අජිත් තිලකසේන ගේ නිර්මාණ පිළිබඳ මතවාද දෙකක්

පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ලියනගේ අමරකීර්ති මහතා ඔහු ගේ ප්‍රකට 'කෙටිකතා කලාව: න්‍යායික සහ තුලනාත්මක අධ්‍යයනයක්' කෘතිය හරහා ලෝක ප්‍රකට ආර්ජන්ටිනා ලේඛක හෝර්හෙ ලුයිස් බොර්හේස් (Jorge Luis Borges) ගේ ආභාසය අජිත් තිලකසේනට ලැබී ඇති බව පෙන්වා දීමට උත්සාහ කරයි. නමුත් ආචාර්ය මහේෂ් ක්‍රිශාන්ත එම මතය දැඩිව ප්‍රශ්න කරන අතර, අමරකීර්තිගේ එම විග්‍රහය වැරදි බව හෝ අසම්පූර්ණ බව පෙන්වා දෙයි.

මේ පිළිබඳව ඔවුන් දෙපළ අතර පවතින විචාරාත්මක ගැටුමේ මූලික කරුණු

1. මහාචාර්ය ලියනගේ අමරකීර්තිගේ මතය (බොර්හේස්ගේ ආභාසය) මහාචාර්ය අමරකීර්ති පෙන්වා දෙන්නේ බොර්හේස් මෙන් ම අජිත් තිලකසේන ද සාම්ප්‍රදායික 'කථාන්දර කීමේ' කලාව (linear storytelling) ප්‍රතික්ෂේප කළ බවයි. බොර්හේස් සිය කෙටිකතා හරහා ලිබරින්තු (labyrinths), දර්පණ, පුස්තකාල සහ වියුක්ත දාර්ශනික ප්‍රහේලිකා මතු කළා සේම, අජිත් තිලකසේන ද සිංහල කෙටිකතාව තුළ එවැනිම වියුක්ත, මායාමය සහ ව්‍යුහාත්මක අත්හදාබැලීම් කළ බව අමරකීර්ති පවසයි. එබැවින් තිලකසේන ගේ ආකෘතික පෙරළිය පිටුපස බොර්හේසියානු (Borgesian) ආභාසය පවතින බව ඔහු ගේ නිගමනය යි.

2. ආචාර්ය මහේෂ් ක්‍රිශාන්තගේ විවේචනය (අමරකීර්ති මතය වැරදි බව පෙන්වීම)ආචාර්ය මහේෂ් ක්‍රිශාන්ත මෙම මතයට එකඟ නොවන අතර, ඔහු 'මොණරා' පුවත්පත් ලිපි සහ විචාර මගින් පෙන්වා දෙන්නේ අමරකීර්ති අජිත් තිලකසේන ගේ නිර්මාණ බටහිර/ලෝක සාහිත්‍ය න්‍යායන් කෘතිමව ආදේශ කර කියවීමට යෑමෙන් (theoretical reductionism) මෙම වැරදි නිගමනයට පැමිණ ඇති බවයි.

මහේෂ් ක්‍රිශාන්ත ගේ තර්ක

තිලකසේන යනු 'භාෂාමය' සහ 'වින්දනාත්මක' ලේඛකයෙකි, 'ප්‍රහේලිකා' ලේඛකයෙකු නොවේ: බොර්හේස්ගේ ලේඛන අතිශයින්ම බුද්ධිගෝචර ය (highly intellectual), ඒවා දාර්ශනික ප්‍රහේලිකා වැනි ය. නමුත් අජිත් තිලකසේන ගේ මූලික අවධානය යොමු වූයේ භාෂාවේ සංගීතමය ස්වභාවය, අක්ෂර වින්‍යාසය සහ මිනිස් සිතේ ඇති වන සදාකාලික සාංකාව (alienation) යනාදි හැඟීම් නිරූපණයටයි. ආභාසයට වඩා එය 'සමකාලීන ලෝක ප්‍රවණතාවකි' ලෙස සැලකිය හැකි ය. තිලකසේන 60-70 දශකවල ලියන විට ලෝකය පුරා ම පැවති නූතනවාදී සහ සාංදෘෂ්ටිකවාදී (existentialist) මනෝභාවය ඔහුට බලපෑවේ ය. එය බොර්හේස්ගෙන් සෘජුව ගත් ආභාසයකට වඩා, එම යුගයේ ලෝක සාහිත්‍යයේ පොදු ලක්ෂණයක් (zeitgeist) සිංහල පොළොවට ගැළපෙන පරිදි තිලකසේන ස්වාධීනව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමකි. 

දේශීය ප්‍රවේශය අමතක කිරීම

අමරකීර්ති මහතා බටහිර න්‍යාය කණ්ණාඩියෙන් පමණක් බලන නිසා අජිත් තිලකසේන සිංහල භාෂාවට සහ සංස්කෘතියට කළ සැබෑ දේශීය බලපෑම සහ ඔහුගේ ස්වාධීන අනන්‍යතාව (originality) බොර්හේස් යන ලේබලයට යට වී යන බව ආචාර්ය මහේෂ් පෙන්වා දෙයි. 

සාරාංශය

මහාචාර්ය අමරකීර්ති උත්සාහ කරන්නේ අජිත් තිලකසේනව ලෝක සාහිත්‍ය න්‍යාය පත්‍රය (Borges) තුළ පිහිටුවා අගය කිරීමට යි. නමුත් ආචාර්ය මහේෂ් ක්‍රිශාන්ත පවසන්නේ එසේ ලේබල් ගැසීමෙන් අජිත් තිලකසේන සතු ස්වදේශික සාහිත්‍යමය කැරැල්ල සහ ඔහු ගේ සැබෑ අනන්‍යතාව ගිලිහී යන බවයි. ප්‍රමුඛ සිංහල ලේඛක අජිත් තිලකසේන මහතා ගේ කෙටිකතා කෙරෙහි මෙරට සාම්ප්‍රදායික විචාරක අවධානය දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ ප්‍රමාණවත් පරිදි යොමු නොවීම හෝ ඒවා ප්‍රතික්ෂේප වීම සිදු විය. එයට ප්‍රධානතම හේතුව වූයේ ඔහු එවකට මෙරට පැවති සම්මත සාහිත්‍යය, ආකෘතිය සහ භාෂා රීති මුළුමනින් ම පාහේ උඩුයටිකුරු කරමින් නව්‍ය මගක් ගැනීමයි.මේ සඳහා බලපෑ ප්‍රධාන සාධක පහත පරිදි පෙළගැස්විය හැකිය.

සම්මත ආකෘතිය සහ ව්‍යුහය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම

මාර්ටින් වික්‍රමසිංහ, ජී.බී. සේනානායක යනාදින් විසින් ගොඩනගන ලද: ආරම්භයක්, මධ්‍යයක් සහ පැහැදිලි අවසානයක් සහිත සම්මත කෙටිකතා ආකෘතිය තිලකසේන මහතා ප්‍රතික්ෂේප කළේ ය. ඔහු ගේ නිර්මාණ: ඛණ්ඩනය වූ, වියුක්ත (abstract) සහ සාම්ප්‍රදායික කථාන්තර කලාවෙන් බැහැර වූ ඒවා විය. භාෂාව සහ අක්ෂර වින්‍යාසයේ විප්ලවීය වෙනස: ඔහු සිංහල භාෂාවේ මහාප්‍රාණ අකුරු (ඝ, ඡ, ඪ ආදී), ශ සහ ෂ යන්න, සහ න-ණ, ල-ළ භේදය ඉවත් කරමින් තමාට ම ආවේණික සරල ප්‍රායෝගික අක්ෂර මාලාවක් සහ ලේඛන විලාසයක් භාවිතා කළේ ය. මෙය එවකට සිටි සම්භාව්‍ය ව්‍යාකරණවාදීන් ගේ සහ විචාරකයන් ගේ දැඩි දෝෂදර්ශනයට ලක් විය.

 

පේරාදෙණි විචාර කලාවේ ආධිපත්‍යය

එකල ලංකාවේ සාහිත්‍ය විචාරය මෙහෙයවනු ලැබුවේ 'පේරාදෙණි ගුරුකුලය' විසිනි. යථාර්ථවාදී (realistic) රාමුවෙන් ඔබ්බට ගිය, නූතනවාදී සහ අධියථාර්ථවාදී ලක්ෂණ පෙන්වූ තිලකසේන ගේ කෙටිකතා තේරුම් ගැනීමට හෝ අගය කිරීමට තරම් පුළුල් දෘෂ්ටියක් එකල පැවති සාම්ප්‍රදායික විචාර කලාවට නොතිබුණි.

"කියන විදිහට" මුල් තැන දීම

"මට තිබෙන්නෙ කියන ආකාරයක් පමණයි" යනුවෙන් ඔහු වරක් පවසා තිබුණි. සමාජ දේශපාලන පණිවිඩ දීමට වඩා ඔහු උත්සාහ කළේ ජීවිතයේ සාංකාව, තනිකම යනාදි මනෝභාව ආකෘතිමය අත්හදාබැලීම් ඔස්සේ නිරූපණය කිරීමට යි. මෙය සමාජ විග්‍රහ සෙවූ විචාරකයින්ට ප්‍රහේලිකාවක් විය. කෙසේ වෙතත්, පසුකාලීනව කේ. කේ. සමන් කුමාර බඳු නූතනවාදී විචාරකයින් ගේ මැදිහත් වීමත් සමග, සයිමන් නවගත්තේගම සහ ටෙනිසන් පෙරේරා සේම අජිත් තිලකසේන ද සිංහල සාහිත්‍යයේ නූතනවාදී ත්‍රිත්වය ලෙසත්, සිංහල කෙටිකතාව විප්ලවීය වෙනසකට ලක් කළ පුරෝගාමියෙකු ලෙසත් අද වන විට බහුමානයට පාත්‍ර වී තිබේ.

 

උපුටා ගත්තේ Sumeda Theo face book පිටුවෙන්