- ස්ථිර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයෙක් නැති බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව නියමුවෙක් නැති ප්ලේන් එකක් වැනි අවදානමක
"මාස 18ක් ගිලන් වූ බහලුම් 323 නඩු විභාගය; අල්ලස් කොමිසම සභානායක බිමල් රත්නායකට බයද?" - ආණ්ඩුවේ බලවතුන්ගේ දූෂණ සඟවද්දී, සාක්ෂි විනාශ වීමේ සහ මහජන දේපළ නාස්ති වීමේ බරපතළ අනතුර ගම්මන්පිල වේදිකාවට ගනියි
බන්ධනාගාර පද්ධතියේ පවතින උග්‍ර තදබදය, පරිපාලනමය අකාර්යක්ෂමතාව සහ පොලිස් පීඩනය මුල් කරගනිමින් විපක්ෂය විසින් අධිකරණ අමාත්‍ය හර්ෂණ නානායක්කාර ට එරෙහිව පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත විශ්වාසභංග යෝජනාවට පිවිතුරු හෙළ උරුමයේ පූර්ණ සහයෝගය පළ කරන බව එම පක්ෂයේ නායක, නීතිඥ උදය ගම්මන්පිල අද (ජූලි 13) පැවැති මාධ්‍ය හමුවකදී ප්‍රකාශ කළේය.
වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක 2020 නොවැම්බර් 30 වැනිදා විපක්ෂයේ සිටියදී ප්‍රකාශ කළ "හිරගෙදර එක සිරකරුවෙක් මියගියත් අධිකරණ ඇමති ඉල්ලා අස්විය යුතුයි" යන ස්ථාවරය (නිව්ටන්ගේ හතරවන නියමය/දිට්ටධම්මවේදනීය කර්මය) අනුව වත්මන් ඇමතිවරයාට ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට සිදුවන හේතු 10ක් ඔහු මෙහිදී කරුණු සහිතව ඉදිරිපත් කළේය.
හර්ෂණ නානායක්කාර ඇමතිට එරෙහි විශ්වාසභංගයේ ප්‍රධාන පදනම
2022 සිට 2026 දක්වා වසර හතර තුළ බන්ධනාගාර සිරකරුවන් සංඛ්‍යාව දෙගුණයකින් වර්ධනය වී ඇති අතර, වත්මන් ධාරිතාවය මෙන් හතර ගුණයක් රැඳවියන් රඳවා සිටීම නිසා පද්ධතිය පුරා දැඩි ප්‍රචණ්ඩකාරී පීඩනයක් හටගෙන ඇත.
නීතිමය ප්‍රතිසංස්කරණවල ගැටලු:
2022 වසරේදී මත්ද්‍රව්‍ය ශුද්ධ බර ග්‍රෑම් 2ට වැඩි ජාවාරම්කරුවන්ට ඇප ලබාගැනීම අභියාචනාධිකරණයට පමණක් සීමා කරමින් නීති දැඩි කළද, එම බර තීරණය කරන රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ ධාරිතාවය, නීතිපති දෙපාර්තමේන්තු නිලධාරීන් සහ පහළ අධිකරණ විනිසුරුවන් සංඛ්‍යාව වැඩි කිරීමට අධිකරණ ඇමතිවරයා අසමත් වී තිබේ. මේ හේතුවෙන් රස පරීක්ෂක වාර්තා ප්‍රමාද වී, ඇප ඉල්ලීමට නොහැකිව රිමාන්ඩ් සිරකරුවන් සංඛ්‍යාව (ඉන් 80%ක්ම මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි වූවන්) ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත.
පරිපාලන කඩා වැටීම සහ පොලිස් ඉලක්ක:
දක්ෂ නිලධාරියෙකු වූ තුෂාර උපුල්දෙණිය සේවයෙන් අත්හිටුවා, මානව හිමිකම් කොමිසමේ නිර්දේශ පවා නොසලකා හරිමින් වසරකට වැඩි කාලයක් බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව ස්ථිර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයෙක් නොමැතිව පවත්වාගෙන යාම බරපතළ අවදානමකි. එසේම, ආණ්ඩුවේ මාධ්‍ය සංදර්ශන වෙනුවෙන් පොලිසියට මත්ද්‍රව්‍ය වැටලීම්වල ඉලක්ක (Targets) ලබාදීම නිසා, සාමාන්‍ය වැසියන්ගේ ඇඟේ "කුඩු දමා" උසාවි ඉදිරිපත් කරන තත්ත්වයට පොලිසිය තල්ලු වී ඇති බවට ද චෝදනා එල්ල වේ.
සභානායක බිමල්ට එරෙහි පැමිණිල්ල සහ අල්ලස් කොමිසමේ හැසිරීම
බහලුම් 323 නීති විරෝධී නිදහස් කිරීම:
2025 ජනවාරි මාසයේදී රේගු අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයාට ලිඛිත උපදෙස් දෙමින් බහලුම් 323ක් නිසි පරීක්ෂාවකින් තොරව නිදහස් කිරීමට අමාත්‍ය බිමල් රත්නායක කටයුතු කළ බවට උදය ගම්මන්පිල විසින් 2025 ජනවාරි මාසයේදී අල්ලස් කොමිසමට පැමිණිලි කර තිබුණි.
විමර්ශන ප්‍රමාදය සහ දේශපාලන බලපෑම්:
මෙම සිදුවීමෙන් මාස 18ක් සහ බිමල් රත්නායක ඇමතිවරයා රූපවාහිනී වැඩසටහනකදී (2026 ජනවාරි) තමන්ව කොමිසමට කැඳවා නැති බව ප්‍රකාශ කර මාස 6ක් ගතවී තිබුණද, අල්ලස් කොමිසම සභානායකවරයාව ප්‍රශ්න කිරීමට පැකිලෙමින් සිටී.
විශ්වීය මූලධර්ම උල්ලංඝනය වීම:
සාමාන්‍යයෙන් අල්ලස් කොමිසම විපක්ෂයේ දේශපාලකයන්ට එරෙහිව වේගයෙන් ක්‍රියාත්මක වුවද, ආණ්ඩුවේ බලවත් තනතුරක් දරන අයෙකුට එරෙහිව පියවර නොගැනීමෙන් ඔහුට සාක්ෂි විනාශ කිරීමට සහ තවදුරටත් මහජන දේපළ අවභාවිත කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙන බව ගම්මන්පිල පෙන්වා දෙයි. ලෝකයේ පිළිගත් මූලධර්මය වන්නේ විපක්ෂයට වඩා ආණ්ඩුවේ දේශපාලකයන්ගේ දූෂණ සෙවීම වුවත්, ලංකාවේ අල්ලස් කොමිසම වත්මන් ඇමතිවරයාගේ බලයට බියෙන් පසුවන බවට චෝදනා එල්ල වේ.
රාජ්‍ය නිලධාරීන් තීන්දු ගැනීමට බිය වන (More work, more troubles) අකර්මන්‍ය පරිපාලන සංස්කෘතියක් රට තුළ නිර්මාණය වී ඇති පසුබිමක, මෙම කරුණු පාදක කරගනිමින් පාර්ලිමේන්තුවට පැමිණෙන විශ්වාසභංගයේදී ආණ්ඩුව දැඩි දේශපාලන සහ ව්‍යවස්ථාමය පීඩනයකට ලක්වනු ඇති බව උදය ගම්මන්පිල පවසයි.
