එකතු කර නොගත් දේශීය බදු හිඟය රුපියල් ට්‍රිලියන 2.1ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
මෙයින් රුපියල් ට්‍රිලියන 1.6ක්ම අභියාචනා හමුවේ සිරවී ඇති අතර, ඊට අමතරව ආයෝජන මණ්ඩල (BOI) බදු සහන සහ ව්‍යවස්ථාපිත බදු නිදහස් කිරීම් හේතුවෙන් භාණ්ඩාගාරයට වාර්ෂිකව අහිමි වන ආදායම රුපියල් බිලියන 800 සිට රුපියල් ට්‍රිලියන 1.0ක් දක්වා වන බව අනාවරණය වේ. 2031 වන විට දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 17%ක බදු ආදායම් ඉලක්කය සපුරා ගැනීමට නම් මෙම ආදායම් කාන්දුවීම් දෙකම වහා පියවිය යුතු බව අයිඑම්එෆ් අවධාරණය කරයි.
අනිවාර්ය TIN නීතියේ පළමු දිනයේදීම දේශීය ආදායම් වෙබ් අඩවිය බිඳවැටේ
නොවැම්බර් 1 වනදා සිට ක්‍රියාත්මක වන අනිවාර්ය TIN සහතික නීතිය හේතුවෙන් ඊයේ උදෑසන දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ (IRD) ප්‍රධාන කාර්යාලය සහ ප්‍රාදේශීය ශාඛා ඉදිරිපිට දැවැන්ත ජනකායක් එක්රැස්වීමෙන් දැඩි තදබදයක් නිර්මාණය විය.
මෙම තත්ත්වය තවත් උග්‍ර කරමින්, කාර්යාල වෙත පෞද්ගලිකව නොපැමිණෙන ලෙස මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටි බලධාරීන්, පූර්ව සැලසුම් කළ පද්ධති නඩත්තුවක් සහ යාවත්කාලීන කිරීමක් හේතුවෙන් පස්වරු 2:00 සිට 4:00 දක්වා නිල වෙබ් අඩවිය ද අක්‍රිය කර තැබීමට පියවර ගත්තේය.
වාහන බදු සහනයෙන් රුපියල් බිලියන 120ක් අහිමි වූ බවට CMTA චෝදනා
ඉදිරි අයවැයෙන් ආනයනික පාවිච්චි කළ වාහන සඳහා ලබාදෙන 15%ක ස්ථාවර ක්ෂයවීමේ දීමනාව (15% flat depreciation allowance) අහෝසි කරන ලෙස ලංකා මෝටර් රථ වෙළෙඳුන්ගේ සංගමය (CMTA) රජයෙන් ඉල්ලා සිටී. ධාවනය නොවූ මට්ටමේ ඉතා අඩු සැතපුම් ප්‍රමාණයක් සහිත වාහන, පාවිච්චි කළ වාහන කාණ්ඩය යටතේ ගෙන්වීම නිසා 2026 සැප්තැම්බර් වන විට රජයට අහිමි වූ රේගු ආදායම රුපියල් බිලියන 120ක් බව එම සංගමය පෙන්වා දෙයි.
මෙම ක්‍රමය පවත්වා ගන්නේ නම්, 15%ක ස්ථාවර වට්ටම වෙනුවට උපරිමය 10%ක් වන සේ වාහනයේ වයස මත පදනම් වූ දැඩි පරිමාණයක් ආදේශ කරන ලෙස ද යෝජනා කර ඇත.
ජනප්‍රිය නොවන ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති අඛණ්ඩව ඉදිරියට: මහ බැංකු අධිපති
සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සුරැකීම සඳහා "මහජනතාව කැමති වුවත් නැතත් අවශ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රතිපත්ති ඉදිරියටම ගෙන යා යුතු" බව මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ ඊයේ ප්‍රකාශ කළේය.
ඉරිදා රාත්‍රියේ සිදුකළ ඉන්ධන මිල ඉහළ දැමීමත් සමඟ උද්ධමනය කෙරෙහි වන බලපෑම සහ 7%ක උපරිම උද්ධමන ඉලක්කය ඉක්මවා යාම පිළිබඳව මහ බැංකුව මේ වන විට තක්සේරු කරමින් සිටී.
රාජ්‍ය බැංකු දෙකක ශ්‍රේණිගත කිරීම් ඉහළට; ආයතනික ලාභ වර්ධනයක්
මහජන බැංකුවේ ශ්‍රේණිගත කිරීම ඉහළ නැංවීමෙන් අනතුරුව, ලංකා බැංකුවේ (BOC) ජාතික දිගුකාලීන ශ්‍රේණිගත කිරීම ද පියවර දෙකකින් AA-(lka) සිට AA+(lka) දක්වා ස්ථාවර දැක්මක් සහිතව ඉහළ දැමීමට ෆිච් රේටිංස් (Fitch Ratings) පියවර ගෙන තිබේ. ලංකා බැංකුවේ රුපියල් බිලියන 30ක ණයකර නිකුතුව අද (නොවැම්බර් 3) ආරම්භ වීමට නියමිත අතර, මෙම ශ්‍රේණිගත කිරීම් අනුව රාජ්‍ය බැංකු යුගලය මෙරට සියලුම පෞද්ගලික වාණිජ බැංකුවලට වඩා ඉහළ මට්ටමකට පත්ව ඇත.
තෙවන කාර්තු මූල්‍ය වාර්තා:
සෙලාන් බැංකුව (Seylan Bank PLC):
2026 Q3 ශුද්ධ ලාභය 5.96%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 3.08ක් විය (කොටසකට ආදායම රු. 4.82). දළ පොලී ආදායම 21.63%කින් රුපියල් බිලියන 25.13ක් දක්වා වර්ධනය විය.
පෑන් ඒෂියා බැංකුව (PABC):
හානිපූරණ ආපසු හැරවීම් (impairment reversals) සමඟ Q3 ශුද්ධ ලාභය 25%ක වාර්ෂික වර්ධනයක් පෙන්නුම් කළේය.
සන්ෂයින් හෝල්ඩිංග්ස් (Sunshine Holdings):
Q2 ශුද්ධ ලාභය 80%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 1.45ක් සටහන් විය (කොටසකට ආදායම රු. 0.74).
ඇලුමෙක්ස් (Alumex PLC):
හේලීස් සමාගමේ අනුබද්ධිත ඇලුමෙක්ස් සමාගමේ Q2 ශුද්ධ ලාභය 146%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් මිලියන 118ක් වාර්තා කළේය.
විදේශ විනිමය, බැඳුම්කර සහ කොටස් වෙළෙඳපොළ පසුබෑම
ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියල ඊයේ දිනයේදී 332.55/65ක් ලෙස සුළු වශයෙන් දුර්වල විය (සිකුරාදා පැවතියේ 332.50/62). ද්විතීයික බැඳුම්කර වෙළෙඳපොළේ 2029.09.15 කල්පිරෙන බැඳුම්කර අස්වැන්න 11.10/20%ක් වූ අතර, 2030.08.01 කල්පිරෙන බැඳුම්කර අස්වැන්න පදනම් අංක 2–5කින් 11.55/60% දක්වා සුළු වශයෙන් පහත වැටුණි.
කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ රුපියල් මිලියන 921ක පිරිවැටුමක් සහිතව අඛණ්ඩව දෙවන දිනටත් පහත වැටීමක් පෙන්නුම් කළේය:
| සියලු කොටස් මිල දර්ශකය (ASPI): ඒකක 62.78කින් (-0.31%) පහත වැටී ඒකක 20,079.55ක් විය.
| S&P SL20 දර්ශකය: ඒකක 38.15කින් (-0.66%) පහත වැටී ඒකක 5,708.25ක් ලෙස සටහන් විය.
| ප්‍රධාන ගනුදෙනු: එම්පවර් බෝඩ් (Empower Board) ලැයිස්තුගත Chrissworld PLC සමාගමේ 50%කට ආසන්න කොටස් ප්‍රමාණයක් රුපියල් මිලියන 246කට හුවමාරු වූ අතර, සම්පත් බැංකුවේ ද රුපියල් මිලියන 160කට අධික ක්‍රොසිං (crossing) ගනුදෙනුවක් සිදුවිය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර)