ඇමරිකානු ඡන්දයෙන් තෙල් මිල පහළට: කොළඹට ක්ෂණික වාසි
2026 ඇමරිකානු මධ්‍යවාර මැතිවරණයෙන් නියෝජිත මන්ත්‍රී මණ්ඩලය සහ සෙනෙට් සභාව යන ද්විත්වයම ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය විශිෂ්ට ලෙස ජයග්‍රහණය කිරීමත් සමඟ, ඊයේ ජාත්‍යන්තර බොරතෙල් මිල 8%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් බැරලයක් ඩොලර් 100 සීමාව දක්වා තියුණු ලෙස පහත වැටුණි.
ඉරානය සමඟ පවතින ඇමරිකා-ඊශ්‍රායල යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා නව කොංග්‍රස් මණ්ඩලය මගින් ට්‍රම්ප් පරිපාලනය වෙත දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇතැයි ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ තැබූ විශ්වාසය මීට ප්‍රධානතම හේතුව විය. මෙම ගෝලීය යුද උණුසුම සමනය වීමේ බාහිර කම්පනය ක්ෂණිකවම කොළඹ මූල්‍ය වෙළෙඳපොළ වෙත සුබවාදීව සම්ප්‍රේෂණය විය.
බැඳුම්කර පොලී පහළට; රුපියල ශක්තිමත් වෙයි; කොටස් වෙළෙඳපොළ ඉහළට
ද්විතීයික බැඳුම්කර වෙළෙඳපොළේ සියලු කල්පිරීම් සඳහා පොලී අනුපාතික පදනම් අංක 20 සිට 45 දක්වා සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටුණි. දැඩි ගැනුම් උනන්දුව හමුවේ 2027.12.15 දිනැති බැඳුම්කරය 10.00/10% දක්වාද (පෙර 10.20/40%), 2029.09.15 දිනැති බැඳුම්කරය පදනම් අංක 20-25කින් පහත වැටී 10.85/95% දක්වාද (පෙර 11.10/15%), මිණුම්දණ්ඩක් බඳු 2030.08.01 බැඳුම්කරය පදනම් අංක 40-45කින් කඩා වැටී 11.00/10% දක්වාද (පෙර 11.45/50%) පහළ බැස්සේය.
පසුගිය බදාදා දිනයේ 332.75/80 මට්ටමට පැමිණෙමින් සතියක් පුරා පැවති පසුබෑම ආපසු හරවමින්, අන්තර් බැංකු එතැන් ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියල ශක්තිමත් වී ඊයේ දිනය නිමා වන විට රුපියල් 332.45/55 මට්ටමේ සටහන් විය.
බදාදා දිනයේ වාර්තා වූ ලකුණු 421ක වර්ධනය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන යමින්, කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ රුපියල් බිලියන 3.9කට අධික පිරිවැටුමක් සහිතව පැය 48ක් තුළ ලකුණු 1,010කින් ඉහළ ගියේය. සියලු කොටස් මිල දර්ශකය (ASPI) ලකුණු 589.18කින් (+2.87%) ඉහළ ගොස් 21,130.30ක් ලෙස සටහන් වූ අතර, කොමර්ෂල් බැංකුව, ඩයලොග් ආසිආටා සහ හැටන් නැෂනල් බැංකුව (HNB) ප්‍රමුඛත්වයෙන් වඩාත් ද්‍රවශීල S&P SL20 දර්ශකය ලකුණු 226.89කින් (+3.89%) ඉහළ ගොස් 6,061.98ක් විය.
TIN අනිවාර්ය කිරීම මාස 5කට කල් යයි; ලංකා බැංකුවේ ණයකරයට දැවැන්ත ඉල්ලුමක්
පසුගිය සඳුදා ඇති වූ දිගු පෝලිම්, වෙබ් අඩවියේ ඇති වූ බිඳවැටීම් සහ අඟහරුවාදා බැංකු ගිණුම් හා වාහන ආදායම් බලපත්‍ර සඳහා ලබා දුන් අර්ධ සහනයෙන් පසුව, දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව (IRD) ඊයේ සම්පූර්ණයෙන්ම පසුබසිමින් නියමිත ගනුදෙනු 8 සඳහාම අදාළ TIN සහතික අවශ්‍යතාවය 2027 අප්‍රේල් 1 දක්වා මාස පහකින් කල් දැමීය.
2026 අංක 11 දරන පනතින් සංශෝධිත දේශීය ආදායම් පනතේ 103(6) වගන්තිය සහ අංක SEC/PN/IT/2026/05 දරන චක්‍රලේඛය යටතේ හඳුන්වා දුන් මෙම නීතිය අත්හිටුවන ලද්දේ විකල්ප ඩිජිටල් සත්‍යාපන ක්‍රමවේද සකස් කිරීම සඳහා IRD ආයතනයට කාලය ලබාගැනීම පිණිසය.
මේ අතර, ෆිච් ශ්‍රේණිගත කිරීම් මගින් AA+(lka) දක්වා අදියර දෙකකින් ඉහළ නැංවුණු රාජ්‍ය හිමිකාරිත්වය සහිත ලංකා බැංකුව (BOC), බැසල් III ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල සිය Tier-2 ලැයිස්තුගත ණයකර නිකුතුව පළමු දිනයේදීම (නොවැ. 3) සාර්ථකව අවසන් කළේය. එහි මූලික රුපියල් බිලියන 10ක කොටස මෙන් 3.8 ගුණයක ඉල්ලුමක් ලැබීම හේතුවෙන් එය පූර්ණ රුපියල් බිලියන 30ක උපරිම සීමාව දක්වා පුළුල් කර අවසන් කරන ලදී.
හම්බන්තොට සිනොපෙක් අර්බුදය; 'තනි කවුළු' ජාතික වෙළෙඳ පද්ධතිය කරළියට
හම්බන්තොට යෝජිත ඩොලර් බිලියන 4.5ක අපනයන තෙල් පිරිපහදුව සම්බන්ධයෙන් Sinopec සමාගම සමඟ බදු නිවාඩු, දේශීය වෙළෙඳපොළ සැපයුම් කෝටා සහ මූල්‍ය කොන්දේසි පිළිබඳව පවතින දිග්ගැස්සුණු සාකච්ඡා අර්බුදය හමුවේ, රජයට සිය පුළුල් උපායමාර්ගික ආයෝජන රාමුව නැවත සලකා බැලීමට සිදුව තිබේ.
වෙළෙඳ හා රේගු කටයුතු පහසු කිරීම වෙනුවෙන් වූ 'ජාතික තනි කවුළු' (National Single Window for Trade - NSWT) ඩිජිටල් පද්ධතිය ඊයේ නිල වශයෙන් දියත් කෙරිණි. මේ අතර, කොළඹ වරාය පර්යන්ත ගාස්තු සංශෝධනය කිරීමට පෙර, ශ්‍රී ලංකාවට වාර්ෂිකව ඩොලර් මිලියන 50ක විදේශ විනිමය අහිමි වන බවට කරන ප්‍රකාශ සඳහා විද්‍යාත්මක සාක්ෂි ඉදිරිපත් කරන ලෙස ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය (JAAF) බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
මත්පැන් බදු විකෘතිය ගැන IMF අනතුරු අඟවයි; කෝටි 79ක දුම්වැටි අල්ලයි
මුදල් අමාත්‍යාංශ දත්තවලට අනුව 2026 මුල් අර්ධයේදී මත්පැන් සුරාබදු ආදායම 27.1%කින් ඉහළ ගොස් රුපියල් බිලියන 137.5ක් (2025 මුල් අර්ධයේ රු. බිලියන 108.2) බවට පත්ව ඇත්තේ දේශීය මත්පැන් නිෂ්පාදනය 13.3%කින් ඉහළ යාම සහ බදු ගෙවීමේ කාලසීමාවන් වේගවත් කිරීම හේතුවෙනි. එහෙත්, මෙහි පවතින "අසාමාන්‍ය" ව්‍යුහාත්මක විකෘතියක් ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) පෙන්වා දෙයි: එනම් 2019 සිට දේශීය නිෂ්පාදිත මත්පැන් මත බදු දෙගුණයකින් පමණ වැඩි කර තිබුණද, ආනයනික මත්පැන්, වයින් සහ බියර් මත වන නිශ්චිත සුරාබදු නොවෙනස්ව තබා තිබීමයි.
මේ අතර, ඊයේ තොටළඟ ප්‍රදේශයේදී රුපියල් මිලියන 792ක් වටිනා නීතිවිරෝධී විදේශීය දුම්වැටි තොගයක් ශ්‍රී ලංකා රේගුව මගින් සාර්ථක වැටලීමකින් අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී.
AI අවදානමෙන් BPO අංශයට අනතුරු ඇඟවීමක්; ආයතනික පෙරළි රැසක්
කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) ව්‍යාප්තිය හේතුවෙන්, පැය ගණන් පදනම් කරගත් පුනරාවර්තන කාර්යයන් (hourly-billed workflows) වෙනුවට AI ආදේශ වීම නිසා ගෝලීය වශයෙන් ව්‍යාපාර ක්‍රියාවලි බාහිරකරණ (BPO) සමාගම් ඉහළ ආදායම් අවදානමකට ලක්ව ඇති බව ලන්ඩනයේ ෆිච් රේටින්ග්ස් ඊයේ අනතුරු ඇඟවීය.
HSBC HDPL ආයතනය මෙරටින් ඉවත්වීමේ නිවේදනය නිකුත් කර තිබූ පසුබිමක, මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ IT/BPO අපනයන ක්ෂේත්‍රයට එල්ල වූ සෘජු ව්‍යුහාත්මක අනතුරු ඇඟවීමකි.
සමාගම් හා ක්ෂේත්‍ර තොරතුරු අතර,
* ශ්‍රී ලංකාවේ නිල් පිහිනුම් කකුළුවන් (Blue swimming crab) ධීවර කර්මාන්තය සමුද්‍ර භාරකාර කවුන්සිලයේ (MSC) තිරසාර සහතිකය ලබාගත් මෙරට ප්‍රථම ධීවර කර්මාන්තය බවට පත්විය.
* හරිශ්චන්ද්‍ර මිල්ස් (Harischandra Mills PLC) සැප්තැම්බර් කාර්තුවේදී 23%ක වාර්ෂික ශුද්ධ ලාභ වර්ධනයක් වාර්තා කර ඇත.
* සම්පත් බැංකුව සහ මාස්ටර්කාඩ් එක්ව CPM ශ්‍රී ලංකා වෙනුවෙන් සම-සන්නාම ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පතක් හඳුන්වා දුන් අතර, හැඳල ප්‍රදේශයේ දේශීය ව්‍යාපාරික ශාඛාවක් විවෘත කිරීමද ඊයේ සනිටුහන් විය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )